Tibetan
ང༌། བསྙེན་གནས་ལ་མི་གནས་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་ཆོས་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་ཚལ་ཟ་རྣམས་དང༌། བློ་གྲོགས་རྣམས་དང༌། བློན་པོ་རྣམས་དང༌། གྲོས་གྲོགས་རྣམས་ལ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་གུས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་ལ། ནུས་པ་དང༌། ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་པས་ཚལ་ཟ་གུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་གུས་པ་དང་ལྡན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། གུས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་གུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ནུས་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ནུས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཤེས་རབ་འཆལ་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཚལ་ཟ་གུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དང༌། ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དང་ཤེས་རབ་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རི་མོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་ལ། གུས་པ་དང་ ལྡན་པ་རྣམས་དང༌། ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང༌། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། དེའི་ཚལ་ཟ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་བྱེད་པ། སྲི་ཞུ་ཆེ་བ། རྒན་པོ་རྒས་པ་དགོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་མཐུ་མེད་པ་དང༌། སྟོབས་མེད་པ་དང༌། ཉམས་རྩལ་མེད་པར་རིག་ནས། བསྙེན་བཀུར་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བགོ་བཤའ་དང༌། འཚོ་བའི་བགོ་བཤའ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང༌། གཞན་དག་གིས་བརྙས་ན་ཡང་ཡལ་བར་འདོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་བྱེ་བྲག་མི་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་མྱོས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་འབྱོར་ཅིང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། རྩེ་བར་བྱེད། དགའ་བར་བྱེད། དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་དུས་དུས་སུ་བྱ་བ་དང༌། ཚལ་ཟ་དག་གསོ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་རབ་ཏུ་མྱོས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བག་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྐྱོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་རྒྱལ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་ཞིང་རྩ་འཇིང་ཆེ་ལ་འཁོར་མང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱབས་ཀྱི་འོས་མ་ཡིན་ཞིང༌། མངོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་འོས་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་པོའི་སྐྱོན་དེ་དག་ལས་དང་པོ་གཅིག་ནི་རིགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱོན་དགུ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཡོན་ཏན་དག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་ལྡན་ན་རྒྱལ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་རྩ་འཇིང་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་ལ། འཁོར་མང་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱབས་ཀྱི་འོས་ཡིན་ཞིང་མངོན་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའི་འོས་ཡིན་ནོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། རིགས་བཙུན་པ་ཡིན། རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན། རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཏུམ་པ་ཡིན། འཁྲུག་པའི་ཤས་མི་ཆེ་བ་ཡིན། བྱ་དགའ་ཆེ་བ་ཡིན། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཉན་པ་ཡིན། བརྟགས་ཏེ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན། བྱེ་བྲག་ཤེས་ཤིང་བྱས་པ་གཟོ་བ་ཡིན། རབ་ཏུ་མ་མྱོས་ཤིང་གཅིག་ཏུ་བག་མེད་པར་མི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རིགས་བཙུན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་རིགས་འདྲ་བའམ། མཐོ་བར་ སྐྱེས་པའམ། འདྲ་བའི་བུར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རིགས་བཙུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱལ་པོའི་བྱ་བ་དག་བྱ་བ་དང༌། ཚལ་ཟ་དག་གསོ་བ་དང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྩེ་བའམ་དགའ་བའམ་དགའ་དགུར་སྤྱོད་པ་ལ་རང་དགར་འཇུག་ཅིང་དེའི་ཚིག་ཀྱང་ཚལ་ཟ་རྣམས་དང༌། བློ་གྲོགས་རྣམས་དང༌། བློན་པོ་རྣམས་དང༌། གྲོས་གྲོགས་རྣམས་ལ་བརྩན་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རང་དབང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཏུམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་ཚལ་ཟ་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་འགའ་ཞིག་ལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་དངོས་པོ་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལྟོག་པོ་ཞིག་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་ཀྱང༌། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཚལ་ཟ་རྣམས་ལ་བཟོད་པར་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་སུམ་དུ་སྨ་འབེབས་པར་མི་བྱེད། ཚིག་རྩུབ་མོ་རྗོད་པར་མི་བྱེད། ངན་པར་མི་བྱེད། འཁྲུག་པར་མི་བྱེད། གནོད་པར་མི་བྱེད་ཡུལ་ཡུལ་པོར་གནས་པར་མི་བྱེད་ཅིང༌། འཁྲུག་པ་ཀུན་དུ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དང༌། ལྐོག་ན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། ནང་དུ་ཡིད་ཀྱིས་འཁྲུག་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མི་མངོན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཁོན་གྱི་བསམ་པ་དང༌། འཁྲུག་པའི་བསམ་པ་ཡུན་རིང་པོར་བསྐྱེད་ཅིང་འཛིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅིང༌། མངོན་སུམ་དུ་གཏུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ལྐོག་ན་གཏུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་མངོན་པར་གཏུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡུན་ཐུང་ངུར་གཏུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡུན་རིང་པོར་གཏུམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གཏུམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཁྲུག་པའི་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་ཚལ་ཟ་རྣམས་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་དང༌། འགལ་བ་ཆེན་པོ་བྱས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་དག་དང་འབྲལ་བར་མི་བྱེད་ཆུང་མ་དག་དང་འབྲལ་བར་མི་བྱེད་ཅིང༌། ཆད་པ་མཆོག་གིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པར་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆད་པས་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་འཁྲུག་པའི་ཤས་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱ་དགའ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་བཀུར་སྟི་དང༌། བསྙེན་བཀུར་གྱིས་བསྟི་སྟང་ལེགས་པར་བྱེད་བྱེད་པའི་ཚལ་ཟ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་སེམས་དང་མགུ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་ཞིང༌། དུས་དུས་སུ་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ ཚིག་འཇམ་པོ་ཀུན་དུ་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བགོ་བཤའ་དང༌། འཚོ་བའི་བགོ་བཤའ་དག་ཀྱང༌། འབྲི་བ་སྐྱུང་མ་བྱས། བསྐྱང་བ་མ་བྱས། གྱ་གྱུ་མ་བྱས། ཡི་ཆད་པར་མ་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། མགུ་བར་བྱ་སླ་ཞིང༌། མགུ་བར་བྱ་མི་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་བྱ་དགའ་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ངག་ཉན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་གང་ཟག་མཁས་ལ་མཁས་པར་མི་རློམ་པ། བརྐམ་ཆགས་མེད་པ། ཉེ་མགོན་མི་བྱེད་པ། ཚུལ་ཤེས་པ། འཁུ་བར་མི་བྱེད་པ། ཆོས་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་མཉན་པ་དང༌། བྱ་བར་སེམས་ཤིང༌། དེས་ནི་དེ་བྱ་བ་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་གིས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། གྲགས་པས་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་ཀྱང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱལ་པོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དག་མཉན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྟགས་ཏེ་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ལུགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྒྱལ་པོ་ཚལ་ཟ་རྣམས་མཐུན་པར་བསྐོས། ཡོངས་སུ་བསྐོས། རྣམ་པར་བརྟགས། ཀུན་དུ་བརྟགས་ནས། དོན་མཆོག་ཏུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བསྐོ་བར་མི་འོས་པའི་ཚལ་ཟ་རྣམས་ནི་སྐོ་བར་མི་བྱེད། བསྐོ་བར་འོས་པ་རྣམས་ནི་སྐོ་བར་བྱེད། ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་དབྱུང་བར་འོས་པའི་ཚལ་ཟ་རྣམས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད། དབྱུང་བར་མི་འོས་པ་རྣམས་ནི་འབྱིན་པར་མི་བྱེད
Chinese
我，不住于近住，也不进入如法受持戒律，这样国王就不关注佛法了。怎样是不辨差别，不珍惜所作之事呢？这里国王对于侍从们、智者们、大臣们、顾问们，心意颠倒错乱。因此，从恭敬方面也无法分辨他们的差别，从能力和智慧方面也无法分辨他们的差别。由于这样不能分辨差别，就认为不具恭敬的侍从具有恭敬，认为具有恭敬的侍从不具恭敬，认为没有能力的人具有能力，认为有能力的人没有能力，认为智慧浅薄的人具有智慧，认为具有智慧的人智慧浅薄。这样，由于心意颠倒错乱，就对不具恭敬的侍从们、不具能力的人们和智慧浅薄的人们，给予尊重、视为上师、作为榜样、进行供养。而对于具有恭敬的人们、具有能力的人们和具有智慧的人们，则加以轻视。那些长久以来侍奉、服务周到、年老体衰的侍从们，也因为发现他们无能、无力、没有才华，就在侍奉方面也加以轻视，在财物分配和生活供给方面也加以轻视，即使他们被其他人轻视也置之不理。这样，国王就是不辨差别，不珍惜所作之事。怎样是过度沉迷，完全放纵呢？这里国王完全被五种令人渴望的功德所充斥和具备，于是寻欢作乐、心生喜悦、享受快乐，并且不勤于时时处理事务和养活侍从们。这样，国王就是过度沉迷，完全放纵。大国王，如果具备这十种过失，国王就会享受很多，根基
English
I, do not abide in the practice of Uposatha, nor do I engage in properly taking vows. Thus, the king does not attend to the Dharma. How is it that he does not discern distinctions and does not appreciate what has been done? Here, the king's mind is perverted with regard to his attendants, advisors, ministers, and counselors. Therefore, he does not discern their distinctions in terms of respect, nor does he discern their distinctions in terms of ability and knowledge. Because he does not discern distinctions in this way, he perceives those attendants who lack respect as possessing respect, and those who possess respect as lacking respect. He perceives those who lack ability as possessing ability, and those who possess ability as lacking ability. He perceives those who are foolish as possessing wisdom, and those who possess wisdom as being foolish. Thus, because his mind is perverted, he honors, reveres as a guru, emulates, and makes offerings to those attendants who lack respect, those who lack ability, and those who are foolish. But he despises those who possess respect, those who possess ability, and those who possess wisdom. Even those attendants who have served him for a long time, who have been diligent in their service, and who have become old and infirm, he despises in terms of service once he recognizes that they are powerless, weak, and lack skill. He despises them in terms of the distribution of wealth and the provision of livelihood, and he ignores them even when they are despised by others. Thus, the king does not discern distinctions and does not appreciate what has been done. How is it that he is excessively intoxicated and behaves with complete recklessness? Here, the king is completely filled and endowed with the five desirable qualities, and so he indulges in pleasure, rejoices, and enjoys himself, and he does not diligently attend to affairs and the sustenance of his attendants at all times. Thus, the king is excessively intoxicated and behaves with complete recklessness. Great king, if a king possesses these ten faults, the king will enjoy much, and the foundation
Chinese
即使拥有广大的财富和众多的眷属，也不值得作为皈依的对象，也不值得去接近。伟大的国王啊，国王的那些过失中，第一个是出身的过失。其余的九个过失，应该认识到是国王的自性过失。那么，国王的功德有哪些呢？伟大的国王啊，这十个就是国王的功德。如果具备这些功德，即使国王不是拥有广大的财富，也不是拥有稳固的根基，也不是拥有众多的眷属，也值得作为皈依的对象，也值得去接近。这十个是什么呢？出身高贵。拥有自主权。自性不凶暴。争斗的成分不大。给予丰厚的奖赏。听从圣者们的教诲。经过考察后行事，并且具备正法。观察正法。了解差别，并且报答恩情。不极度沉迷，也不完全放纵。怎样才算是出身高贵呢？与国王的种姓相似，或者出生于高门，或者生为相似的儿子。这样就是出身高贵。怎样才算是有自主权呢？国王的事情应该做的事情，以及侍从的供养，以及以五种妙欲嬉戏或欢喜或尽情享乐，能够随意进行，并且那些话语也尊重侍从们，以及智慧之士们，以及大臣们，以及顾问们。这样就是有自主权。怎样才算是自性不凶暴呢？对于此，国王的侍从们在某些事情上，无论做了什么不如意的事情，他自性上能够容忍侍从们，不当面指责，不说粗暴的话，不做坏事，不争斗，不损害，不居住在偏僻的地方，不普遍引发争斗，暗地里也不是这样，内心也不显露出被争斗缠绕的样子，对于怀恨的想法和争斗的想法，不长久地产生和执持，也不当面凶暴。
English
Even with great wealth and many attendants, one is not worthy of refuge, nor is one worthy of approaching. Great king, the first of those faults of a king is the fault of lineage. The other nine faults should be recognized as the faults of the king's own nature. What are the qualities of a king? Great king, these ten are the qualities of a king. If one possesses these qualities, even if the king does not have great wealth, nor a great foundation, nor many attendants, he is worthy of refuge and worthy of approaching. What are the ten? Noble lineage. Having autonomy. Not being violent by nature. Not having a great tendency to quarrel. Giving great rewards. Listening to the words of the holy ones. Acting after investigation and possessing Dharma. Observing the Dharma. Knowing the distinctions and repaying kindness. Not being extremely intoxicated and not acting completely without restraint. How is one of noble lineage? Being of a similar royal lineage, or born into a high family, or born as a similar son. This is how one is of noble lineage. How does one have autonomy? The king's affairs should be done, and the servants should be supported, and one should be able to freely engage in playing, rejoicing, or indulging in the five objects of desire, and one should also respect the words of the servants, the wise, the ministers, and the advisors. This is how one has autonomy. How is one not violent by nature? In this case, even if the king's servants do something unpleasant in some matter, he is naturally tolerant of the servants, does not openly criticize, does not speak harsh words, does not do evil, does not quarrel, does not harm, does not dwell in remote places, does not universally incite quarrels, nor is it so in secret, nor does he reveal the appearance of being entangled by quarrels in his heart, and he does not generate and hold onto thoughts of resentment and thoughts of quarrel for a long time, nor is he openly violent.
Chinese
。暗地里也不凶暴，不明显地凶暴也不，短暂地凶暴也不，长久地凶暴也不，这样的话，国王的自性是不凶暴的。怎么样算是争斗的部分少呢？这里国王对于厨师们，即使做了很大的罪过和大违背，也完全不会让他们和享用物分离，不会让他们和妻子分离，也不会用极刑来惩罚他们，而是用和他们的罪过相符的惩罚来惩罚他们，这样的话，国王就是争斗的部分少的。怎么样算是赏赐大呢？这里国王对于以恭敬和殷勤来好好侍奉的厨师们，具有欢喜的心和满足的心，时时都很好地完全说出柔和的言辞，享用物的分配和生活的分配，也不减少，也不增加，也不欺骗，也不让他们失望，而是完全地给予，容易使他们满足，不难使他们满足，这样的话，国王就是赏赐大的。怎么样算是听从贤善者的话呢？这里国王听取那些不以自己是智者而自居，没有贪欲，不偏袒，懂规矩，不怀恨，具有正法的人的话，并且用心去做，因此，那些事情也会增长，享用物也会增长，名声也会增长，正法也会增长，这样的话，国王就是听从贤善者的话的。怎么样算是考察后才做，并且具有法律呢？这里国王和睦地委任厨师们，完全地委任，分别地考察，全面地考察后，在最值得信任的事情的那些方面，不适合委任的厨师们就不委任，适合委任的就委任，在那些方面，适合撤换的厨师们就撤换，不适合撤换的就不撤换。