Tibetan
་བལྟ་བར་བྱ་ཞེ་ན་ལྟ་བ་ལ་རྨོངས་པ་ནི། དང་པོའི་དྲུག་དང༌། རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ཤེས་པ་བསྡུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །བག་མེད་པས་རྨོངས་པས་ནི་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་དེ་གཉི་ག་མི་ཤེས་པ་བསྡུས་སོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྨོངས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ནས་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་མི་ཤེས་པ་བསྡུས་སོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་རྨོངས་པས་ནི་ཐ་མ་བསྡུས་སོ། །དོན་ལ་རྨོངས་པས་ནི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མི་ཤེས་པ་དང༌། མ་མཐོང་བ་དང༌། མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་དང༌། མུན་པ་དང༌། རྨོངས་པ་དང༌། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་གྲངས་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་རྨོངས་པའི་གཞི་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དག་དང༌། རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྨོངས་པའི་གཞི་ཐ་མ་གཉིས། གཞི་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ནི་ཐ་མའི་མ་རིག་པའི་མུན་པའི་རྣམ་གྲངས་དེའི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས། རྣམ་གྲངས་གསུམ་པོ་དང་རིམ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ། ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ན། རྣམ་གྲངས་ཕྱི་མ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་གྲངས་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅུ་པ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་ལས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་སྟེ། འོག་མའི་བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་གྲགས་པ་དང༌། གོང་མའི་མི་གཡོ་བར་གྲགས་པའོ།། ངག་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ངག་གི་ལས་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁམས་གོང་མ་ གཉིས་ཀྱི་ནི་མི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། ཕྱི་མ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ཅིང༌། གཟུགས་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང༌། མི་གཡོ་བས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་བ་དང༌། ས་བོན་དེ་ལས་བྱུང་བ་འབྲས་བུར་གྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བར། རྣ་བ་དང
Chinese
如果想要观察，对于观察的愚昧是：最初的六个，以及不了解从因产生的诸法，应当总合起来观察。由于放逸而愚昧，就是不了解业和异熟，以及这二者，总合起来。对于仅仅是那个意义的愚昧，就是从佛等直到道谛不了解，总合起来。由于增上慢而愚昧，就是总合最后的。对于意义愚昧，应当观察为总合一切。不了解和，没有看见和，没有现证和，黑暗和，愚昧和，称为无明黑暗的这六种无明的体性的类别，应当次第地与这七种愚昧的所依结合起来观察，愚昧的最后两个所依，成为一个所依，应当总合在最后的无明黑暗的类别中观察。其他的类别还有从听闻产生的和，从思考产生的和，从修习产生的智慧的相违品，与这三种类别次第地结合。成为相违品的那个本身，因为有小、中、大，所以，后面的类别变成三种，这样，由于相违品的差别和，自性的差别，类别变成六种。 第十品。身体的造作是什么呢？身体的业，在欲界是行为和，在色界是行为，也就是下界的福德和，被称为非福德和，上界被称为不动。语言的造作是什么呢？语言的业，其余的应当像前面一样观察。意的造作是什么呢？意的业，也就是欲界的福德和非福德，不动不是。上面两个界的，就是不动本身。眼识是什么呢？对外境，依靠眼根，对各种色法进行识别，那是什么呢？被福德和，非福德和，不动所熏染，成为种子的识是什么呢？以及从那个种子产生，成为果的又是什么呢？眼识是怎样的呢？耳和
English
If one wants to observe, the ignorance of observation is: the first six, and not understanding the dharmas arising from causes, should be observed in summary. Being ignorant due to carelessness is summarizing not understanding karma and its maturation, and both of these. Being ignorant of only that meaning is summarizing not understanding from the Buddha, etc., up to the truth of the path. Being ignorant due to arrogance is summarizing the last. Being ignorant of meaning, one should observe as summarizing everything. Not understanding, and not seeing, and not realizing, and darkness, and ignorance, and called the darkness of ignorance, these six categories of the nature of ignorance, should be observed by sequentially combining them with these seven bases of ignorance. The last two bases of ignorance, becoming one base, should be observed by summarizing them in the last category of the darkness of ignorance. Other categories also include those arising from listening, and those arising from thinking, and the opponents of the wisdom arising from meditation, sequentially combined with these three categories. That which has become an opponent, because there are small, medium, and large, therefore, the later categories become three, thus, due to the difference of the opponents and the difference of the nature, the categories become six. Tenth Chapter. What are the bodily fabrications? The actions of the body, in the desire realm are behavior and, in the form realm are behavior, that is, the lower realm's merit and, called non-merit and, the upper realm's called immovability. What are the verbal fabrications? The actions of speech, the rest should be observed as before. What are the mental fabrications? The actions of the mind, that is, the desire realm's merit and non-merit, immovability is not. The two upper realms', is immovability itself. What is eye consciousness? Regarding external objects, relying on the eye faculty, discriminating various forms, what is that? What is the consciousness that is perfumed by merit and, non-merit and, immovability, and has become a seed? And what is produced from that seed, and has become a fruit? How is eye consciousness? Ear and
Tibetan
༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྟེན་དང༌། ཡུལ་ལས་དེ་དག་གི་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་འདོད་བ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་བུའོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མྱོང་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁམས་གསུམ་ཆར་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་འདི་དག་ཁམས་གསུམ་ཆར་ན་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང༌། ཆུའི་ཁམས་དང༌། མེའི་ཁམས་དང༌། རླུང་གི་ཁམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁམས་གཉིས་ན་ཡོད་དོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་བཅུ་དང༌། བཏགས་པའི་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་དང༌། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། དེས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་འབྲས་བུར་གྱུར་པའོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་པོ་གཟུགས་དང་པ་སྟེ། གང་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་དང༌། ལྟ་བ་དང་ལྟ་བར་འགྱུར་བའོ། །མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཇི་ལྟ་བར་རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་བསྟན་པས། ལས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་དང༌། དེས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང༌། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ནི་ལྔའོ། །དྲུག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཆར་ན་སྤྱོད་པའོ། །མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་གང་ཞེ་ན། གསུམ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ། ཡུལ་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་རེག་པ་ལྷག་མ་རྣམས
Chinese
又，对于鼻、舌、身、意之识，也应各自观察，从所依和对境中观察它们各自的识之差别。其中，欲界中的行相有六种，色界中的行相有四种，无色界中的行相只有一种。什么是受蕴？一切都是体验的行相，它在三界中都有作用。什么是想蕴？一切都是认识的行相。什么是行蕴？一切都是心显现造作，是意的业的行相。什么是识蕴？一切都是了别的行相，这些蕴应被视为在三界中都有作用。什么是四大？即地界、水界、火界、风界，它们存在于二界中。什么是以四大为因的色？即十色处，以及属于法处的色。欲界中的十色，以及假立存在的法处之色，色界中的八色，以及属于法处的色。这也有两种行相：被识的种子完全把握而成为种子，以及由它显现成就而成为果。什么是眼处？ 眼识的所依，首先是色，凭借它能够看到、观看和将要观看各种色。如同眼处一样，耳、鼻、舌、身、意处也应各自如是观察，一切都在三时中显示，应显示业。这也有两种行相：被名和色的种子完全把握而成为种子，以及由它显现成就而成为果。欲界和色界中的是五种，第六种是在三界中都有作用的。什么是眼根聚集而产生的触？是从三者聚集而产生的，是执持对境悦意等意义。同样，其余的触也是如此。
English
Furthermore, the consciousnesses of nose, tongue, body, and mind should also be observed accordingly, examining the distinctions of their respective consciousnesses based on their supports and objects. Among these, the aspects in the desire realm are sixfold, in the form realm fourfold, and in the formless realm only one. What is the aggregate of feeling? It is entirely the aspect of experiencing, which operates in all three realms. What is the aggregate of perception? It is entirely the aspect of knowing. What is the aggregate of formation? It is entirely the aspect of mental activity, where the mind manifestly constructs. What is the aggregate of consciousness? It is entirely the aspect of distinguishing, and these aggregates should be regarded as operating in all three realms. What are the four great elements? They are the earth element, water element, fire element, and wind element, and they exist in two realms. What are the forms caused by the four great elements? They are the ten sense bases of form and the forms belonging to the dharma base: the ten forms that operate in the desire realm, the forms of the dharma base that exist by imputation, the eight that operate in the form realm, and those belonging to the dharma base. These also have two aspects: being fully grasped by the seed of consciousness and becoming a seed, and being manifestly accomplished by it and becoming a fruit. What is the eye base? The support of eye consciousness is primarily form, by which one can see, is seeing, and will see various forms. Just as with the eye base, the ear, nose, tongue, body, and mind bases should also be observed accordingly, all being shown in the three times, and the action should be shown. These also have two aspects: being fully grasped by the seed of name and form and becoming a seed, and being manifestly accomplished by it and becoming a fruit. Those in the desire realm and form realm are fivefold, and the sixth operates in all three realms. What is the contact that arises from the gathering of the eye faculty? It arises from the gathering of three, holding the meaning of pleasant objects, and so on. Likewise, the remaining contacts are also similar.