Tibetan
ང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་གཅིག་པུ་དབེན་པ་ན་འདུག་ཅིང་སེམས་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས། བསམ་པར་བྱ་བ་སེམས་པ་དང༌། ནག་བོ་བསྟན་པ་དང༌། ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང༌། དོན་ལ་རྟོན་ཅིང་སེམས་ཀྱི། ཚིག་འབྲུ་ལ་མི་རྟོན་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དད་པས་མོས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་དང༌། སྲན་ཐུབ་པར་སེམས་པ་དང༌། བརྟན་ པོར་སེམས་པ་དང༌། རྒྱས་པར་སེམས་པ་དང༌། བསམ་པ་དེ་ཡང་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་ཀྱི། བར་མ་དོར་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་འདིས་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་བརྟག་པ་ནི། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། བརྡའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའོ། །དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་ཏུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཚན་མས་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་མིང་ཡང་དམིགས་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཡང་དམིགས་པ་དང༌། མིང་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ལ་ནོར་བའི་འཁྲུལ་པ་དང༌། མི་རྟག་པའི་འཁྲུལ་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང༌། མིང་དེ་ཡང་དངོས་པོ་དེ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། གང་དུ་ཡང་མི་འཇུག་ལ་གང་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པའོ། །ད་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཞེ་ན། བྱུང་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་གང
Chinese
我来说，那要以九种方式来理解。就像这样：有些人如其所闻，以及如其所通达的法，独自在寂静处安住并思考，完全舍弃不应思考之物，而思考应思考之物，并且完全了解黑品和白品，依于意义而思考，不依于词句，有些人以信仰而信奉，有些人以智慧而分别观察，能够忍受地思考，稳固地思考，广大地思考，并且那个思考也做到究竟，而不在中间懈怠。像这样，以这九种清净的方式，称为思考极其清净。那么，什么是彻底辨别所知呢？就是彻底辨别应考察之义。什么应考察之义呢？就是对于有，也考察为有，对于无，也考察为无，这称为应考察之义。什么是应考察的有之事物呢？那要以五种方式来观察：以自性而有，以共相而有，以名相而有，以因的自性而有，以果的自性而有。什么是以自性而有呢？那要以三种方式来观察：以胜义的自性而有，以相的自性而有，以现在的自性而有。什么是以胜义的自性而有呢？就是一切法不可言说的意义，超越世间的智慧的行境，不可安立的自性是什么。什么是依相而有呢？那要以四种方式来观察：对于什么，名也明显，事物也明显，并且那个名对于那个事物，没有错误的错乱，也没有无常的错乱，那个名也无碍地进入那个事物，既不进入任何地方，也不从任何地方返回。什么是现在有呢？就是成为因和果的生起，将那些全部归纳为一个，就称为以自性而有。什么是共相的自性而有呢？
English
As for me, that should be understood in nine ways. It is like this: Some people, as they have heard and as they have fully understood the Dharma, abide alone in solitude and contemplate, completely abandoning what should not be contemplated, and contemplating what should be contemplated, and also fully understanding the black and white qualities, relying on the meaning and contemplating, not relying on the words, and some people believe with faith, and some people discern with wisdom, contemplating tolerably, contemplating steadily, contemplating extensively, and that contemplation also reaches the end, and does not become lazy in the middle. Like this, with these nine pure ways, it is called contemplation that is extremely pure. Then, what is the thorough discernment of what is to be known? It is the thorough discernment of what is to be examined. What is to be examined? It is to examine what exists as existing, and what does not exist as non-existing, this is called what is to be examined. What is the existing thing to be examined? That should be viewed in five ways: existing by its own nature, existing by its common nature, existing by its conventional nature, existing by the nature of cause, and existing by the nature of effect. What is existing by its own nature? That should be viewed in three ways: existing by its ultimate nature, existing by its characteristic nature, and existing by its present nature. What is existing by its ultimate nature? It is the inexpressible meaning of all dharmas, the object of transcendental wisdom, what is the unestablishable nature. What is existing by characteristic? That should be viewed in four ways: For what, the name is also distinct, the thing is also distinct, and that name for that thing, there is no error of mistake, and there is no mistake of impermanence, and that name also enters that thing without obstruction, neither entering anywhere nor returning from anywhere. What is existing now? It is what has become cause and effect, gathering all those into one, it is called existing by its own nature. What is existing by the nature of commonality?
Tibetan
་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། འདུ་བྱེད་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྐྱེ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་རང་གི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ལ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང༌། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་དེ་དེ་དང་འདྲ་བ་དང༌། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང༌། དབང་པོ་རྣམས་དང༌། སྟོབས་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང༌། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། བདག་མེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བརྡའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་བརྡའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པར་ལྡན་པའི་བརྗོད་པ་དང༌། དེས་དེ་དང་གཞན་གྱིས་གཞན་སྤངས་པའི་བརྗོད་པ་དང༌། བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་བརྗོད་པ་དང༌། མང་པོ་ལས་བྱུང་བའི་བརྗོད་པ་དང༌། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་བརྗོད་པ་དང༌། མི་རྟག་པའི་བརྗོད་པའོ། །བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པར་ལྡན་པའི་བརྗོད་པ་གང་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གང༌། བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པས་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི། བདག་པོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་སྨྲས་
Chinese
如果这样，那么应当从五个方面来观察：生的总相、作业的总相、一切行的总相、一切有漏的总相、一切法的总相。生的总相是什么呢？即色、受、想、行、识各自的生，这些合起来就叫做生的总相。作业的总相是什么呢？即有漏的善法是苦果显现成就的作业，以总相的总相，善法是苦果显现成就的，如同这样，不善法也是不悦意的果显现成就的，与此相同，以及念住、正断、神足、根、力、菩提支、道支菩提分法等，是为获得菩提而作业，以作业的总相的总相。一切行的总相是什么呢？即一切行的无常性。一切有漏的总相是什么呢？即一切有漏的痛苦性。一切法的总相是什么呢？即一切法的空性与无我，这就是总相。表诠的相是什么呢？即凡是产生六种表述的，那就是表诠的相。六种表述是什么呢？即与所有者相关的表述、以彼与他者排除其他者的表述、从表诠产生的表述、从众多产生的表述、非普遍存在的表述、无常的表述。与所有者相关的表述是什么呢？ 任何表述，通过与所有者的关联而能够分别认识其特征，而不是与所有者没有关联的，例如说“生”。
English
If so, then it should be observed from five aspects: the general characteristic of birth, the general characteristic of accomplishing actions, the general characteristic of all conditioned phenomena, the general characteristic of all that is tainted, and the general characteristic of all phenomena. What is the general characteristic of birth? It is the individual birth of each of form, feeling, perception, formation, and consciousness. These combined are called the general characteristic of birth. What is the general characteristic of accomplishing actions? It is that wholesome, tainted dharmas are the general characteristic of accomplishing actions in manifestly accomplishing the result of suffering, with the general characteristic of the general characteristics. Just as wholesome dharmas manifestly accomplish the result of suffering, so too, unwholesome dharmas are similar in manifestly accomplishing the result of unpleasantness. And the mindfulnesses, the correct abandonments, the legs of magical power, the faculties, the powers, the limbs of enlightenment, and the limbs of the path, the dharmas of the aspects of enlightenment, are the general characteristic of accomplishing actions in order to attain enlightenment, with the general characteristic of the general characteristics. What is the general characteristic of all conditioned phenomena? It is the impermanence of all conditioned phenomena. What is the general characteristic of all that is tainted? It is the suffering of all that is tainted. What is the general characteristic of all phenomena? It is the emptiness and selflessness of all phenomena. This is called the general characteristic. What is the characteristic of designation? It is that which gives rise to six kinds of expression, that should be known as the characteristic of designation. What are the six kinds of expression? They are the expression related to the possessor, the expression that excludes others by that and others, the expression arising from designation, the expression arising from many, the expression that is not universally present, and the expression of impermanence. What is the expression related to the possessor? Any expression that, through association with the possessor, can distinguish its characteristics, and is not without association with the possessor, for example, saying "birth."