Tibetan
་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐར་རྟོག་པ་རྣམས་དང༌། ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་དེ་ལུས་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང༌། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང༌། འདི་ཉིད་ཟད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང༌། གཉིས་སུ་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང། བདག་གི་བདག་ནི་མ་ཚང་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ལ་སེམས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཅན་ག་ལས་བྱུང༌། སེམས་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་སུ་ཡིན། སེམས་ཅན་གང་གི་བར་དུ་འགྲོ། སེམས་ཅན་གང་དུ་འགག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལ་སེམས་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་བརྩམས་ནས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཆོས་ཉིད་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་ཆོས་ཉིད་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཉིད་འདི་ཅི་ལས་དེ་ལྟར་བྱུང་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང༌། ཆོས་ཀྱི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལ་སེམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། གནས་དང་དངོས་པོ་དང༌། རྒྱུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་པའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཟད་པའི་དོན་དང༌། དབང་བསྒྱུར་བ་དང༌། ཟག་པ་ཟད་པའི་དབྱིངས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དང༌། གཞན་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་མཛད་པས་སོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་དང༌། འདུན་པ་བཟློག་པའི་དགོངས་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་དགོངས་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་དགོངས་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་པའི་དགོངས་པ་དང༌། གཟུད་པའི་དགོངས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་དགོངས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། དོན་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་དགོངས་པ་དང༌། རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེད་པའི་དགོངས་པ་དང༌། སྨྲ་བ་པོ་ལ་ཉན་པ་རྣམས་རི་མོ་ཆེར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། དགེ་བ་མང་བར་བྱ་བའི་དགོངས་པ་དང༌། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་དགོངས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པའི་བར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང༌། རྟག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང༌། གཙང་བར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང༌། བདེ་བར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་གཉེན་ པོར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང༌། ཤེས་པ་བཞི་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སར་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེར་ཇི་ལྟར་བདག་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་བདག་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་མཚན་ཉིད་དང་ལས་ལས་ཀྱང་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དེ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །མི་སྡུག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་དྲུག་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་སར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐའ་ནི་བདེན་པ་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་མཚན་ཉིད་དེས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང༌། མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེས་ནི་ཚད་མ་གསུམ་པོ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང༌། ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་ཡང་སྐུར་པ་བཏབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །གང་མཐའ་གཉིས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་དེ་དག་ལ་མོས
Chinese
，以及对未来的各种思虑，都应尽可能地结合起来观察。同样地，认为生命就是身体，或者认为生命与身体是分离的，或者认为这（生命）会终结，或者认为二者无别，或者认为不是其他，或者认为我的自性并非不完整，如此等等的思虑。其中，对有情众生的思虑是这样的：在此，有些人仅仅依赖于对坏聚见的观察，便会这样思虑：有情众生从何而来？有情众生的作者是谁？有情众生会走向何处？有情众生会在何处止息？如此思虑。其中，对世间的思虑是这样的：在此，有些人依赖于对坏聚见的观察，便会这样思虑：世间是常恒的，等等，应广为发挥。从法性出发也会这样思虑：我的法性、有情众生的法性、世间的法性，这些是如何产生的？如此思虑，仅仅依靠佛法的道理是无法理解的，因此，这也称为对不可思议之处的思虑。其中，对 有情众生的异熟果的思虑，有四种是不可思议的：即处所、事物、原因和异熟果。其中，禅定者的禅定境界有三种是不可思议的：即如实了知真如灭尽之义，以及自在，和圆满成就漏尽的界。其中，诸佛的佛陀境界有五种是不可思议的：即如前所述的三种，以及另外两种：无有障碍，以及成办有情众生的利益之事。那么，何为密意呢？简而言之，有十六种：如实宣说的密意，遣除意愿的密意，使如实受持的密意，如实赞叹的密意，如实令欢喜的密意，引入的密意，断除疑惑的密意，令完全成熟的密意，令入定的密意，令解脱的密意，与他义相关的密意。
English
, and all thoughts about the future should be examined by combining them as appropriate. Similarly, thoughts such as 'life is the same as the body,' or 'life is separate and the body is separate,' or 'this (life) will end,' or 'the two are inseparable,' or 'it is not other,' or 'my self is not incomplete,' and so on. Among these, thinking about sentient beings is as follows: Here, some people, relying solely on the view of the aggregation of destruction, think like this: Where do sentient beings come from? Who is the creator of sentient beings? Where do sentient beings go? Where will sentient beings cease? Thus they think. Among these, thinking about the world is as follows: Here, some people, relying on the view of the aggregation of destruction, think like this: The world is permanent, and so on, which should be elaborated extensively. Starting from the nature of phenomena, they also think like this: How did my nature of phenomena, the nature of phenomena of sentient beings, and the nature of phenomena of the world arise in this way? Thinking like this, it is not possible to understand solely by relying on the principles of the Dharma. Therefore, this is also called thinking about the inconceivable. Among these, thinking about the maturation of sentient beings is inconceivable in four ways: namely, place, object, cause, and maturation. Among these, the meditative realm of meditators is inconceivable in three ways: namely, truly knowing the meaning of the exhaustion of suchness, as well as mastery, and perfectly accomplishing the realm of the exhaustion of defilements. Among these, the Buddha realm of the Buddhas is inconceivable in five ways: namely, the three as previously shown, and two others: being without obscurations, and accomplishing the benefit of sentient beings. So, what is intention? In short, there are sixteen types: the intention of truly declaring, the intention of reversing desire, the intention of causing to truly uphold, the intention of truly praising, the intention of truly making joyful, the intention of introducing, the intention of cutting off doubt, the intention of causing to fully mature, the intention of causing to enter into samadhi, the intention of causing to be liberated, and the intention related to other meanings.
Chinese
之意乐，以及对于能证悟者生起无有罪过的欢喜和极度欢喜之意乐，以及对于听闻说法者要增长信心的意乐，以及进入佛法之道的意乐，以及增广善根之意乐，以及压伏一切相的意乐。那么，如何以远离二边的行相来通达那唯一的意义之行相呢？从苦谛到道谛的安立，总而言之，以四种增益来增益是增益的边，即增益为我，增益为常，增益为净，增益为乐。这些是四颠倒，作为它们的对治，已经宣说了四念住和四种智慧。以何种因缘会产生我见和我执呢？这就像这样，应当像先前在有分别和有伺察的处所广说的那样去理解，就像在那里广泛地宣说了如何不应有我一样。又总而言之，由于从蕴产生，以及从自性和业，以及从作用来说，我都不可得，并且诸行以与其自性不相同的方式存在，因此应当了知无我。常恒性也应当像先前一样观察如何不合理。不净性的六种行相也在声闻的处所广为宣说过了。痛苦的三种行相也像这样，已经在有分别和有伺察的处所宣说过了。其中，诽谤的边是指对于以谛实的自性来安立的那些真谛，执着于以该自性为无有，并且完全显示为无有。那为什么呢？因为，对于那些真谛进行诽谤，就是诽谤了三种量，即现量和比量，以及可信的圣言量，以及杂染和清净，因此，那是诽谤的边。不诽谤二边者，就是信受那些真谛。
English
The intention of joyfully and supremely joyfully generating joy without fault for those who realize it, the intention of greatly increasing faith in those who listen to the speaker, the intention of entering the path of Dharma, the intention of increasing virtue, and the intention of subduing all signs. How then can one comprehend the way of that very meaning by means of the way of completely abandoning the two extremes? In short, the establishment from the truth of suffering to the truth of the path is the extreme of imputation by means of four kinds of imputation: imputation of self, imputation of permanence, imputation of purity, and imputation of happiness. These are the four inversions, and as their antidotes, the four mindfulnesses and four kinds of knowledge have been taught. By what cause does the view of self and the imputation of self arise? It is like this: it should be understood as previously explained in detail in the place of conception and examination, just as it was extensively explained there how self is not reasonable. Again, in short, since self is not found to arise from the aggregates, and from characteristics and actions, and also from being different in meaning, and since conditioned phenomena exist in a way that is not different from their characteristics, it should be understood as selflessness. Permanence itself should also be viewed in the same way as before, how it is unreasonable. The six aspects of impurity have also been extensively taught in the place of the Hearers. The three aspects of suffering have also been taught in the place of conception and examination. Among them, the extreme of denial is to hold that those truths that are established by the nature of truth are non-existent by that nature, and to completely show them as non-existent. Why is that? Because denying those truths is denying the three valid cognitions, namely direct perception, inference, and reliable testimony, as well as defilement and purification, therefore, that is the extreme of denial. One who does not deny the two extremes is one who believes in those truths.