Tibetan
་ཏན་དང༌། ཉེས་པ་བརྟག་པ་དང༌། འཁོར་བརྟག་པ་དང༌། མཁས་མི་མཁས་བརྟག་པའོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཉེས་པ་བརྟག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོ་དང༌། སྨྲ་བ་རྩོམ་པ་ན། འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ཅི་བདག་གི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་འདི་བདག་ལ་གནོད་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པ་དང༌། གཉི་ག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཚེ་འདི་དང༌། ཚེ་ཕྱི་མ་དང༌། ཚེ་འདི་དང༌། ཚེ་ཕྱི་མ་གཉི་གའི་ཁ་ནམ་ཐོ་བ་སྐྱེ་བ་དང་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། མཚོན་ལེན་པ་དང༌། དབྱུག་པ་ལེན་པ་དང༌། འཐབ་པ་དང༌། མཚང་འབྲུ་བ་དང༌། འགྱེད་པ་དང༌། རྩོད་པ་དང༌། གཡོ་སྒྱུའི་ཚིག་དང༌། གནོད་པ་དང༌། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། བདག་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་གྲང་སྙམ་དུ་རྟོག་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་བདག་གིས་བརྩད་པར་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་འདུ་ཤེས་ན། སྨྲ་བ་པོ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། བདག་གི་སྨྲ་བར་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནས། རྒྱས་པར་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཤེས་ན། རྩོད་པ་པོ་དས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་བ་རྩོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བ་ལས་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་དང་པོའོ། །འཁོར་བརྟག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་སྟེ། ཅི་འཁོར་འདི་དག་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནམ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཚོགས་པ་བཟང་པོ་ཡིན་ནམ། ཚོགས་པ་ངན་པ་ཡིན་ནམ། མཁས་པ་ཡིན་ནམ། མི་མཁས་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་རྟོག་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འཁོར་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚོགས་པ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་ངན་པ་ཡིན་པ་དང༌། མཁས་པ་མ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ན། སྨྲ་ བ་པོ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་འཁོར་དེ་ལ་གཏམ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འཁོར་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཚོགས་པ་བཟང་པོ་ཡིན་གྱི། ཚོགས་པ་ངན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། མཁས་པ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ན་སྨྲ་བ་པོ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཁོར་དེ་ལ་གཏམ་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བ་ལས་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུར་བ་གཉིས་པའོ། །མཁས་མི་མཁས་བརྟག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲ་བ་པོ་བདག་ཉིད་ལ་མཁས་མི་མཁས་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། ཅི་བདག་སྨྲ་བ་དང༌། སྨྲ་བའི་ཞལ་ཅེ་བ་དང༌། སྨྲ་བའི་གཞི་དང༌། སྨྲ་བའི་རྒྱན་དང༌། སྨྲ་བའི་ཆད་པས་བཅད་པ་ལ་མཁས་སམ་འོན་ཏེ་མི་མཁས། ཅི་བདག་ལ་བདག་གི་སྨྲ་བའི་གཞུང་འཛུགས་པ་དང༌། ཆད་པས་བཅད་པའི་གནས་ནས་ཐར་པར་བྱ་བ་དང༌། སྨྲ་བའི་ཟླ་ཚར་བཅད་པའི་མཐུ་ཡོད་དམ་སྙམ་དུ་རྟོག་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། བདག་མཁས་པ་མ་ཡིན་གྱི་མི་མཁས་པ་དང༌། མཐུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་མཐུ་མེད་པར་ཤེས་ན། སྨྲ་བ་པོ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ལ་གཏམ་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། བདག་ནི་མཁས་པ་ཡིན་གྱི། མི་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། བདག་ནི་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། མཐུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ན། སྨྲ་བ་པོ་དེས་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ལ་གཏམ་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མི་བྱ་བ་དང༌། བྱ་བ་ལས་སྨྲ་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གསུམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྨྲ་བ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཆོས་གསུམ་ནི་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་པ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སྤོབས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སྨྲ་བ་པོས་བདག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཤེས་ན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་གཏམ་བྱེད་ནུས་སོ། །མི་འཇིགས་པས་ནི་འཁོར་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏམ་བྱེད་ནུས་སོ། །སྤོབས་པས་ནི་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་འདེབས་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་གསུམ་པོ་འདི་དག་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྨྲ་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྡོམ་ལ། །སྨྲ་དང་དེ་ཡི་ཞལ་ཅེ་པ། །དེ་ཡི་གནས་དང་རྒྱན་རྣམས་དང༌། །དེ་ཡི་ཆད་པས་བཅད་པ་དང༌། །འབྱུང་དང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་པའོ། །སྒྲའི་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་གདགས་པ་རྣམ་པར་
Chinese
功德和过失的观察，眷属的观察，贤与不贤的观察。什么是功德和过失的观察呢？例如，说话者在开始说话时，应这样分别思考：我将要说的话是否会对自己有害，对他人有害，对双方都有害？是否会导致今生、来世，或今生来世双方的痛苦和不悦？是否会导致武器的拿起、棍棒的拿起、争斗、揭短、争吵、辩论、欺骗之语、伤害、谎言，以及各种不善的恶法？是否不会对自己有益，对他人无益，对众多人无益，对众多人无乐，对世间无慈爱，对天人和人类无意义、无益处和无安乐？如果这样分别思考，意识到自己将要说的话会对自己有害，乃至对天人和人类无意义、无益处和无安乐，那么说话者应分别观察，不应说。如果他这样分别思考，意识到自己将要说的话不会对自己有害，乃至对天人和人类有意义、有益处和有安乐，那么辩论者应分别观察后再辩论。这就是不应做的事和应做的事，这是从说话中产生的第一个方面。什么是眷属的观察呢？例如，说话者应这样分别思考：这些眷属是执着的吗？是不执着的吗？是好的团体吗？是坏的团体吗？是贤能的吗？是不贤能的吗？如果他这样分别思考，意识到这些眷属是执着的，不是不执着的，不是好的团体，是坏的团体，不是贤能的，是不贤能的，那么说话者应分别观察，不对那些眷属说话。如果分别思
English
The examination of qualities and faults, the examination of retinue, and the examination of wise and unwise. What is the examination of qualities and faults? For example, when a speaker begins to speak, he should think separately in this way: Will what I am about to say be harmful to myself, harmful to others, or harmful to both? Will it lead to suffering and displeasure in this life, the next life, or both this life and the next? Will it lead to the taking up of weapons, the taking up of sticks, fighting, exposing shortcomings, quarreling, debating, deceptive words, harm, lying, and the arising of various kinds of unwholesome and evil dharmas? Will it not be beneficial to myself, not beneficial to others, not beneficial to many people, not pleasant to many people, not loving to the world, and not be meaningful, beneficial, and pleasant to gods and humans? If he thinks separately in this way and realizes that what he is about to say will be harmful to himself, and so on, up to not being meaningful, beneficial, and pleasant to gods and humans, then the speaker should examine separately and should not speak. If he thinks separately in this way and realizes that what he is about to say will not be harmful to himself, and so on, up to being meaningful, beneficial, and pleasant to gods and humans, then the debater should examine separately and then debate. This is what should not be done and what should be done, this is the first aspect that arises from speaking. What is the examination of retinue? For example, the speaker should think separately in this way: Are these retinues attached? Are they not attached? Are they a good group? Are they a bad group? Are they wise? Are they unwise? If he thinks separately in this way and realizes that these retinues are attached, not unattached, not a good group, but a bad group, not wise, but unwise, then the speaker should examine separately and not speak to those retinues. If he thinks separately
Chinese
如果知道这些眷属没有明显的执着，不是明显的执着，是好的团体，不是坏的团体，是智者而不是非智者，那么说话者就应当分别观察，然后对那个眷属说话。这就像是不该做的事和该做的事，从说话中产生的第二种情况。什么是观察智者和非智者呢？就像这样，说话者自己要分别观察自己是智者还是非智者。我是否精通说话，说话的承诺，说话的基础，说话的装饰，以及用惩罚来裁决？我是否有能力建立自己的说话原则，从惩罚裁决的境地中解脱出来，以及断绝说话的争论？如果这样分别观察，知道自己不是智者而是非智者，没有能力而是没有能力，那么说话者就应当分别观察，不要再说话了。如果这样分别观察，知道自己是智者而不是非智者，自己是有能力而不是没有能力，那么说话者就应当分别观察，然后对说话进行讲述。这就像是不该做的事和该做的事，从说话中必定产生的第三种情况，这叫做从说话中产生。什么是珍视说话的法呢？应当知道有三种法是珍视说话的，即了解自己和他人的宗义，无畏和自信。为什么这三种法被称为珍视说话呢？就像这样，如果说话者了解自己和他人的宗义，就能对一切事物进行讲述。因为无畏，就能在一切眷属中进行讲述。因为自信，就能回答一切说话。因此，这三种法被称为珍视说话，这些就是珍视说话的法。总结：说话和它的承诺，它的基础和各种装饰，以及它的惩罚裁决，产生和珍视。什么是声明之学呢？那应当从六个方面来观察，法施设的各种
English
If it is known that these retinues are without obvious attachment, are not obviously attached, are a good assembly, are not a bad assembly, are wise and not unwise, then the speaker should examine them separately and then speak to that retinue. This is like what should not be done and what should be done, the second arising from speech. What is the examination of the wise and the unwise? It is like this: the speaker himself should separately examine whether he is wise or unwise. Am I skilled in speaking, the promise of speaking, the basis of speaking, the adornment of speaking, and judging with punishment? Do I have the ability to establish my own principles of speaking, to be liberated from the state of punishment and judgment, and to cut off the debate of speaking? If one examines in this way, knowing that one is not wise but unwise, not capable but incapable, then the speaker should examine separately and not speak again. If one examines in this way, knowing that one is wise and not unwise, that one is capable and not incapable, then the speaker should examine separately and then speak about speaking. This is like what should not be done and what should be done, the third that necessarily arises from speaking, this is called arising from speaking. What are the dharmas that cherish speaking? It should be known that there are three dharmas that cherish speaking, namely, understanding one's own and others' tenets, fearlessness, and confidence. Why are these three dharmas called cherishing speaking? It is like this: if the speaker understands his own and others' tenets, he can speak about all things. Because of fearlessness, he can speak in all retinues. Because of confidence, he can answer all speech. Therefore, these three dharmas are called cherishing speaking, these are the dharmas that cherish speaking. Summary: Speaking and its promise, its basis and various adornments, and its punishment judgment, arising and cherishing. What is the science of sound? That should be viewed from six aspects, the various dharma designations