Tibetan
་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་གནས་པ་དང༌། ལུས་དང་སེམས་དུབ་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ། །དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ནི་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བསླབས་སོ། །མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསླབ་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ལྟར་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ན་གནས་པ་དག་ཀྱང་བསླབ་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་གཞིའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་གནས་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་པ། སྡོམ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔ་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་སམ། ཡང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང༌། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང༌། སྙིང་རྗེ་འབའ་ཞིག་གིས་ཇི་མི་སྙམ་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཕྱོགས་དེ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་དང༌། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལ་མོས་པའི་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བཟོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་སྣ་ཚོགས་ཡུན་རིང་བ་མངོན་དུ་བྱུང་ན་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། འདི་ནི་རང་གི་ལས་ཀྱི་ལེ་ལན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་རང་གིས་བྱས་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་ལ། བདག་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་དེ། མི་བཟོད་པ་འདི་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུའི་གནས་སུ་འགྱུར་ལ། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། འདུག་ན་ནི་བདག་ཉིད་ལ་མི་སྡུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པར་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འདུ་བྱེད་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་གིས་ནི་དེ་མ་ཤེས་པས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་ན་བདག་ཤེས་བཞིན་དུ་བདག་གིས་ཀྱང་གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་ནི་ཆ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ཉན་ཐོས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་དང་གཞན་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པ་མི་བཟོད་པ་རིགས་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན་ན། གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་བདག་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་སྒོམ་ཞིང་སེམས་ཅན་མཛའ་བོ་དང༌། མི་མཛའ་བ་དང༌། ཐ་མལ་ པ་རྣམས་དང༌། དམའ་བ་དང་མཚུངས་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་དང༌། སྐྱིད་པ་དང༌། སྡུག་པ་རྣམས་དང༌། ཡོན་ཏན་དང༌། སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །འདུ་ཤེས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་སུ་སྙིང་དུ་སྡུག་པར་གྱུར་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཆོས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བསླབ་སྟེ། དུས་རིང་པོ་འདས་པ་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ཏུ་སེམས་ཅན་གང་བདག་གི་ཕའམ་མའམ་སྤུན་ནམ། སྲིང་མོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། མཁན་པོ་འམ། བླ་མའམ། བླ་མ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་ནི་ཚུལ་གྱིས་རྙེད་པར་དཀའོ་སྙམ་དུ་དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་དགྲའི་འདུ་ཤེས་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ལ་སྙི
Chinese
能使一切佛法圆满成熟。利益有情的戒律能使有情圆满成熟。菩萨的一切事业都包含在这些之中。例如，为了在此生安乐，心能安住，身心不疲惫，能使佛法圆满成熟，能使有情圆满成熟。菩萨的戒律就包含在这些之中。菩萨戒律的利益也包含在这些之中。菩萨戒律的事业也包含在这些之中。没有比这更高的了。没有比这更殊胜的了。过去想要获得大菩提的菩萨们也曾如此学习。未来者也将如此学习。现在于十方无量无边的世界中安住者也如此学习。菩萨地瑜伽处之戒律品第十完毕。第十一卷。总摄是这样的：应当像前面的戒律品一样理解。那么，菩萨的忍辱的自性是什么呢？依靠分别观察的力量，或者自性上对于他人加害不放在心上，对于一切都不放在心上，对于一切都不放在心上，没有杂染的心，仅仅以慈悲不放在心上，总而言之，这应当被理解为菩萨忍辱的自性。 那么，菩萨的一切忍辱是什么呢？那应当被视为两种：依靠在家之品和依靠出家之品。依靠这两种品类，也应当理解为三种：对于他人加害不放在心上的忍辱，接受痛苦的忍辱，以及对于佛法决定思惟而信乐的忍辱。那么，菩萨如何对于他人加害不放在心上而忍辱呢？在此，菩萨对于他人加害所产生的剧烈、持续不断、各种各样、长久的痛苦现前时，应当如此正确地学习：
English
causes all the Buddha's teachings to fully mature. The discipline of benefiting sentient beings causes sentient beings to fully mature. All the activities of a Bodhisattva are exhausted in these. For example, in order to abide in happiness in this life, the mind abides, and without weariness of body and mind, the Buddha's teachings are fully matured, and sentient beings are fully matured. The discipline of a Bodhisattva is exhausted in these. The benefits of a Bodhisattva's discipline are also exhausted in these. The activities of a Bodhisattva's discipline are also exhausted in these. There is nothing higher than that. There is nothing more excellent than that. The Bodhisattvas of the past who desired great Bodhi also trained in that. Those of the future will also train in that. Those who now abide in the limitless and boundless realms of the ten directions also train in that. The tenth chapter, the chapter on discipline, from the place of Yoga of the Bodhisattva Grounds, is complete. Eleventh fascicle. The summary is as follows: It should be understood as in the previous chapter on discipline. What, then, is the essence of the Bodhisattva's patience? Relying on the power of individual examination, or naturally not minding harm done by others, not minding everything, not minding everything, a mind without confusion, and not minding solely with compassion, this, in brief, should be understood as the essence of the Bodhisattva's patience. What, then, are all the Bodhisattva's patiences? That should be viewed in two ways: relying on the side of the householder and relying on the side of the renunciant. Relying on those two sides, it should also be understood as three types: patience in not minding harm done by others, patience in accepting suffering, and patience in delighting in definitely thinking about the Dharma. How, then, does a Bodhisattva patiently not mind harm done by others? Here, when a Bodhisattva experiences intense, continuous, various, and prolonged suffering arising from harm done by others, he should train correctly in this way:
Chinese
唉！这是自己的业的报应啊！因此我亲自感受自己所造的不善业的痛苦果报。我无法忍受痛苦，这无法忍受的痛苦在来世也会变成痛苦之因。我彻底接受了成为我痛苦之因的法，如果安住于此，那么自己一定会将自己与自己不喜之处相结合。因此，自己会伤害自己，但对其他人则不是这样。我和其他众生心续中的这些行蕴，本质上也是痛苦的自性。其他人不了解这一点，如果我本来就痛苦，他们还给我制造痛苦，那么我明知故犯，也给其他本来就痛苦的众生制造痛苦，这不合理啊！总之，即使是追求自身利益的声闻，也不能忍受制造自己和他人的痛苦，这不合道理。更何况是追求他人利益的人呢？这样分别思维后，菩萨修习五种想，并且对于有情的亲友、非亲友、普通人，以及低劣者、平等者、特别殊胜者，快乐者、痛苦者，具有功德者、具有过失者，都能忍受一切损害。什么是五种想呢？即前世曾经是自己心爱之人的想，仅仅随顺法的想，无常的想，痛苦的想，以及完全接受的想。菩萨如何对损害自己的有情修习心爱之想呢？对此，菩萨应该这样如实修习：在漫长过去的其他前世中，哪个有情没有做过我的父亲、母亲、兄弟、姐妹、老师、亲教师、上师或类似上师的角色呢？这很难如理找到啊！这样如理作意，对于损害自己的有情，就不会产生敌人的想法，而是产生慈
English
Alas! This is the retribution of my own karma! Therefore, I personally experience such painful results of the non-virtuous deeds I have done. I cannot bear the suffering, and this unbearable suffering will also become a cause of suffering in the future. I have thoroughly accepted the Dharma that has become the cause of my suffering. If I remain here, then I will surely combine myself with what is unpleasant to myself. Therefore, I will harm myself, but it is not so for others. All these formations in the minds of myself and others are also inherently of the nature of suffering. Others do not understand this. If I am already suffering, and they inflict suffering on me, then it is unreasonable for me to knowingly inflict suffering on others who are already suffering by nature. In short, even for the Hearers who are engaged in their own benefit, it is unreasonable and illogical to cause suffering to themselves and others. What need is there to mention those who are engaged in the benefit of others? Having thus separately contemplated, the Bodhisattva cultivates the five perceptions, and endures all harm to sentient beings, friends, non-friends, ordinary people, inferiors, equals, superiors, happy ones, suffering ones, those with virtues, and those with faults. What are the five perceptions? They are the perception of having been beloved in previous lives, the perception of merely following the Dharma, the perception of impermanence, the perception of suffering, and the perception of complete acceptance. How does a Bodhisattva cultivate the perception of being beloved towards sentient beings who harm him? In this regard, the Bodhisattva should train properly in this way: In other past lives long ago, which sentient being has not been my father, mother, brother, sister, teacher, preceptor, lama, or like a lama? It is difficult to find one that has not in a proper way! By thus properly attending to them, the perception of an enemy towards sentient beings who harm one will disappear, and compassion will arise.
Tibetan
ང་དུ་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྙིང་དུ་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བྱེད། བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། འདི་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཙམ་དང༌། ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདི་ལ་ནི་གཤེ་བར་བྱེད་པའམ། ཁྲོ་བར་བྱེད་པའམ། རྡེག་པར་བྱེད་པའམ། མཚང་འདྲུ་བར་བྱེད་པའམ། བརྒྱད་བཀག་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང༌། གཤེ་བར་བྱ་བའམ། ཁྲོ་བར་བྱ་བའམ། བརྡེག་པར་བྱ་བའམ། མཚང་འདྲུ་བར་བྱ་བའམ། བརྒྱད་བཀག་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་བདག་གམ། སེམས་ཅན་ནམ། སྲོག་གམ། སྐྱེ་བ་པོ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ལ་ཆོས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཆོས་ཙམ་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་ མི་སྙམ་པར་བྱེད། བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། སེམས་ཅན་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བ་གང་དག་སུ་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པ་དང་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ་གནོད་པའི་མཆོག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྲོག་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་པས་ན། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་གྱིས་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་མི་རྟག་པ་རྣམས་ལ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་རྙོག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ལག་པའམ། བོང་བའམ། དབྱུག་པས་བསྣུན་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གཏན་དུ་གསད་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས་སྙམ་ནས་དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྟག་པ་དང་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་སྤོང་ལ། མི་རྟག་པ་དང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་བྱེད་བཟོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་སེམས་ཅན་གང་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པོ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་
Chinese
我于苦之想乃住，彼依于可爱之想，于损害不顾，而忍受之。菩萨于有情损害者等，如何修习唯法随行之想耶？于此，菩萨如是正学：此是缘所生，唯是行，唯是法。于此，骂詈者，或嗔恚者，或打者，或揭发过失者，或遮止者，凡是彼，及骂詈所应作者，或嗔恚所应作者，或打所应作者，或揭发过失所应作者，或遮止所应作者之我，或有情，或命，或生者，皆悉无有。如是如理作意，则有情之想乃灭，唯法之想乃住。彼依止而住于唯法之想，于他人一切之损害，皆不顾，而忍受之。菩萨于有情损害者等，如何修习无常之想耶？于此，菩萨如是正学：凡有情生起者，任何彼等一切皆是无常及死亡之法。损害之最上者乃是此：谓能令离命。如是有情自性乃是死亡之法，于无常者，贤人不生起恼乱之心，况以手，或块，或杖击打耶？况说永断其命耶？如是如理作意，则舍弃常及有实之想，而无常及无实之想乃住。彼依于无常之想，于一切损害皆不顾而忍受之。菩萨于有情损害者等，如何修习苦之想耶？于此，菩萨谓凡有情住于广大圆满者，彼等亦有三种苦，谓行苦，及坏苦，与苦苦。
English
The perception of suffering remains in me. Relying on that perception of loveliness, I disregard harm and endure it. How does a Bodhisattva cultivate the perception of merely following the Dharma in those who harm sentient beings? Here, a Bodhisattva trains correctly as follows: This is dependent on conditions, merely an action, and merely Dharma. In this, whoever is scolding, or being angry, or hitting, or revealing faults, or obstructing, and whoever should be scolded, or should be angry, or should be hit, or should have faults revealed, or should be obstructed—there is no self, no sentient being, no life, no birth. By thus properly attending to it, the perception of sentient beings ceases, and the perception of merely Dharma remains. Relying and abiding on that perception of merely Dharma, one disregards all harm from others and endures it. How does a Bodhisattva cultivate the perception of impermanence in those who harm sentient beings? Here, a Bodhisattva trains correctly as follows: Whatever sentient beings arise, all of them are of the nature of impermanence and death. The supreme harm is this: that which causes separation from life. Thus, sentient beings by nature are of the nature of death, impermanent. A wise person does not generate a disturbed mind towards them, let alone strike them with a hand, clod, or stick. What need is there to speak of completely killing them? By thus properly attending to it, one abandons the perception of permanence and essence, and the perception of impermanence and non-essence remains. Relying on that perception of impermanence, one disregards all harm and endures it. How does a Bodhisattva cultivate the perception of suffering in those who harm sentient beings? Here, a Bodhisattva says that whatever sentient beings abide in great perfection, they also have the three sufferings: the suffering of conditioning, the suffering of change, and the suffering of suffering.