Tibetan
ད་པའི་སྡེ་དང༌། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་དང༌། སྐྱེས་བ་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང༌། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་མདོ་སྡེ་ཡིན་ནོ། །གླེང་གཞིའི་སྡེ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་དང༌། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉན་པ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་མདོ་སྡེ་འཛིན་པའམ། འདུལ་བ་འཛིན་པའམ། མ་མོ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་མ་མོ་འཛིན་པའམ། འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པའམ། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་ཉན་པ་དང༌། དོན་ཉན་པའོ། །སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་སེམས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ལ་སེམས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་སེམས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་སེམས་པ་དང༌། བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ཡུལ་དང༌། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་སྦྱངས་ནས། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བགྲང་བའི་རྣམ་པས་ཆོས་རྣམས་ལ་བགྲང་བའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གཞལ་བའི་རྣམ་པས་རིག་པས་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཉེ་བར་བརྟག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་དམ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་གཟུགས་ཅན་བཅུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་དྲུག
Chinese
譬喻部和，本事部和，本生部和，如是事部和，生类部和，广大部和，希有法部，凡所说者，是名经部。论事部，凡所说者，是名调伏。决定显示部，凡所说者，是名阿毗达磨。诸圣者和，正行者所说，十二分教，三藏所摄，是等名为圣法。听闻彼者，是名听闻圣法。其为何耶？如此此处有人执持经部，或执持调伏，或执持母论，或执持经部和调伏，或执持经部和母论，或执持调伏和母论，或执持经部和调伏和母论，是名听闻圣法。听闻亦有两种，听闻文句和，听闻意义。思择为何耶？如此此处有人独居静处，于不可思议之六处，如是，于我思择和，于有情思择和，于世间思择和，于有情诸业之异熟思择和，于静虑者诸静虑之境和，于诸佛之佛境，善为修治已，如所听闻之法，彼等自相和，总相之门思择。思择亦有两种，以计数之相，于诸法以计数之理思择和，以衡量之相，以理于功德和过失，就近观察之理思择。若于蕴和合显示而思择耶？若于彼之外，先所显示之任何显示而思择耶？亦以彼二相思择，其若何耶？色者，谓色处十和，法处所摄之色，凡是，是名色蕴。受三种者，是名受蕴。想之六聚者，是名想蕴。行之六聚。
English
The sections of parables, the sections of accounts of events, the sections of birth stories, the sections of such occurrences, the sections of classes of beings, the sections of vastness, and the sections of wonderful Dharma, whatever is spoken of, that is called the Sutra section. The section of topics of discussion, whatever is spoken of, that is called the Vinaya. The section of definitive teachings, whatever is spoken of, that is called the Abhidharma. Those teachings spoken by the noble ones and those who have gone forth correctly, the twelve branches of scripture, gathered into the three pitakas, those are called the Holy Dharma. Listening to that is called listening to the Holy Dharma. What is that? Like this, here someone holds the Sutra section, or holds the Vinaya, or holds the Matrika, or holds the Sutra and the Vinaya, or holds the Sutra and the Matrika, or holds the Vinaya and the Matrika, or holds the Sutra and the Vinaya and the Matrika, that is called listening to the Holy Dharma. Listening also has two aspects: listening to the words and listening to the meaning. What is thinking? Like this, here someone goes alone to a solitary place, and these six inconceivable places, like this: thinking about oneself, and thinking about sentient beings, and thinking about the world, and thinking about the maturation of the actions of sentient beings, and the objects of meditation of meditators, and having purified the Buddha-fields of the Buddhas, those Dharmas that were heard, thinking about them through their own characteristics and general characteristics. Thinking also has two aspects: thinking about Dharmas in the manner of counting, in the way of counting, and thinking in the manner of measuring, in the way of closely examining the qualities and faults with reason. If one thinks about the teaching that is combined with the aggregates? If one thinks about any other teaching that was previously taught? One thinks in those two ways. How is that? "Form" means the ten form sense bases and whatever form belongs to the Dharma sense base, that is the form aggregate. The three kinds of feeling are the feeling aggregate. The six collections of perception are the perception aggregate. The six collections of formations.
Tibetan
་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན། རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བགྲང་བ་དང༌། གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གྲངས་དང༌། བགྲང་བའི་རྣམ་པ་སེམས་པ་དེ་ལ་ཚད་མེད་པའི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་ཚུལ་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རིགས་པས་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་སེམས་པས་ཕུང་པོ་བསྟན་པ་ལ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་པ་བཞིས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང༌། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང༌། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་སོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་དང༌། གདགས་པའི་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུ་གང་དག་དང༌། རྐྱེན་གང་དག་གིས་ཕུང་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོའི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེ་དག་དང༌། རྐྱེན་དང་དེ་དག་ལས་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ཆོགས་དང༌། ཚིག་གི་ཚོགས་དང༌། ཡི་གེའི་ཚོགས་གང་དག་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་གདགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕུང་པོ་གདགས་པ་དེ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་དང༌། ཚིག་གི་ཚོགས་དང༌། ཡི་གེའི་ཚོགས་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་དང༌། གདགས་པའི་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྐྱེ་བའི་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། གདགས་པའི་ལྟོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཕུང་པོར་གདགས་པའི་རིགས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང་ཐབས་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་རང་གི་རྒྱུ་དང༌། རང་གི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་དང༌། རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཉན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་བར་ལྟ་བུ་དང༌། གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྒྲས་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གནས་པར་བྱེད་པའི་བར་ དག་ལྟ་བུ་དང༌། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་དང་དེ་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང༌། སྦྱོར་བ་དང༌། ཐབས་སུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་བྱེད
Chinese
是行蕴。六识的集合是识蕴。这样，对于计数和以数字的方式显示蕴而进行思考，并通过从上到上进行区分的方式来思考数字和计数的方式，应理解为以无限的方式进入。如果以理智详细考察的思考来思考蕴的显示，那是什么样的呢？通过四种理智来进行详细考察，四种是什么呢？即是，依赖的理智、作用的理智、成立的理智和法性的理智。其中，什么是依赖的理智呢？依赖有两种，即产生的依赖和安立的依赖。其中，产生的依赖是指通过哪些因和哪些缘，蕴产生，蕴的产生依赖于那些因和缘。通过哪些名称的集合、词语的集合和文字的集合，蕴被安立，蕴的安立依赖于名称的集合、词语的集合和文字的集合，这被称为蕴的产生的依赖和安立的依赖。什么是产生的依赖，什么是安立的依赖，那是蕴产生和安立为蕴的理智、结合和方法，因此称为依赖的理智。什么是作用的理智呢？蕴自身的因和自身的缘所产生的一切，都是与自身的作用相结合的，例如，眼睛观看色，耳朵听声音，心了知法的过程，以及色存在于眼睛的行境中，声音存在于耳朵的行境中，同样，法存在于心的行境中的过程，以及其他与此相似的法，它们之间相互作用的理智、结合和方法是什么，那就是作用
English
is the aggregate of formation. The collection of six consciousnesses is the aggregate of consciousness. Thus, one should contemplate the enumeration and the manifestation of aggregates in terms of numbers, and understand that contemplating numbers and enumeration through the method of progressively differentiating from above enters in an immeasurable way. How does one contemplate the manifestation of aggregates with a mind that closely examines through reasoning? One closely examines through four types of reasoning. What are the four? They are: the reasoning of dependence, the reasoning of function, the reasoning of establishment, and the reasoning of the nature of phenomena. Among these, what is the reasoning of dependence? Dependence is of two types: dependence of arising and dependence of imputation. Among these, the dependence of arising is that the arising of aggregates, which arises through which causes and which conditions, depends on those causes and conditions. The imputation of aggregates, which is imputed through which collections of names, collections of words, and collections of letters, depends on those collections of names, collections of words, and collections of letters. This is called the dependence of arising and the dependence of imputation of aggregates. What is the dependence of arising, and what is the dependence of imputation, that is the reasoning, combination, and method of the arising of aggregates and the imputation as aggregates, therefore it is called the reasoning of dependence. What is the reasoning of function? Whatever is produced by the aggregate's own cause and its own condition is connected to its own function, for example, like the eye seeing forms, the ear hearing sounds, and the mind knowing phenomena, and like forms abiding in the field of activity of the eye, sounds abiding in the field of activity of the ear, and similarly, phenomena abiding in the field of activity of the mind, and other phenomena similar to that, whatever is the reasoning, combination, and method of those things functioning on each other, that is the function.