Tibetan
མ། འོན་ཏེ་ཡན་ལག་གཞན་དག་གི་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་ནི་རྒ་ཤི་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་རབ་ཏུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཁོ་ནར་བསྟན་ཏོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཡན་ལག་འོག་མ་རྣམས་ནི་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཅི་ནས་འོག་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་གོང་མ་སྤང་བ་ལ་སྒྲིམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྤངས་པས་འོག་མ་སྤོང་བར་འགྱུར་ལ། གོང་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འོག་མ་སྤང་བར་ནི་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཉིད་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྐྱེན་མ་སྤངས་པ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། རྐྱེན་མི་རྟག་པ་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་འབྱུང་ལ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་བྱ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཚུལ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བྱེད་པ་མེད་པའི་རྐྱེན་ལས་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་རྒ་ཤི་འབྱུང་ལ། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་སྟེ་གཞན་ལ་མི་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་མ་རིག་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་བརྗོད་པའི་ཚུལ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རང་གི་རྒྱུད་ཉིད་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདུ་བྱེད་གང་དག་ཡིན་པ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་དག་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡིན་ལ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཟག་པ་མེད་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལུས་དང་ངག་དང༌། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ རྣམས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མ་གཏོགས་པར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང༌། མི་གཡོ་བ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི། མུ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་མུ་བཞིར་དབྱེ་བའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནམ་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པ་ད་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ཟག་པ་མེད་པ་དང༌། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ན་ནི། ཡང་སྲིད་པ་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་མུ་བཞི་པ་སྟེ། ཚུལ་དེ་དང་འདྲ་བར་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བའི་བར་གྱི་མུར་བཞིར་དབྱེ་བ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྲེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཡང་མུ་བཞིར་དབྱེ་སྟེ། སྲེད་པ་ཡིན་ལ་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི། གོང་མའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདོད་པ་དང༌། སྲེད་པ་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། སྲིད་པ་སྤོང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་སྲེད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། རེག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། ། ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ། སྲེད་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སྲེད་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་ནི་མུ་བཞི་པའོ། །སྲེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལེན་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚིག་ཕྱི་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ལ། ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། ལེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་དང༌། དགེ་བ་ལ
Chinese
མ། 那么，其他的支分也是这样吗？无明也是老死乃至之间的因，因为是极近之因的缘故，所以仅仅宣说了诸行的因。其余的支分也应当像那样各自适当地观察，下面的支分不会变成上面上面那些的因。为什么呢？因为为了舍弃下面的，而努力舍弃上面的，因为舍弃了它就会舍弃下面的，但不会为了舍弃上面的而舍弃下面的缘故。因此，应当观察那些本身就是那些的因。为什么说“因为有这个，所以这个产生”呢？因为从没有舍弃的因中，会产生与它不同的东西。为什么说“因为这个生，所以这个生”呢？因为从无常的因中，会产生与它不同的东西。为什么说如果有了生，就会有老死，并且以生为缘而有老死呢？无明和诸行之间，也应当结合这种说法的方式，因为从无作用的因中，会产生与它不同的东西。为什么说如果有了生，就会有老死，并且以生为缘而有老死，而不是其他的呢？同样，无明和诸行之间，也应当结合这种说法的方式，因为以存在于自相续中的因，在自相续本身中，会产生与它不同的东西。哪些是以无明为缘而产生的法，诸行也是那些吗？或者，哪些是诸行，也是以无明为缘而产生的吗？诸行是，但也有不是以无明为缘而产生的，即无漏的，以及非染污且无记的身、语、意之行。是以无明为缘而产生的，但不是诸行的也有，即除了以诸行所摄的有的支分以外，其他的有的支分。既是以无明为缘而产生的，也是诸行的也有，即身、语、意的福德、非福德和不动之行。除了那些种类之外呢？
English
M. Then, are the other limbs also like that? Ignorance is also the cause of old age and death and so on, because it is a very close cause. Therefore, it is only shown as the cause of the formations. The remaining limbs should also be viewed accordingly, as appropriate. The lower limbs do not become the cause of the upper ones. Why? Because in order to abandon the lower ones, one strives to abandon the upper ones, because abandoning it will lead to abandoning the lower ones, but one does not abandon the lower ones in order to abandon the upper ones. Therefore, it should be observed that those themselves are the cause of those. Why is it said, "Because this exists, this arises"? Because from the unabandoned cause, something different from it arises. Why is it said, "Because this is born, this is born"? Because from the impermanent cause, something different from it arises. Why is it said that if there is birth, there will be old age and death, and that old age and death are caused by birth? Between ignorance and formations, this way of speaking should also be applied, because from the inactive cause, something different from it arises. Why is it said that if there is birth, there will be old age and death, and that old age and death are caused by birth, and not by others? Similarly, between ignorance and formations, this way of speaking should also be applied, because by the cause existing in one's own continuum, in one's own continuum itself, something different from it arises. Are the phenomena that arise from the cause of ignorance also the formations? Or, are the formations also those that arise from the cause of ignorance? The formations are, but there are also those that do not arise from the cause of ignorance, namely, the uncontaminated, and the unobscured and unspecified bodily, verbal, and mental formations. There are also those that arise from the cause of ignorance, but are not formations, namely, the limbs of existence other than the limb of existence included by the formations. There are also those that arise from the cause of ignorance and are also formations, namely, the meritorious, non-meritorious, and unwavering bodily, verbal, and mental formations. Apart from those kinds?
Chinese
第四种情况是：这样，这就是分为四种情况。凡是从行（འདུ་བྱེད་）的因缘所生起的识（རྣམ་པར་ཤེས་པ་），也是如此吗？或者，凡是识，以及从行（འདུ་བྱེད་）的因缘所生起的，也是这样吗？如果这样问，从行（འདུ་བྱེད་）的因缘所生起的，也有不是识的，也就是除了识之外的其他有支。有是识，但不是从行（འདུ་བྱེད་）的因缘所生起的，也就是无漏和无覆无记的，除了从异熟所生起的。既是识，又是从行（འདུ་བྱེད་）的因缘所生起的，那就是成为再生的种子和成为果的识。除了这些情况之外，就是第四种情况。同样，对于触（རེག་པ་）的因缘到受（ཚོར་བ་）之间的四种分类，也应适当地观察。凡是从受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的，都是爱（སྲེད་པ་）吗？或者，凡是爱（སྲེད་པ་），都是从受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的吗？如果这样问，这里也分为四种情况：是爱（སྲེད་པ་），但不是从受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的，那就是希求上界的解脱，以及依于善的爱（སྲེད་པ་），从而舍弃有（སྲིད་པ་）。从受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的，不是爱（སྲེད་པ་）的，那就是依于触（རེག་པ་）的聚集而从触（རེག་པ་）所生起的受（ཚོར་བ་），从那受（ཚོར་བ་）生起其他的法，以及其他的有支。既是从受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的，又是爱（སྲེད་པ་）的，那就是烦恼的爱（སྲེད་པ་），也就是从无明的聚集而从触（རེག་པ་）所生起的受（ཚོར་བ་）的因缘所生起的。除了这些情况之外，就是第四种情况。凡是从爱（སྲེད་པ་）的因缘所生起的，都是取（ལེན་པ་）吗？或者，凡是取（ལེན་པ་），都是从爱（སྲེད་པ་）的因缘所生起的吗？如果这样问，对此应以后者为准，也就是说，凡是取（ལེན་པ་），都是从爱（སྲེད་པ་）的因缘所生起的。从有（སྲིད་པ་）的因缘所生起的，也有不是取（ལེན་པ་）的，也就是除了取（ལེན་པ་）之外的其他有支，以及善的
English
The fourth case is: Thus, this is divided into four cases. Is the consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་) that arises from the condition of formation (འདུ་བྱེད་) also the same? Or, is whatever is consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་) and whatever arises from the condition of formation (འདུ་བྱེད་) the same? If asked thus, there are also things that arise from the condition of formation (འདུ་བྱེད་) that are not consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་), namely, the other limbs of existence besides consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་). There is consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་), but it does not arise from the condition of formation (འདུ་བྱེད་), namely, whatever is uncontaminated and unobscured and unindicated, except for what arises from maturation. If it is both consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་) and arises from the condition of formation (འདུ་བྱེད་), then it is the consciousness (རྣམ་པར་ཤེས་པ་) that has become the seed of rebirth and has become the fruit. Apart from these cases, it is the fourth case. Similarly, the division into four cases from the condition of contact (རེག་པ་) to feeling (ཚོར་བ་) should also be examined appropriately. Are all those that arise from the condition of feeling (ཚོར་བ་) craving (སྲེད་པ་)? Or, are all those that are craving (སྲེད་པ་) arising from the condition of feeling (ཚོར་བ་)? If asked thus, here also there is a division into four cases: It is craving (སྲེད་པ་), but it does not arise from the condition of feeling (ཚོར་བ་), namely, the desire for higher liberation and, relying on virtuous craving (སྲེད་པ་), abandoning existence (སྲིད་པ་). What arises from the condition of feeling (ཚོར་བ་) is not craving (སྲེད་པ་), namely, relying on the feeling (ཚོར་བ་) that arises from the gathering of contact (རེག་པ་), whatever other dharmas arise from that, and whatever other limbs of existence there are. What arises from the condition of feeling (ཚོར་བ་) and is also craving (སྲེད་པ་) is afflicted craving (སྲེད་པ་), namely, what arises from the condition of feeling (ཚོར་བ་) that arises from the gathering of ignorance and contact (རེག་པ་). Apart from these cases, it is the fourth case. Are all those that arise from the condition of craving (སྲེད་པ་) grasping (ལེན་པ་)? Or, are all those that are grasping (ལེན་པ་) arising from the condition of craving (སྲེད་པ་)? If asked thus, the latter statement should be considered, that is, all that is grasping (ལེན་པ་) arises from the condition of craving (སྲེད་པ་). There are also things that arise from the condition of existence (སྲིད་པ་) that are not grasping (ལེན་པ་), namely, the other limbs of existence besides grasping (ལེན་པ་), and virtuous