Tibetan
ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཕན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང༌། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ དང༌། དགའ་བ་དང༌། གུས་པ་དང༌། དད་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཤེས་བཞིན་དང༌། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་དང༌། ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། བདེ་བ་ལ་ཐུག་པ་ཡན་ཆད་དེ། བདེ་བར་གྱུར་ན་སེམས་མཉམ་པར་གཞོག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཕན་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང༌། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས། ལ་ལ་དང་ལྡན་ལ། ལ་ལ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་ཞིང་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ལྡན་ལ། དགའ་བ་དང་གུས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་སྦྱར་རོ། །སྐྱེ་བ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ཟིན་པ་འཕེལ་བའོ། །འབྲི་བ་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐབས་གང་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གར་འགྱུར་བའི་ལམ་མོ། །ཞི་གནས་དང༌། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། བཏང་སྙོམས་རྣམས་ནི། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་གཏན་པ་འབྱོར་པ་ཡོད་བཞིན་དུ། རྒུད་པར་འཛིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །བསམ་གཏན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མདོ་ལེའུ་བཞི་པ་ལས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དུས་གཉིས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་པའི་ལམ་དང༌། ཉམས་པ་ནི་རྒུད་པའོ། །ཁྱད་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་འབྱོར་པའོ། །དེ་བདག་གི་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཉམས་པ་དང༌། བདག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འཛིན་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་བསམ་གཏན་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་རྒྱུས་སེམས་དེ་ཞི་བ་དང་གཞོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཏང་སྙོམས་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྔོགས་ལ་འཇུག་ལ། དེ་ཡང་དེ་ལ་མི་མཁས་ཏེ། དེ་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ལས་ནི་འདས། བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་ནི་མ་ཐོབ་ནས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་ཉམས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་ལས་སེམས་དེ་གཏོང་བར་བྱེད་དེ། བསམ་གཏན་པ་དེས་དེར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ
Chinese
应当使殊胜圆满。什么是禅定的利益呢？例如，知惭、有愧、欢喜、恭敬、信仰、如理作意、忆念、正知、根律仪、戒律仪、无有散乱等等，乃至到达安乐为止。如经中所说，如果获得安乐，心就能平等地安住。与此相反的，应当了知不是利益。什么是利益和非利益呢？例如，知惭、有愧等等，其中有些具备，有些不具备。例如，具备知惭和有愧，但不具备欢喜和恭敬，应当广为结合。什么是增长呢？是已经获得的禅定增长。什么是减损呢？是禅定退失。什么是方便呢？是能使禅定增长或减损的道路。止观、胜观、舍受等，应当如实了知止观等名相所诠释的意义。有禅定者，即使拥有成就，也有退失的情况。在《禅定者分别经》第四品中有详细阐述。因此，应当完全了解从禅定中退失和进入殊胜状态这两种情况下的颠倒。退失的道路和退失就是衰退。进入殊胜状态的道路和进入殊胜状态就是成就。如果他认为自己从寂静处所生的欢喜和安乐是退失，并且认为自己的禅定完全退失了，那么他会如何执着呢？对此，禅定者通过修习，心会变得寂静和专注，这是因为与舍受相关联。从初禅进入二禅的近分定，但他对此并不精通。因为在那时，他已经超越了初禅的喜乐，但尚未获得二禅的喜乐。他这样想：我从寂静处所生的欢喜和安乐已经退失了。然后，他放弃了那个心。禅定者应当完全了解那里的颠倒。禅定中
English
One should make the excellent complete. What are the benefits of samadhi? For example, knowing shame, being conscientious, joy, reverence, faith, proper attention, mindfulness, awareness, sense restraint, moral discipline, absence of distraction, and so on, up to and including bliss. As it is said in the scriptures, if one attains bliss, the mind will become equally abiding. The opposite of this should be understood as not beneficial. What are benefits and non-benefits? For example, knowing shame, being conscientious, and so on, some of which are possessed and some of which are not. For example, possessing shame and being conscientious, but not possessing joy and reverence, should be widely combined. What is growth? It is the increase of samadhi that has already been attained. What is decline? It is whatever causes the loss of samadhi. What is the means? It is the path that leads to either growth or decline. Śamatha (calm abiding), vipaśyanā (insight), and upekṣā (equanimity) should be understood exactly as the characteristics of śamatha and so on have been explained. Even though a meditator has attainments, there are also instances of decline. This is explained in detail in the fourth chapter of the Sutra on the Differentiation of Meditators. Therefore, one should fully understand the perversions in the two situations of falling away from samadhi and going into excellence. The path of falling away and falling away is decline. The path of going into excellence and going into excellence is attainment. How does he perceive that the joy and bliss born of his own solitude are a loss, and that his own samadhi is completely lost? In this regard, the meditator, through the cause of meditation, makes the mind peaceful and focused, which is because it is related to equanimity. He enters the preparatory stage of the second dhyana from the first dhyana, but he is not skilled in this. Because at that time, he has passed beyond the joy and bliss of the first dhyana, but has not yet attained the joy and bliss of the second dhyana. He thinks to himself: The joy and bliss born of my solitude have been lost. Then he abandons that mind. The meditator should fully understand the perversion there. In samadhi
Tibetan
ས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ན། ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ན་ལ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ནད་མེད་པར་མཐོང་བ་ནས་རྒྱས་པར་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་མཐོང་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས། ཚོགས་བསགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་དེ་འཕངས་པས། རང་གི་ངང་གིས་དེ་ལ་འདུ་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དག་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་གཏོགས་པའི་བར་དུ་གང་དེ་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི། དེ་ལ་ནང་དུ་སྣང་བ་ནས། རྒྱས་པར་བདག་མེད་པའི་བར་དུ་སྣང་བའོ། །འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང༌། བདེ་བ་དེ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེས་ན་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕན་པ་ནི། རྟེན་དང་བཅས་པར་ཉམས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་ལས་ཡིད་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྤང་བར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཉམས་པ་ན། ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ན་ལ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཆོག་པར་འཛིན་ཏེ། གོང་དུ་འབད་པར་མེ་བྱེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དེའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་དང་ཉེ་བའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་རྒུད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་རྒུད་པ་ཡིན་ པར་འཛིན་ཏེ། དེ་ལ་དེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་ད་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་ལ་སྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། དེའི་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དེ་རྣམ་པར་འཕེལ་བ་དང༌། ཤས་ཆེ་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་དེ། དེ་ནི་དེའི་རྒུད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་རྒུད་པ་ཡིན་པར་ཡང་འཛིན་ཏོ། །ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ཀྱང་དེ་ཕ་རོལ་རྒྱལ་པོའམ། བློན་པོ་དག་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་
Chinese
当（禅定）退失时，如何才能完全了解颠倒之相呢？在此，如果有人获得了初禅的等至，从视涅槃为无病直到广大的无我，都是他所见的。从那样的作意开始，他会积累资粮。依靠那圆满的涅槃资粮，由于那个因和那个缘的抛掷，自然而然地，像这样的作意都会出现。无论哪些作意属于色蕴，乃至属于识蕴，凡是存在于其中的，对他来说，从内在显现，直到广大的无我。依靠那样的作意，世间的等至所生的喜乐都不会在他身上产生。因此，他会这样想：我的禅定所生的利益，是有所依而退失的。于是他会从那里转移心意。这样，禅定者从禅定中退失时，就应该舍弃颠倒之相。从禅定中退失时，如何才能完全了解不颠倒之相呢？在此，如果有人满足于初禅的等至，不再向上努力，并且品尝其中的滋味，那就是他与欲望相应的作意。因为那是接近欲界的等至，所以他会完全退失。那是他的衰损，并且他也认为那是衰损。因此，他应该从中完全了解不颠倒之相。此外，如果有人通过禅定的等至获得了等至，却说其他人现在还没有获得，从而赞扬自己并贬低他人，那就是他与欲望相应的作意。由于那完全缠绕他的作意增长和变得强大，他会从禅定中完全退失。那是他的衰损，并且他也认为那是衰损。此外，如果有人获得了禅定的等至，并且因此使对面的国王或大臣们相信他。那些人也对他
English
When one declines from meditative absorption, how does one fully understand the perverted aspects? Here, if someone has attained the samāpatti of the first dhyāna, they see from viewing nirvāṇa as without illness to the vast non-self. Starting from that attention, they accumulate merit. Relying on that complete accumulation of nirvāṇa, due to that cause and that condition throwing it, naturally, such attentions arise. Whatever attentions belong to the form aggregate, up to the consciousness aggregate, whatever exists therein, appears to them from within, up to the vast non-self. Relying on that attention, the joy and pleasure born from worldly samāpatti do not arise in them. Therefore, they think, "The benefit born from my samādhi is declining with dependence." Then they turn their mind away from it. Thus, when a meditator declines from samādhi, they should abandon the perverted aspects. When declining from samādhi, how does one fully understand the non-perverted aspects? Here, if someone is content with the samāpatti of the first dhyāna and does not strive further, and also tastes its flavor, that is their attention associated with desire. Because that is a samāpatti close to the desire realm, they will completely decline. That is their decline, and they also consider it to be a decline. Therefore, they should fully understand the non-perverted aspects from it. Furthermore, if someone attains samāpatti through the samāpatti of dhyāna, but says that others have not attained it now, thereby praising themselves and disparaging others, that is their attention associated with desire. Because that attention that completely entangles them increases and becomes stronger, they will completely decline from that samādhi. That is their decline, and they also consider it to be a decline. Furthermore, if someone attains the samāpatti of dhyāna, and thereby makes the opposing king or ministers believe in them. Those people also to them