Tibetan
བལྟ་བར་བྱའོ། །གཟུགས་འདུས་པའི་ས་བོན་སེམས་ལ་གནས་པའི་མཐུ་དང༌། །དེ་དང་འདྲ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པ་ལས། རེས་འགའ་ནི་འདུས་པ་ཆུང་ངུའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདུས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ནི་འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འདུས་པ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲི་བ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་ནོ། །སྲ་བ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། སའོ། །སྲ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་སྲ་བ་དེ་ཉིད་ཁམས་སོ། །སྲ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འམ། བོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཟིན་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། ཟིན་པ་ནང་གང་ཡིན་པའོ། །ཟིན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། མ་ཟིན་པ་ཕྱི་རོལ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ས་བོན་ཟིན་པར་གྱུར་པ་ནི། མཚན་ཉིད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ཟིན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཟིན་པའོ། །ཡང་ཟིན་པ་ནི་ཟིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིན་པ་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁམས་ཡོད་དོ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་སྐམ་པོ་གཙུབས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྡོ་བརྡབས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལྕགས་དང་དངུལ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་མེ་འཇེབས་པས་བསྲེགས་ན་བརྐྱང་བརྐྱང་པོར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཤེལ་ལས་ཆུ་འབྱུང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་མོས་པའི་དབང་གིས་ས་ལ་སོགས་པ་དང༌། གསེར་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་སྣང་ངོ༌། །གཟུགས་འདུས་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། །རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པར་སྐྱེས་པ། རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱུང་བ་དང༌། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ། རྣམ
Chinese
应当观察。色蕴的种子住在心上的力量，以及和它相似的因缘存在，有时是小蕴之后出现大蕴。有时是大蕴之后出现小蕴，因此诸蕴的减少和产生是显现的。什么是坚硬性呢？是地。什么是已经坚硬的呢？是它的种子是什么。又是坚硬的那个本身是界。已经坚硬的是头发等，或者身体等。什么是已经抓住的呢？是抓住的内在是什么。什么不是已经抓住的呢？是没有抓住的外在是什么。又是心和心所产生的那些种子已经抓住的，是自性抓住的。和它相反的已经抓住的不是没有抓住的。又是抓住的是已经抓住的，因为承认为我。抓住的是像先前一样。水的界等也应当像那样各自适当地观察。因此，对于一切色蕴来说，一切时都有四大种的一切界。例如，从摩擦干燥的木头中产生火，同样地，从敲打石头中产生火，同样地，铁和银和金等用火熔化后烧烤会变得柔软，同样地，从水精中产生水，同样地，具有神通者的心的意愿的力量，地等，以及金等显现出来。那个色蕴也通过三种因进入，即增长所生，同类因所生，以及异熟所生。其中，增长所生有两种，即遍及处所的增长所生，以及使自性增长的增长所生。同类因所生有四种，即增长的同类因所生，异熟的同类因所生，变化的同类因所生，以及自性的同类因所生。异熟所生有两种，即异熟所生，异熟所生，以及异
English
It should be observed. The power of the seed of the aggregate of forms residing in the mind, and the existence of conditions similar to it, sometimes a large aggregate arises after a small aggregate. Sometimes a small aggregate arises after a large aggregate, therefore the decrease and generation of aggregates are manifest. What is hardness itself? It is earth. What has become hard? It is what its seed is. Again, that hardness itself is a realm. What has become hard is hair and so on, or body and so on. What has been grasped? It is what is grasped inside. What has not been grasped? It is what is not grasped outside. Again, those seeds produced by the mind and mental factors that have been grasped are those whose characteristics have been grasped. What is the opposite of that, what has been grasped that is not grasped is what has not been grasped. Again, what is grasped is what has been grasped, because it is acknowledged as self. What is grasped is the same as before. The water element and so on should also be observed accordingly. Therefore, for all aggregates of form, at all times there are all the elements of the four great elements. For example, fire arises from rubbing dry wood, similarly, fire arises from striking stones, similarly, iron and silver and gold and so on become soft when melted and burned by fire, similarly, water arises from water crystal, similarly, due to the power of the mind's intention of those with magical powers, earth and so on, and gold and so on appear. That aggregate of form also enters through three causes, namely, arising from increase, arising from similar causes, and arising from maturation. Among them, arising from increase is of two kinds, namely, arising from increase that pervades the place, and arising from increase that causes the nature to increase. Arising from similar causes is of four kinds, namely, arising from similar causes of increase, arising from similar causes of maturation, arising from similar causes of transformation, and arising from similar causes of nature. Arising from maturation is of two kinds, namely, arising from maturation, arising from maturation, and arising from
Tibetan
་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་པའོ། །གཟུགས་འདུས་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། གནས་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་སྟེ། གཞིའི་གནས་དང༌། རྟེན་གྱི་གནས་དང༌། ཡོ་བྱད་ཀྱི་གནས་དང༌། དབང་པོའི་རྟེན་གྱི་གནས་དང༌། དབང་བོའི་གནས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཀྱི་གནས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ལ། སེམས་ཀྱང་དམིགས་ལ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་པོ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དག་ཀྱང་དམིགས་སོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལས། དུ་ཞིག་ས་ཐམས་ཅད་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སེམས་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་ལྔ་པོ་རྣམས་སོ། །དུ་ཞིག་ས་ཐམས་ཅད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་ལ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ལྔ་ཁོ་ན་སྟེ། འདུན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་དོ། །དུ་ཞིག་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན་ལ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་མའི་འཚེ་བ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་དོ། །དུ་ཞིག་ཉོན་མོངས་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ས་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་མ་ཡིན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མ་ཡིན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ནས། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་དོ། །དུ་ཞིག་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་ལ། ས་ཐམས་ཅད་པ་མ་ཡིན། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ཡིན། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འགྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྤྱོད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་དོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་ཤིང༌། ཡུལ་ཡང་སྣང་བར་གྱུར་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། མ་རུང་བར་མ་གྱུར་པ་དང༌། རྟུལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་སོ། །ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟེན་ཏམ། ངོ་བོ་ཉིད་དམ། ཡུལ་ལམ། དུས་སམ། གསལ་བའམ། མི་གསལ་བའམ། དངོས་པོ་མཐའ་དག་གམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཀྱང་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲིབ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་མ་བསྒྲིབས་པ་དང༌། མ་བསྐལ་པ་ཡིན་ཏེ། སྒྲིབ་གཡོག་གི་སྒྲིབ་པ་དང༌། མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་དང༌། མིག་སླུ་བར་བྱེད་པས་མ་བསྒྲིབས་ཤིང༌། ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་དང༌། ཆུང་དུས་བསྐལ་པ་ག
Chinese
成熟显现而生。总之，色蕴可以归纳为依赖六处而生起：即基处、所依处、受用处、根所依处、根处以及等持行境处。于此，心与心所之集合，心亦缘境，五十一心所如前所说，即从作意等开始，到寻与伺之间，亦缘境。这些心所法中，有多少是遍一切处的？遍一切有情？遍一切时？一切生起？答：作意等至心之间的五者。有多少是遍一切处，一切生起，但非遍一切时，也非一切？答：唯有五者，即欲至慧之间。有多少唯是善法，虽非一切，却是遍一切处，但非遍一切时，也非一切？答：从信等至不害之间。有多少唯是烦恼，既非遍一切处，也非遍一切时，也非一切？答：从贪等至不正知之间。有多少是一切生起，但非遍一切处，非遍一切时，也非一切？答：从后悔等至行之间。于此，根亦未完全损坏，境亦显现，其后与此生起之作意近住，则识将生起。何谓根未完全损坏？以二因，即未变为不可用，且非迟钝之自性。何谓境显现？例如，所依，或自性，或境，或时，或清晰，或不清晰，或一切事物，或仅一部分，若未被四种遮蔽所遮蔽，且未被劫夺，即遮蔽覆盖之遮蔽，以及不显现，以及压制，以及欺骗眼睛所未遮蔽，且被境所劫夺，以及小时劫。
English
arising from maturation. In short, the aggregate of form can be summarized as arising in dependence on six places: namely, the base place, the support place, the resource place, the sense faculty support place, the sense faculty place, and the object of concentration place. Here, in the collection of mind and mental factors, the mind also apprehends objects, and the fifty-one mental factors, as previously mentioned, from attention and so forth, up to and including investigation and discernment, also apprehend objects. Among these mental factors, how many are all-pervasive? Pervasive in all sentient beings? Pervasive in all times? Do all arise? Answer: The five from attention up to and including intention. How many are all-pervasive, arise in all, but are not pervasive in all times, nor all? Answer: Only five, from aspiration up to and including wisdom. How many are only virtuous, although not all, are all-pervasive, but are not pervasive in all times, nor all? Answer: From faith and so forth up to and including non-harming. How many are only afflictive, and are not all-pervasive, nor pervasive in all times, nor all? Answer: From desire and so forth up to and including non-awareness. How many arise in all, but are not all-pervasive, not pervasive in all times, nor all? Answer: From regret and so forth up to and including action. Here, if the sense faculty is not completely impaired, and the object also appears, and thereafter the attention that arises with it is closely present, then consciousness will arise. What is it like for the sense faculty not to be completely impaired? By two causes: namely, not having become unusable, and not being of a dull nature. What is it like for the object to appear? For example, a support, or a nature, or an object, or a time, or clear, or unclear, or all things, or just a part, if it is not obscured by the four obscurations, and is not robbed, that is, the obscuration of covering, and not making visible, and suppressing, and not obscured by deceiving the eyes, and robbed by the object, and robbed by childhood.