Tibetan
་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཚིག་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལ་དོན་ནི་གང༌། ཡི་གེ་ནི་གང་ཞེ་ན། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང༌། བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པའོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྦྱིན་པ་དང༌། དུལ་བ་དང༌། སྡོམ་པ་དང༌། ངེས་པ་བསྟན་ཏོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང༌། དུལ་བ་དང༌། སྡོམ་པ་དང༌། ངེས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། དྲང་པོའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུའམ། ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ལམ་དང་ཐབས་སུ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འབྲས་བུའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དམ་ པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང༌། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་གང་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་གང་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་གང་ཀུན་རྫོབ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཅེས་བྱའོ། །མདོ་གང་དོན་དམ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཅུང་ཟད་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས
Chinese
是为依于义。世间的一切法称为词，依于此即是依于词。因此，圣慧无尽经中也说：何为义？何为字？所谓字，是指世间法和行为的进入。所谓义，是指证悟超越世间的法。又或者，一切世俗的法都称为法。一切胜义的法都称为义。因此，圣慧无尽经中也说：所谓字，是指布施、调伏、戒律和决定。所谓义，是指了知布施、调伏、戒律和决定的平等性，等等，广说了许多。那么，了义的经部是怎样的？不了义的经部又是怎样的呢？凡是开示趋向寂灭之果，或了悟佛法之义的道路和方法，都称为不了义的经部。凡是显示果的法性本身，以及佛法之义本身的，就是了义的经部。又或者，凡是宣说世俗谛的，称为引导义的经部。凡是开示胜义谛的体性的，称为了义的经部。因此，圣慧无尽经中也说：何为了义的经部？何为了不了义的经部？凡是开示趋入道的经典，都称为不了义。凡是开示为了趋入果的经典，都称为了义。凡是宣说世俗谛的经典，都称为不了义。凡是宣说胜义谛的经典，都称为了义，等等，广说了许多。那么，什么是识？什么是智慧？欲界众生的识依于色蕴。色界众生的识依于受蕴。无色界空无边处、识无边处和少许皆无处这三者的众生的识
English
is called relying on the meaning. All worldly phenomena are called words, and relying on them is called relying on words. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: What is meaning? What is letter? The so-called letter refers to the teaching of entering worldly phenomena and actions. The so-called meaning refers to the realization of phenomena that transcend the world. Alternatively, all conventional phenomena are called dharma. All ultimate phenomena are called meaning. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: The so-called letter refers to the teaching of generosity, discipline, morality, and determination. The so-called meaning refers to knowing the equality of generosity, discipline, morality, and determination, and so on, which are extensively explained. So, what is a sutra of definitive meaning? What is a sutra of provisional meaning? All those that teach the path and means to attain the fruit of nirvana or to realize the meaning of the Dharma are called sutras of provisional meaning. Whatever shows the very nature of the fruit and the very meaning of the Dharma is called a sutra of definitive meaning. Alternatively, teaching conventional truths is called a sutra of interpretable meaning. Teaching the characteristics of ultimate truth is called a sutra of definitive meaning. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: What is a sutra of definitive meaning? What is a sutra of provisional meaning? Those sutras that teach entering the path are called provisional meaning. Those sutras that are taught for the sake of entering the fruit are called definitive meaning. Those sutras that teach conventional truths are called provisional meaning. Those sutras that teach ultimate truths are called definitive meaning, and so on, which are extensively explained. So, what is consciousness? What is wisdom? The consciousness of sentient beings in the desire realm relies on the form aggregate. The consciousness of sentient beings in the form realm relies on the feeling aggregate. The consciousness of sentient beings in the formless realms of infinite space, infinite consciousness, and nothingness
Tibetan
་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ཏོ། །ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རྟེན་ཏོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཕགས་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གང༌། ཡེ་ཤེས་ནི་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་བཞི་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་གཟུགས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་ན་ཚོར་བ་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དང༌། འདུ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་འགྲོ་ཞིང་གནས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་གང་ཞེ་ན། གང་ཕུང་པོ་བཞི་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཀུན་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སྨོད་པ་དང་ནི་ཇི་སྐད་གསུངས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པ་དང༌། །བརྗོད་པར་བཅས་པ་ཐོབ་པ་དང༌། འདིར་བདག་དགག་པར་བཤད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་པ་ཡང་གསུང་རབ་ལ་སྨོད་པའི་གང་ཟག་དགག་པ་དང༌། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་འཛིན་པའི་གང་ཟག་དགག་པ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་དགག་པ་དང༌། བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆགས་པའི་གང་ཟག་དགག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོན་པ་བཞི་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོན་པ་དང་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་། །ནོར་རོ། །བདུད་ཀྱིས་སྨྲས་པའོ་ཞེས་སྨོད་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དགག་པར་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ཟག་སྐུར་བ་འདེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱས་པའི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སོ་སོར་རྟོན་པ་གཉིས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་དང༌། ཕ་བསད་པ་དང་མ་བསད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་འབྲས་བུ་དང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་འཛིན་གྱི། དེ་ལ་དགོངས་པའི་དོན་ལ་མི་རྟོག་པའི་གང་ཟག་དགག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་ལ་རྟོན་པར་བྱའི་ཚིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕ་བསད་མ་བསད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་
Chinese
是依靠于意识之蕴。稍微无有之非有生处之有情之识，是依靠于行之蕴。此乃名为识。彼等之识了知自性为空性，且不分别色等等之境，是名为智慧。因此，圣慧无尽经中亦云：何为识？何为智慧耶？所谓识者，乃识所住之四者，何为四耶？如是，识住之时，则趋近且住于色。识住之时，则趋近于受，及趋近于想，及趋近且住于行，此乃名为识。彼中何为智慧耶？谓凡知晓安住于四蕴之识蕴一切者，此乃名为智慧等等广说。何故世尊宣说四种各别依怙有何必要耶？ 是故说： 诽谤以及如是说，颠倒了知与， 连同言说获得与，此处说遮止我。 宣说四种各别依怙，也是为了遮止诽谤圣教之补特伽罗，以及遮止执持如是所说之补特伽罗，以及遮止颠倒了知之补特伽罗，以及为了遮止贪著连同言说之智慧之补特伽罗，故宣说四种各别依怙。其中第一种各别依怙，并非是世尊亲口所说之经部。错谬也！是魔所说也，如是宣说遮止诽谤之补特伽罗。凡是诽谤者之语皆非量，而世尊之教乃是量，因此说并非是随法行者。第二种各别依怙，是对于未生与未有，以及杀父与杀母等等之义，执持果与词句如字面意义一般。为了遮止不分别彼等之意趣之补特伽罗而宣说。因此说应当依义，而非依词句。宣说了杀父杀母等等。
English
It relies on the aggregate of consciousness. The consciousness of sentient beings in the realm of neither perception nor non-perception relies on the aggregate of formation. This is called consciousness. Those consciousnesses that understand emptiness by nature and do not discriminate objects such as form are called wisdom. Therefore, in the Sutra of Inexhaustible Intelligence, it is also said: What is consciousness? What is wisdom? What is called consciousness is the four abodes of consciousness. What are the four? It is like this: When consciousness abides, it approaches and abides in form. When consciousness abides, it approaches feeling, and approaches perception, and approaches and abides in formation. This is called consciousness. What is wisdom in that? It is said that whoever knows all the aggregates of consciousness that abide in the four aggregates is called wisdom, and so on, extensively. Why did the Bhagavan explain the four separate reliances? What is the need? Therefore, it is said: Slander and what is said, Perverted knowledge and, Obtaining with speech and, Here, it is said to refute self. The explanation of the four separate reliances is also to refute the person who slanders the scriptures, and to refute the person who holds onto what is said, and to refute the person who understands perversely, and to refute the person who is attached to wisdom with speech, so the four separate reliances are explained. Among them, the first separate reliance is not the Sutra spoken by the Bhagavan. It's wrong! It is spoken by the devil, so it is said to refute the person who slanders. The words of those who slander are not valid, but the words of the Bhagavan are valid, so it is said that it is not the follower of the Dharma. The second separate reliance is to hold onto the meaning of unborn and non-existent, and killing the father and killing the mother, etc., with the fruit and words as they are literally. It is said to refute the person who does not distinguish the intention of those. Therefore, it is said that one should rely on the meaning, not on the words. It is said that killing the father and killing the mother, etc.