Tibetan
་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གཙུག་ལག་ཀྱང་ཤེས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང༌། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་འགོག་པ་ཤེས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་སྐྱབས་དང་མགོན་གྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོན་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི་བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤ་པ་ལ་མ་ཡིན་པའོ། །ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྟོན་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་པའི་གསུང་རབ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་གི་གང་ཟག་སོ་སོ་ཐ་དད་པ་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པའི་ཚིག་ལ་མི་སྙེགས་པ་ནི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་ཡི་ནི་དོན་རྣམས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་དང་ཚིག་གོ །དེ་ལ་ཕ་བསད་མ་བསད་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་ན་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་དོན་ཡིན་པ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི། །ཕ་བསད་མ་བསད་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བར་ཚིག་ཐད་ཀར་རྗེས་སུ་སྙེགས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་དོན་ལ་རྟོན་གྱི་ཚིག་ལ་མི་རྟོན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དགོངས་པའི་དོན་ནི་ཕ་ཞེས་བྱ་བ་མ་རིག་པ་ལ་བྱ་བར་དགོངས། མ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་བྱ་བར་དགོངས་ཞེས་རྟོག་པ་ནི་དགོངས་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མར་གྱུར་པས་བཤད་པའི་དོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་དང༌། བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའོ། །དེ་ལ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྟ་ བུའམ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚད་མར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའམ། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུས་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཤད་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པས་བཤད་པའི་དོན་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་གྱི་བཀྲི་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་མི་རྟོན་པ་བསྟན་ཏེ། ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ལ་མི་
Chinese
如上所说，也要通晓学术，并且了知世间的名相、世间的生起、世间的止灭，成为世间的救护与怙主之所依。因此，在了知世间之后，接着讲述分别依止之理。其中，分别依止有四种：依止法而不依止人，依止义而不依止语，依止不了义的经部而不依止不了义的经部，依止智慧而不依止分别识。所谓“依于如来说法”，就是说，应当依随大圣佛陀薄伽梵所说的经典，而不应追随宣说各种不同见解的个人之言辞，这叫做依于如来说法，这表明了依止法而不依止人。所谓“意趣之义”，就是说，薄伽梵所说的法也有两种，即义和语。例如，如果有人说“杀父、杀母、杀阿罗汉就能成佛”，应当思考其意义，而不应直接追随“杀父、杀母就能成佛”这些话语，这叫做依于意趣之义，这表明了依止义而不依止语。其中，意趣之义是指，应当理解“父”是指无明，“母”是指贪欲，这种理解就是依于意趣之义。所谓“由量成者所说义”，就是说，经部也有两种，即了义的经部和不了义的经部。其中，由量成者，如佛陀薄伽梵，或佛陀薄伽梵的量成之人，如菩萨、大声闻，或如来授记的龙树论师等，依止他们所说的无二之义，叫做依止由量成者所说之义，这表明了依止了义的经部而不依止不了义的经部。对于宣说蕴和界等存在的
English
As mentioned above, one should also be proficient in academics and understand the terminology of the world, the arising of the world, and the cessation of the world, becoming a refuge and protector for the world. Therefore, after understanding the world, the reasons for relying on distinctions are then explained. Among them, there are four types of distinct reliance: rely on the Dharma and not on the person, rely on the meaning and not on the words, rely on the definitive meaning of the sutras and not on the provisional meaning of the sutras, and rely on wisdom and not on discriminatory consciousness. The so-called "relying on the Dharma spoken by the Buddha" means that one should follow the scriptures spoken by the Great Sage Buddha Bhagavan, and not follow the words of individuals who express various different views. This is called relying on the Dharma spoken by the Buddha, which indicates relying on the Dharma and not on the person. The so-called "meaning of the intention" means that the Dharma spoken by the Bhagavan also has two aspects: meaning and words. For example, if someone says, "Killing the father, killing the mother, and killing the Arhat will lead to enlightenment," one should contemplate its meaning, and not directly follow the words "killing the father, killing the mother will lead to enlightenment." This is called relying on the meaning of the intention, which indicates relying on the meaning and not on the words. Among them, the meaning of the intention refers to understanding that "father" refers to ignorance and "mother" refers to desire. This understanding is relying on the meaning of the intention. The so-called "meaning spoken by those who have become valid" means that there are also two types of sutras: sutras of definitive meaning and sutras of provisional meaning. Among them, those who have become valid, such as the Buddha Bhagavan, or those who have become valid by the Buddha Bhagavan, such as Bodhisattvas, great Shravakas, or the prophesied Nagarjuna, etc., relying on the non-dual meaning they speak is called relying on the meaning spoken by those who have become valid, which indicates relying on the sutras of definitive meaning and not relying on the sutras of provisional meaning. Regarding the explanation of the existence of aggregates and realms, one should not
Tibetan
རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་ཅིང་རྩོལ་བར་བྱེད་ཀྱི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཀྱི་རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ཞིང་དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་རྟོན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཚད་མར་གྱུར་པས་བཤད་ཅིང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚད་མར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། དེས་བཤད་ཅིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར་ཕྱེ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཚད་མར་བྱས་པ་ཞེས་པ་ལ། དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚད་མར་གཞག་པའི་གང་ཟག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའམ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་ཉིད་བཤད་པའི་དོན་ལ་ཡང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཀྱང་འདས་ཤིང༌། །ཚིག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མི་ནུས་པས་ན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་སོ་སོར་རྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་པར་བལྟས། ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་བལྟས་ནས་ གང་ཟག་འདིས་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། མི་དགེ་བ་བྱས་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལྟ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་རང་བཞིན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་གཉི་ག་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་ལ་ཆོས་ནི་གང༌། གང་ཟག་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་གནས་ཏེ། ཆོས་ཁ་ཅིག་ལ་རྩོམ་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་ཅེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དེའི་རྩོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དོན་ནི་གན། ཚིག་ནི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ནི་དོན་ཏེ། དེ་ལ་རྟོན་པ
Chinese
是依靠的缘故。是获得不可言说的缘故。名为：不可言说，是指超离世间的、不分别的智慧。因为该智慧远离一切分别，不是言辞的境域，所以称为不可言说。为了获得不分别的智慧而努力奋斗，不随顺具有染污的八种识，并且不执着于它，这称为依靠获得不可言说。这表明是依靠智慧，而不是依靠识。所谓由已成量者宣说，由识指示吗？已成量者是佛陀薄伽梵。由他宣说，并且毫不错误地区分空性的体性，这称为了义经。所谓由他衡量，其中的“他”是指佛陀薄伽梵。由佛陀薄伽梵衡量所确立的补特伽罗菩萨或声闻等，宣说导师自身所说的意义，也称为了义经的意义。所谓因为不可言说，不分别的智慧也超离了心的分别的境域，言辞也无法表达，因此称为不可言说。那些偈颂分别显示了依靠的体性。或者，随顺补特伽罗是怎样的，随顺法又是怎样的呢？观察补特伽罗存在，也观察法存在，然后观察到：如果这个人行善，就能见到真谛；如果作恶，就能见到痛苦，这称为随顺补特伽罗。通达补特伽罗和法二者都无自性，因此不观察二者，这称为随顺法。因此，在圣无尽慧经中也广泛地宣说了：什么是法？什么是补特伽罗呢？安住于观察补特伽罗，造作某些法，这称为补特伽罗。完全了知观察补特伽罗的造作，这称为法性等等。其中的意义是什么？什么是言辞呢？超离世间的法是意义，依靠它
English
It is because of reliance. It is because of obtaining the inexpressible. It is called: The inexpressible refers to the non-conceptual wisdom that transcends the world. Because that wisdom is free from all concepts and is not the domain of words, it is called inexpressible. Striving and exerting effort to obtain non-conceptual wisdom, not following the eight consciousnesses that are accompanied by defilements, and not being attached to them, this is called relying on obtaining the inexpressible. This shows that it is relying on wisdom, not relying on consciousness. What is meant by being spoken by one who has become a measure and indicated by consciousness? One who has become a measure is the Buddha Bhagavan. What is spoken by him and distinguishes the nature of emptiness without error is called the sutra of definitive meaning. What is meant by being measured by him? The "him" refers to the Buddha Bhagavan. The person, Bodhisattva or Hearer, etc., established as a measure by the Buddha Bhagavan, also refers to the meaning of the sutra of definitive meaning in the sense of explaining the meaning spoken by the Teacher himself. What is meant by because it is inexpressible? Non-conceptual wisdom also transcends the domain of mental conceptualization, and words cannot express it, therefore it is called inexpressible. Those verses separately show the nature of reliance. Or, what is it like to follow a person, and what is it like to follow the Dharma? Observing that a person exists, and also observing that a Dharma exists, and then observing: if this person does good, then he will see the truth; if he does evil, then he will see suffering, this is called following a person. Understanding that both the person and the Dharma are without self-nature, therefore not observing either, this is called following the Dharma. Therefore, in the Holy Inexhaustible Intelligence Sutra, it is also extensively taught: What is the Dharma? What is the person? Abiding in observing a person, creating certain Dharmas, this is called a person. Fully knowing the creation of observing a person, this is called the nature of Dharma, etc. What is the meaning of this? What are the words? The Dharma that transcends the world is the meaning, relying on it.