Tibetan
།བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ཞིང་རྨོ་བ་དང་ཚོང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་གྲོགས་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང༌། སེམས་པ་དང༌། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་པ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། ཟག་པ་ མེད་པའི་བསམ་གཏན་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུའོ། །ལྔ་ཆར་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་སུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཉིད་དོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྔོས་སམ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱད་ན་ལྔ་ཆར་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྡིག་པ་བཤགས་པ་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་གསོལ་བ་གདབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། བསྒོམ་པ་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་བསྡུ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མི་ཟད་པ་གང་ཞེ་ན། རྒྱུ་གང་དང་རྐྱེན་གང་གིས་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་དག་དང་རྐྱེན་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་གང་རྐྱེན་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་མོས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རྟག་ཏུ་བརྟེན་པ་དང༌། འགྲོགས་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུའོ། །གང་ཀུན་སྒྲུབ་པ་དེ་ཚོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ སྟོན་ཏོ། །ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་སཾ་བྷཱ་ར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་སཾ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སཾ་ཏད་དྷའི་དོན་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་འགྲོའོ། །བྷཱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་འདྲེན་པས་བསྒོམ་པའི་དོན་དུ་འགྲོའོ། །ར་ཞེས་བྱ་བ་ཨ་ཧ་ར་ཞེས་པའི་དོན་དུ་འགྲོ་བས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འགྲོའོ། །མདོར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དགེ་བ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྒོམས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་ཏོ། །བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་དོན་སྒྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱས་ནས་བདག་གི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་མཚན་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མཆོག་མན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་ཅིང་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །ས་གཉིས་པ་ནས་དྲུག་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཚེ་ཚོགས་སོགས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ས་བདུན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་ས་བདུན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོགས་པར་བྱེད་དེ། ས་བདུན་པའི་དུས་ན་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་དོན་ཐ་དད་པར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང༌། མི་རྟོག་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཕྱིར་ཚོགས་རྣམས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ས་བདུན་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ས་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དབང་བསྐུར་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ས་བཅུ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སོགས་ཏེ། ས་བཅུ་པར་ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བའི་ཕྱིར་དབང་བསྐུར་བའི་ས་ཞེས་ བྱའོ། །མཐར་ཐུག་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བཅུ་པའི་ཚེ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང༌
Chinese
而且，就精进而言，帮助众生耕田、做生意等事业的精进，属于福德资粮。依止善知识、听闻正法、思维、修习等精进，属于智慧资粮。禅定者以世间禅定、无色界的等持、无漏的禅定等，从事利益众生的事业，属于福德资粮。依靠禅定修习无分别的等持，属于智慧资粮。五者都属于智慧资粮。所谓六度中的般若波罗蜜多，就是智慧资粮。从布施波罗蜜多到禅定波罗蜜多之间的五个波罗蜜多，如果为了获得一切智智而回向，或者以三轮体空的方式行持，那么五者也都变成智慧资粮。此外，忏悔罪业、随喜福德、祈请转法轮等，也属于福德资粮。因此，《圣妙吉祥菩萨所问经》中也说：‘菩萨的无尽福德资粮是什么呢？布施是福德之事物，持戒和修习是福德之事物。’等等，广为宣说。此外，依止善知识、听闻正法等，也属于智慧资粮。因此，《圣妙吉祥菩萨所问经》中也说：‘那么，菩萨的无尽智慧资粮是什么呢？以何因何缘能证悟智慧，菩萨如实成办那些因和缘。那么，什么是因，什么是缘呢？就是对完全寻求智慧非常欢喜，并且恒常依止、亲近、承侍证悟智慧的善知识。’等等，广为宣说。如果获得了持续的修习，那么
English
Moreover, in terms of diligence, the diligence that helps beings in activities such as farming and doing business is included in the accumulation of merit. The diligence of relying on virtuous friends, listening to the sacred Dharma, contemplating, and meditating is included in the accumulation of wisdom. Meditators, engaging in activities that benefit sentient beings through worldly meditation, formless absorptions, and uncontaminated meditations, accumulate merit. If, relying on meditation, one meditates on non-conceptual samadhi, it is included in the accumulation of wisdom. All five are included in the accumulation of wisdom. As it is said, among the six perfections, the perfection of wisdom is the very accumulation of wisdom. If the five perfections, from the perfection of generosity to the perfection of meditation, are dedicated for the purpose of attaining omniscient wisdom, or practiced in the manner of the three spheres being completely pure, then all five will also become the accumulation of wisdom. Furthermore, confessing sins, rejoicing in merit, requesting the turning of the wheel of Dharma, and so on, are also included in the accumulation of merit. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: 'What is the inexhaustible accumulation of merit of the Bodhisattvas? Giving is an object of merit, discipline and meditation are objects of merit,' and so on, extensively taught. Furthermore, relying on virtuous friends, listening to the sacred Dharma, and so on, are also included in the accumulation of wisdom. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: 'Then, what is the inexhaustible accumulation of wisdom of the Bodhisattvas? Whatever causes and conditions lead to the realization of wisdom, the Bodhisattva truly accomplishes those causes and conditions. Then, what is the cause, and what is the condition? It is to be extremely delighted in completely seeking wisdom, and to constantly rely on, befriend, and serve the virtuous friend who realizes wisdom,' and so on, extensively taught. If one obtains continuous meditation, then
Chinese
顶礼上师。凡是成办一切的，那就是资粮。这表明了“资粮”一词的决定性词义。资粮，在印度语中称为桑巴Ra（梵文天城体：सम्भारा，梵文罗马拟音：saṃbhāra，汉语字面意思：资粮）。其中，“桑(saṃ)”的意思是“桑(saṃ)达(tad)达(dha)”，意为“恒常”。“巴(bhā)”的意思是“引导至意义”，意为“修习”。“Ra”的意思是“阿哈Ra(āhāra)”，意为“成办一切”。总之，依靠恒常修习布施等，再三修习六度之善，从而成办佛陀的三身，这被称为资粮。这是对决定性词义的阐释。一切教法成办意义。意思是，像这样获得佛陀的三身后，既能成办自利，也能成办他利，这就是二资粮的作用。为了阐释资粮的殊胜差别，说了“为了进入和无相之故”等等。从凡夫位开始，直到胜解行地，乃至世间最胜法，积累福德和智慧资粮，是为了进入初地，为了获得初地等等。从二地到六地，积累资粮等，是为了进入无相的七地，为了获得七地等等。在七地时，对于经部等各种各样的法，不会执着于不同的意义，因为不分别，所以称为无相。因为自然成就资粮等。意思是，七地的福德和智慧资粮，是为了自然成就八地和九地的福德和智慧资粮，是为了获得该地等等。为了灌顶之故。意思是，八地和九地的福德和智慧资粮，是为了获得灌顶的十地等等。在十地，十方诸佛都为了法王的地位而灌顶，因此称为灌顶地。为了究竟之故。意思是，在十地时，积累福德和智慧资粮是为了四智和
English
Homage to the Guru. Whatever accomplishes everything, that is accumulation. This shows the definitive meaning of the word "accumulation." Accumulation, in Indian language, is called Saṃbhāra. Among them, "Saṃ" means "Saṃ tad dha," which means "constant." "Bhā" means "leading to meaning," which means "practice." "Ra" means "Āhāra," which means "accomplishing everything." In short, relying on constant practice of generosity and so on, repeatedly practicing the virtue of the six perfections, thereby accomplishing the three bodies of the Buddha, this is called accumulation. This is an explanation of the definitive meaning. All teachings accomplish meaning. It means that after obtaining the three bodies of the Buddha in this way, one can accomplish both self-benefit and other-benefit, which is the function of the two accumulations. In order to explain the excellent differences of accumulation, it is said, "For the sake of entering and being without characteristics," and so on. From the stage of ordinary beings, up to the stage of adhimukti-caryā-bhūmi (stage of practice through aspiration), and even the most excellent dharma of the world, accumulating merit and wisdom accumulation is for entering the first bhūmi, for obtaining the first bhūmi, and so on. From the second bhūmi to the sixth bhūmi, accumulating accumulation and so on is for entering the seventh bhūmi, which is without characteristics, for obtaining the seventh bhūmi, and so on. At the time of the seventh bhūmi, one does not cling to different meanings for various dharmas such as the sutras, because one does not discriminate, so it is called without characteristics. Because the accumulations are naturally accomplished. It means that the merit and wisdom accumulation of the seventh bhūmi is for naturally accomplishing the merit and wisdom accumulation of the eighth and ninth bhūmis, for obtaining that bhūmi, and so on. For the sake of empowerment. It means that the merit and wisdom accumulation of the eighth and ninth bhūmis is for obtaining the tenth bhūmi of empowerment, and so on. In the tenth bhūmi, all the Buddhas of the ten directions empower one to the position of Dharma King, therefore it is called the bhūmi of empowerment. For the sake of ultimate attainment. It means that at the time of the tenth bhūmi, accumulating merit and wisdom accumulation is for the four wisdoms and