Tibetan
བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་པ་སྟེ། བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། བྱས་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྤྲུལ་པས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གསད་དུ་མེད་པ་དང༌། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་དང༌། སྲོག་ཤིང་ལྟར་བརྟན་པར་གནས་པའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་ཏོ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་འཛིན་པ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་དང༌། འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང༌། འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང༌། འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་ཁ་ཅིག་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྟག་པར་འཛིན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་ཇི་སྐད་སྨྲ་ཞེ་ན། དེའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། བསམ་གཏན་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་འདས་པའི་དུས་ལ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མི་མཁས་པ། འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཙམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་ན་ལྷའི་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་སྔོན་གྱི་མཐར་རྟོག་པ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་དང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་རྒྱུན་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་འབྱུང་ངོ༌། །ཚངས་པས་རང་གི་ཡིད་ལ་བསམས་པ་གྲུབ་པ་དམིགས་པ་དང༌། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་དམིགས་པ་དང༌། ཕྱི་ མའི་མཐར་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཚོར་བ་ཐ་དད་བར་ནི་མཐོང་ལ། མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པར་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དེ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ནི་རྟག་གོ་སྙམ་མོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྟག་པར་འཛིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པས། འདི་ལྟར་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསགས་པ་འབྱུང་ལ་འབྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ན་འཇིག་པར་རྟོག་སྟེ། དེས་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ལས་ནི་རྫས་རགས་པ་འབྱུང་ལ། རྫས་རགས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོའི་སོ་ན་གནས་ཏེ། དེ་བས་ན་རྫས་ས་རགས་པ་ནི་མི་རྟག་ལ་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ནི་རྟག་གོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལ་རྟག་པར་ལྟ་བ་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་དང༌། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་རྣམས་ནི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སུན་ཕྱུང་བས་བདག་གི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ཡང་སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ། ཕུང་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་ནམ། བདག་འཛིན་པ་ཡིན་པར་འདོད། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་བདག་འཛིན་པ་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེར་བདག་གི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རིགས་འདི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྒྱས་བར་བརྗོད་པར་མི་རུང་ངོ༌། །ཅི་གཟུགས་ལ་དམིགས་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ལ། ཡུལ་གཟུགས་ཁོ་ན་དང་ཕྲད་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་བཀོད་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་འགགས་པ་འམ། འཇུག་པར་འདོད་གལ་ཏེ་འགག་པར་འདོད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པ་ལ་རྟག་གོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་འཇུག་ན་ནི་དེས་ན་ཡུལ་གཅིག་གིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ༌། །ཅི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པ་འམ། ཚོར་བས་བྱས་ པས། བདག་ལ་འགྱུར་པ་ཡོད་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་མི་འདོད། གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་ནི། དེས་ན་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་འགྱུར་བ་མེད་ན་ནི། དེས་ན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་ནས། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཆུང་དུའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ལ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བདེ་བར་གྱུར་ནས། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྡུག་བསྔལ་པ་དང༌། བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལ་གང་ལ་ལ་སྲོག་དེ་ལུས་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་དེ་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་དུ་ལྟའོ། །སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལ་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །བདག་ཆ་གཉིས་ཀ་དང༌། ཟད་པར་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང༌། མ་ཚང་བ་མེད་པར་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེའི་གཉེན་པོར་དོན་དེ་ཉིད་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་ཞེན་པ། བདག་གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཅན་ནམ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་སྟེ། ཆུང་ངུར་ལྟ་ན་དེ་ནི་མཐའ་ཡོད་པར་ལྟའོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མེད་པར་ལྟ་ན་དེ་ནི། མཐའ་མེད་པར་ལྟའོ། །གལ་ཏེ་ཟད་པར་དུ་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཤས་ནི་ཆུང་ལ། གཟུགས་མེད་པའི་ཤས་ནི་ཚད་མེད་པ་འམ། ཡང་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཤས་ནི་ཆུང་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཤས་ནི་ཚད་མེད་པར་ལྟ་ན། དེ་ནི་མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ། མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་པར་ལྟའོ། །ཡང་ན་དེའི་གཉེན་པོར་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ། དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ན་ནི། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ལྟའོ། །གྲོལ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་ལྟའོ། །རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མ་བརྟགས་པར་བརྟགས་པར་འདོད་དམ། བརྟགས་ནས་བརྟགས་པར་འདོད། གལ་ཏེ་མ་བརྟགས་ པར་འདོད་ན་ནི། བརྟགས་པ་མེད་པར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ་ཞེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་བརྟགས་ན་ནི། དེས་ན་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་དང་འགལ་བས་མི་རུང་ངོ༌། །ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་འབྲས་བུའི་རྫས་རགས་པ་དང༌། ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འདོད། གལ་ཏེ་ཆ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་འདོད་ན་ནི། དེས་ན་ཕྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཅེས་བྱར་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འདོད་ན་ནི། དེས་ན་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་ཐལ་བས་རིགས་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས། འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེར་ཡང་མི་རུང་ལ། མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་མི་འཐད་པས་མི་རུང་ངོ༌། །ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་རྫས་རགས་པ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་དམ། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འདོད། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྒྱུར་ངེས་པ་ཡང་མེད། འབྲས་བུར་ངེས་པ་ཡང་མེད་པས་མི་རུང་ངོ༌། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་ཅི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་ན་འདུག་པ་རྣམས་ལས་འགྲུབ་པའམ། འོན་ཏེ་འདུས་པ་རྣམས་ལས་འགྲུབ་པར་འདོད། གལ་ཏེ་སོ་སོ་ན་འདུག་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ན་ནི། དེས་ན་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། རྒྱུར་ངེས་
Chinese
我与世间是常，非所作，非所作所作，非所化，非所化所作，不可杀，恒常住，如命根般安住，如是执持。此乃如是，说常者，及有者执常，于前际起分别者，及于后际起分别说为有识者，及说为非有识者，及说为非有识者，及说为非有识亦非无识者。又或有者执持微尘为常。何以故我与世间为常耶？如是观视，如是言说耶？其理据应如本经所出，随其所应而了知。其中，于前际起分别者，乃依于小禅定、中禅定与大禅定，由忆念前际之住处，于过去时起前际之分别，不善巧于缘起，于过去之诸行，仅于忆念亦不如实知者，彼等生起观视。又或依于天眼，于现在时起前际之分别，不善巧诸行刹那坏灭之后随之而行，不如实知者，及于此世间至彼世间，以识之相续而恒常缘念者，彼等生起观视。梵天以自心所思而成办而缘念，及缘念大种变异，及缘念识变异，及于 后际见有识与受之差别，然不见其体性之差别，彼等生起观视，因此彼作是念，我与世间是常。执持微尘为常者，乃依于世间之禅定，不如实知缘起，如是观视，若物先往则诸物之果积集而生，若减损先往则分别坏灭，因此彼作是念，微
English
I and the world are permanent, not made, not made by what is made, not transformed, not made by what is transformed, cannot be killed, constantly abide, abide steadfastly like a life-force, thus they hold. This is how it is: those who speak of permanence, and some who hold to permanence, those who speculate on the past extreme, and those who speculate on the future extreme, who say that there is consciousness, and those who say that there is no consciousness, and those who say that there is no consciousness, and those who say that there is neither consciousness nor non-consciousness. Or some hold that atoms are permanent. Why are I and the world permanent? Why do they look and speak like that? The reason for this should be understood as it appears in this very sutra, as appropriate. Among them, those who speculate on the past extreme rely on small, medium, and large meditations. By remembering past abodes, they speculate on the past extreme in past times. Those who are unskilled in dependent origination, who do not know the past actions as they are, even in mere recollection, those arise to view. Or, relying on the divine eye, they speculate on the past extreme in the present time. Those who do not know that actions perish in an instant and then follow, and those who constantly focus on the continuum of consciousness from this world to the next, those arise to view. They focus on Brahma accomplishing what he has thought in his mind, and they focus on the transformation of the great elements, and they focus on the transformation of consciousness, and at the future extreme, they see the difference between consciousness and feeling, but they do not see the difference in their nature, those arise to view. Therefore, they think, "I and the world are permanent." Those who hold atoms to be permanent rely on worldly meditation. Because they do not know dependent origination as it really is, they view it like this: if things go first, then the fruits of things accumulate and arise, and if diminution goes first, then they discern destruction. Therefore, they think, "Atoms
Chinese
从微小的粒子中产生粗大的物质，粗大的物质被分解时，就存在于微小的粒子之中。因此，粗大的物质是不恒常的，而微小的粒子被认为是恒常的。对于此，认为恒常的，是执着于前边的边际；执着于后边的边际的那些，因为被个别的特征所概括，驳倒了说有我的，也就会驳倒说我的个别特征。另外，对于此，应该这样说：忆念以前的处所，是执着于蕴，还是认为执着于我？如果执着于蕴，那就不能说我和世界是恒常的。如果执着于我，那么就不能详细地说那些众生是某某，在那里我的名字是某某，成为了这个种姓。如果以色为对境，眼识显现，只与境色相合，那么对于除此之外的境被安排的那些，是其他的识灭绝，还是认为进入？如果认为灭绝，那就不能说识灭绝是恒常的。如果进入，那么一个境就会在所有时间里使所有的识都进入，这是不行的。是以想所作，还是以感受所作，认为我会有变化吗？或者不认为？如果有变化，那就不能说我和世界是恒常的。如果没有变化，那就不能说成为唯一的想，会成为多种的想，微小的想，无量的想，也不能说唯一确定为快乐，会成为唯一确定为痛苦，以及非乐非苦。对于此，有些人认为生命就是身体，这是认为我是有色。有些人认为生命是其他的，身体也是其他的，这是认为我不是有色。有些人认为我是两部分，是穷尽和无二的，是无不齐全的，这是认为我既不是有色，也
English
Gross matter arises from minute particles, and when gross matter is broken down, it exists in the state of minute particles. Therefore, it is thought that gross matter is impermanent, while minute particles are permanent. In this regard, those who view permanence are attached to the extreme of the past, and those who are attached to the extreme of the future are included by individual characteristics. Therefore, by refuting the assertion of a self, the assertion of individual characteristics of a self will also be refuted. Furthermore, in this regard, it should be stated as follows: Is the recollection of past states grasping at the aggregates, or is it considered to be grasping at a self? If it is grasping at the aggregates, then it cannot be said that the self and the world are permanent. If it is grasping at a self, then it cannot be elaborately stated that those beings are such and such, that my name there is such and such, and that they have become of this lineage. If, with form as the object, eye consciousness manifests and only connects with the object of form, then with regard to those other arranged objects, do other consciousnesses cease or enter? If it is thought that they cease, then it cannot be said that the cessation of consciousness is permanent. If they enter, then one object would cause all consciousnesses to enter at all times, which is not possible. Is it through perception or feeling that you think there is change in the self, or not? If there is change, then it cannot be said that the self and the world are permanent. If there is no change, then it cannot be said that having become a single perception, it will become various perceptions, small perceptions, and limitless perceptions. Nor can it be said that having become definitely happy, it will become definitely painful, and neither happy nor unhappy. In this regard, some people view that the life is the body, and this is viewing the self as having form. Some people view that the life is other and the body is other, and this is viewing the self as not having form. Some people view the self as both parts, as exhaustive and non-dual, and as complete, and this is viewing the self as neither having form
Chinese
也不是非有色，並且作為其對治，對該事物本身以其他詞語和文字顯著執著。我既不是有色，也不是非有色。如果觀察有色或非有色，若觀察為小，則視為有邊際。若觀察為無量，則視為無邊際。若觀察為耗盡，即色的部分小，無色的部分無量，或者無色的部分小，色的部分無量，則視為既有邊際，也無邊際。或者，作為其對治，顯著執著於各種文字，而不顯著執著於各種事物，則視為既非有邊際，也非無邊際。解脫視為無二。對於主張微塵常恆者，應如是說：難道是未經觀察而想要觀察微塵，還是觀察後想要觀察？如果想要未經觀察，則不能說未經觀察即能確定為常恆。如果觀察，則與所有量相違，故不應理。難道是因為微塵的組成部分微小而認為是常恆嗎？還是因為果的粗大物質和差別的自性而認為是常恆？如果因為組成部分微小而認為是常恆，則不能說凡是微小的東西，因為極其微弱就是常恆。如果因為自性差別而認為是常恆，則因為超出了地、水、火、風的自性，從不相似的自性中，果也不可能產生，自性轉變為其他也不合理，故不應理。難道微塵和粗大物質是相異的自性，還是非相異的自性？如果是非相異的自性，則因為沒有原因和差別，也同樣會變成常恆，而且不能確定為原因，也不能確定為結果，故不應理。如果是相異的自性，那麼，微塵是從各自獨立存在的微塵組成，還是從聚集在一起的微塵組成？如果認為是從各自獨立存在的微塵組成，那麼，所有結果都會恆常產生，而且不能確定為原因。