Tibetan
ས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་ ནས། རྒྱས་པར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སློབ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཕགས་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཕགས་པའི་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཡང་འབྲེལ་པར་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཡན་ལག་དང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ནི་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གྱུར་པ། རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅུའོ། །མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད། འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་མཉན་པ་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐུན་པ་དང༌། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་དག་པར་ཉན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁེངས་པ་མེད་པ་དང༌། བརྙས་པ་མེད་པ་དང༌། བག་འཁུམས་པ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་ཉན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡང་དག་པར་ཉན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྒྱས་པར་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལ་གནས་པ་ན། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཉན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནར་གཙོ་བོར་བྱས་ཤིང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་དོན་དུ་གཉེར་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ན་ལས་དམིགས་པ་བྱས་ནས་ཉན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཕ་རོལ་འདུན་པར་བྱ་བ་དང༌། དགའ་བར་བྱ་བ་དང༌། རྙེད་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་དང༌། གྲགས་པ་དང༌། སྒྲ་དང༌། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ཆོས་ཉན་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཕྱིའི་ཆོས་བཅུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྩམས་ནས་ནི
Chinese
意指“有地之法”。例如，从无学之正见到广大的正智之间。为何如此？因为，虽然有学之法也是圣者之法，但它们也与非圣者的烦恼相关联。例如，第一个支分圆满成就，要知道这是为了教法的利益而存在，并且是广大的。例如，有十种。没有比圆满成就更高的，也没有比这更殊胜的了。何为听闻正法之圆满？即是，将正确地教导和正确地听闻二者合为一体，这就被称为听闻正法。简而言之，正确地教导有两种：相应的和非遍计的。广而言之，应知有二十种，例如，出自菩萨地。正确地听闻也有四种，即没有傲慢，没有轻蔑，没有畏缩，没有散乱。舍弃这四种过失而听闻，这就被称为正确地听闻。广而言之，应知有十六种，例如，出自菩萨地本身。何为以涅槃为主？例如，如来之声闻安住于圆满成就之中，如所教导的那样听闻佛法，仅仅以涅槃为主，仅仅以涅槃为目的，仅仅以涅槃为所缘而听闻，而不是为了来世的欲望，为了快乐，为了利养，为了恭敬，为了名声，为了声音，为了诗句。不是为了这些。那个涅槃，例如，从有余依涅槃和无余依涅槃开始，以所缘而听闻佛法，那么，就会出现以涅槃为主的十种外法。从有余依涅槃开始
English
It refers to "the dharmas of the ground." For example, from the non-learning right view to the extensive right knowledge. Why is that? Because, although the dharmas of learning are also the dharmas of the noble ones, they also appear to be related to the afflictions that are not of the noble ones. For example, the first limb, the perfect accomplishment, should be known as being for the benefit of the teachings and is extensive. For example, there are ten kinds. There is nothing higher than perfect accomplishment, and there is nothing more excellent than this. What is the perfection of listening to the holy Dharma? That is, the combination of what is taught correctly and what is listened to correctly is called listening to the holy Dharma. In short, there are two kinds of correct teaching: concordant and non-pervasive. In detail, it should be known that there are twenty kinds, for example, arising from the Bodhisattva-bhumi. There are also four kinds of correct listening, namely, without arrogance, without contempt, without timidity, and without distraction. Abandoning these four faults and listening, that is called correct listening. In detail, it should be known that there are sixteen kinds, for example, arising from the Bodhisattva-bhumi itself. What is it to make Nirvana the main thing? For example, when the Shravaka of the Tathagata abides in that perfect accomplishment, he listens to the Dharma in the manner that has been taught, focusing only on Nirvana, seeking only Nirvana as the purpose, and listening with only Nirvana as the object, not for the desire of the future, for pleasure, for gain, for respect, for fame, for sound, for verses. Not for these. That Nirvana, for example, starting from the Nirvana with remainder and the Nirvana without remainder, listening to the Dharma with an object, then the ten external dharmas that make Nirvana the main thing will arise. Starting from the Nirvana with remainder
Tibetan
། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགུར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ལམ་དང་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང༌། བདག་གིས་ཐོབ་པར་ནུས་པ་དང་ཐབས་སླ་བ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར་རོ། །བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་གྱུར་པ་ནི། ལུས་དང་སེམས་དབེན་པར་གནས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་དང༌། རྟོག་པ་ལས་དབེན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་དོན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་དང༌། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་སྒོམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང༌། གུས་པར་བྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་འདིས་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཐོབ་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་ཡང་ཉེས་པར་ལྟ་བའི་མོས་པ་རྩོམ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་མོས་པ་རྩོམ་མོ། །དེ་ལ་གོམས་ནས་ཀྱང་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བའི་མཐོང་བའི་ལམ་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་ཅིང་གཞི་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་གོང་དུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་གོམས་པས་མི་སློབ་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པས། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕུང་ པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཆོས་དགུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ཉན་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང༌། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང༌། སྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང༌། བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མཐར་བྱེད་པ་འཐོབ་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་པོས་གང་གི་དོན་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པས་ཉན་པར་བྱེད
Chinese
应当了知，以涅槃为主的法有九种。从无余涅槃开始，应当了知以涅槃为主的法只有一种，即依靠听闻而生之智慧。由此，对于道和道的果——涅槃，会生起三种显现的信解：信解其存在，信解其具功德，信解自己能够获得且方法简易。为了成办思所生慧而如此信解，则身心安住于寂静，远离障碍和分别念。依靠它，就能对意义获得极度明确的定解，并随之成就思所生慧。依靠它，就能恒常修习禅定，并进入恭敬的瑜伽行，通过此次第获得修所生慧。依靠它，就能发起对轮回过患的作意，以及对涅槃功德的作意。串习之后，就能获得使证悟真谛显现的见道之学道解脱，并且能现见根本。在此之前，通过串习修道，能获得无学道之解脱，从而使解脱得以圆满。而解脱的圆满即是：有余涅槃的界限。因此，最初的九法是为了成办涅槃而次第出现的主要因素。应当了知，何为解脱的圆满，那就是无余涅槃的主要因素。如是听闻以涅槃为主的法，应当了知有五种利益。何为五种？即听闻之时能利益他人，能利益自己，修持之时能利益他人，能利益自己，以及获得使一切痛苦终结之果。听者应当以说法者宣说佛法的本意来听闻。
English
It should be understood that there are nine dharmas that are primarily concerned with nirvana. Starting with nirvana without remainder, it should be understood that there is only one dharma that is primarily concerned with nirvana, namely, relying on the wisdom arising from listening. From this, three kinds of manifest faith will arise in the path and the fruit of the path—nirvana: faith that it exists, faith that it has qualities, and faith that one can attain it and that the method is easy. In order to accomplish the wisdom arising from thinking, having such faith, one dwells in solitude of body and mind, free from obscurations and conceptualizations. Relying on this, one can gain a very clear understanding of the meaning and subsequently accomplish the wisdom arising from thinking. Relying on this, one can constantly practice meditation and enter into respectful yoga practice, and through this sequence, one obtains the wisdom arising from meditation. Relying on this, one initiates the intention to see the faults of samsara and the intention to see the qualities of nirvana. Having become accustomed to this, one obtains the learning liberation of the path of seeing, which manifests the realization of truth, and one sees the ground. Prior to this, through familiarizing oneself with the path of meditation, one obtains the non-learning liberation, thus liberation is perfected. And the perfection of liberation is: simply the realm of nirvana with remainder. Therefore, the first nine dharmas are the main factors that arise in sequence in order to accomplish nirvana. It should be understood that what is the perfection of liberation is the main factor of nirvana without remainder. Thus, listening to the dharma primarily concerned with nirvana, it should be understood that there are five benefits. What are the five? Namely, at the time of listening, one can benefit others, one can benefit oneself, at the time of practicing, one can benefit others, one can benefit oneself, and one obtains the result of ending all suffering. The listener should listen with the intention of the speaker who is expounding the Dharma.
Tibetan
་པ་ནི། ཉན་པའི་ཚེ་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ལ། དགེ་བའི་བསམ་པས་ཉན་པས་ནི་བརྗོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དགའ་བ་དང༌། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དགེ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉན་པའི་ཚེ་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་གང་གི་ཆེད་དུ་སྟོན་པས་ཆོས་བཤད་ཅིང་ཡང་དག་པར་བསྟན་ལ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་གནས་ན། བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པས་ཕ་རོལ་ལ་ཕན་འདོགས་སོ། །ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་དོན་རྒྱས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལས་ལྷག་པ་ཡང་ མེད་དོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ལ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཤེས་རབ་ཤེས་བྱ་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ནི་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ལ་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བརྩམས་པས་ནི་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འདུན་པར་འགྱུར་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་བརྩམས་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཆོ་ག་ལས་ཆོ་ག་ཉམས་པ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང༌། ཐོས་པ་དང༌། དོགས་པ་ལས་གླེང་བའམ། དྲན་པར་བྱེད་པའམ། རྗེས་སུ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བཟོད་པའོ། །ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འདུན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་ཉན་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།
Chinese
是故，听闻之时，利益他人。以善妙之心听闻，则能通达所说之法广大之义。因此，将获得欢喜、极大欢喜，广大、善妙且决定生起之功德。如是，听闻之时，利益自己。世尊宣说正法、如实开示，是为了修持与法相应的修行之方便。安住于圆满证悟之如实修行，修行之时，以法性供养世尊，利益他人。依止于如实修行，获得有余涅槃，至极寂静，修行之时，利益自己。于无余涅槃之界中，获得一切痛苦之究竟，此乃以涅槃为主，具足利益。此乃以涅槃为主之广大意义，无有高于此者，亦无有胜于此者。 何为令解脱圆满之智慧圆满？观之支分圆满，亦令智慧圆满；止之支分圆满，亦令智慧圆满。如是，若能等持其心，则智慧入于所知，将得清净。其中，观之支分，唯最初依止殊胜善知识。止之支分，乃圆满受持圆满戒律。其中，依止殊胜善知识，则将生起欲求通达所知之实性。受持圆满戒律，则能忍受从增上戒律中戒律退失，以及从仪轨中仪轨退失，梵行者所见、所闻、所疑之处，所谈论、忆念或随学之语。依止于欲求通达所知之实性，则将乐于听闻。
English
Therefore, when listening, one benefits others. By listening with a virtuous mind, one will understand the vast meaning of the Dharma that is spoken. Thus, one will obtain joy, great joy, vastness, goodness, and the definite arising of merit. In this way, when listening, one benefits oneself. The Teacher teaches the Dharma and accurately reveals it for the sake of engaging in practices that are in accordance with the Dharma. If one abides in the accurate practice of complete enlightenment, then during practice, one benefits others by honoring the Teacher with the nature of Dharma. By relying on that accurate practice, one attains the Nirvana with remainder, which is supremely cool. This benefits oneself during practice. In the realm of Nirvana without remainder, one attains the ultimate end of all suffering. This is called primarily focusing on Nirvana, which is accompanied by benefits. This is the extensive meaning of primarily focusing on Nirvana, and there is nothing higher than this, nor is there anything superior to this. What is the perfection of wisdom that fully ripens liberation? The perfection of the branch of insight (vipassanā) also ripens wisdom, and the perfection of the branch of tranquility (samatha) also ripens wisdom. Thus, if the mind is placed in equanimity, then the wisdom that engages with knowable objects will become completely pure. Among these, the branch of insight is solely relying accurately on a noble spiritual friend from the beginning. The branch of tranquility is fully upholding perfect morality. Among these, by engaging in relying on a noble spiritual friend, one will develop a desire to realize the true nature of knowable objects. By engaging in upholding perfect morality, one can endure the words spoken, remembered, or followed from what is seen, heard, or doubted by those who know about the decline of morality from higher morality, and similarly, the decline of rituals from rituals, and the practice of pure conduct. By relying on the desire to realize the true nature of knowable objects, one will become fond of listening.