Tibetan
་ནས་དེ་གཉིས་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་གནས་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་རབ་མོས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོས་པ་དང་འདོད་པ་དོན་གཅིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་དེ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་མེད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་མོས་ཤིང་དད་དེ། དེས་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བློ་ལྡན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོ་དང་གནས་དང་རང་བཞིན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་རྫོགས་པ་དང་རྫོགས་པ་དང༌། །ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ས་རྣམས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡན་ཆད་ས་བཅུ་མན་ཆད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ས་ཁ་ཅིག་ན་ནི་མ་རྫོགས། ས་ཁ་ཅིག་ན་ནི་རྫོགས། ཁ་ཅིག་ན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་གཞག་གོ །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་བཞིན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་སྐྱོ་བ་མ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་མ་ཐོབ་པས་སྐྱོ་བའི་སེམས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ཡན་ཆད་ས་བདུན་མན་ཆད་ནི་སྐྱོ་བ་མེད་པ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྩལ་འབད་ཡོད་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་སྐྱོ་བའི་སེམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་དང་ས་དགུ་པ་དང༌། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྩལ་འབད་མེད་པར་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ངོ་ཚ་བ་སྐྱེས་ན་ངོ་ཚ་བ་དང་བརྟན་པས་མི་སྐྱོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་གནས་ནི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བརྟན་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་གཉིས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྲེལ་ཡོད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་ན་ངོ་ཚ་བར་བྱེད་ལ། བརྟན་པས་ནི་སྐྱོ་བ་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་གཉིས་གནས་ སུ་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་རབ་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མོས་པ་མེད་པ་ན་སྐྱོ་བས་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་པ་དེ་གལ་ཏེ་འདོད་པ་དང་མོས་པ་ནི་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་དུ་གཞག་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་མོས་པ་དང་འདོད་པ་མེད་པ་ན་ནི་སྐྱོ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འདོད་པ་ཡོད་ན་དོན་སྐྱོ་བ་མེད་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་སྟེ། དེ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མོས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུར་མིང་བཏགས་ནས་མོས་པ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །འདོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་གཙུག་ལག་ལས་ཀྱང༌། མོས་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ལས་ཅན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱོ་བ་མེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ན་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བས་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །དངོས་པོ་དང་ནི་ཆེད་དུ་དང༌། །ལས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཕགས་པའོ། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་མི་ཟད་དང༌། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིགས་པའི་གནས་ལྔ་ལ་ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། འཇིག་རྟེན་པ་དག་ལ་ཡང་མཁས་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི་བརྟན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས། ཆེད་དུ་བྱ་བས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས། ལས་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས། མི་ཟད་པས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས། འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་ཀྱང་གཞན་ལས་འཕགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཏིང་འཛིན་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང༌། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པ་ཡང༌། ཁ་ཅིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲེལ་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་ནི་གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གཟུངས་ཀྱིས་ཟིན་ཅིང་གཟུངས་དང་འབྲེལ་པའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དཔའ་བར་འགྲོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །གཟུངས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ། གཙུག་ལག་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་ནི།
Chinese
从那两者产生，那显示了不厌倦的处所。《对菩提有极大兴趣》，这句话中，兴趣和欲望意义相同，菩萨的不厌倦，不是想要获得声闻和缘觉的菩提，而是兴趣和信仰获得无上菩提，那显示了不厌倦的自性。《有智慧者想要不厌倦》，这句话中，有智慧者是菩萨，菩萨的不厌倦的事物、处所和自性就是那样，是想要的意思。未圆满和圆满，以及非常圆满的地上，这句话中，从胜解行地以上到十地以下，菩萨的出生，有些地上未圆满，有些地上圆满，有些地上安立为非常圆满。其中，如胜解行地是不圆满的菩萨不厌倦，因为没有获得自他平等性，厌倦的心有时会产生。从初地以上到七地以下，称为不厌倦的圆满，虽然有勤奋努力，但因为获得自他平等性，不厌倦的心不会产生。第八地和第九地，以及第十地称为非常圆满，因为没有勤奋努力，不厌倦自然成就。这显示了不厌倦的差别。如果生起羞耻，因为羞耻和坚定而不厌倦，这句话中，不厌倦的处所是惭愧和坚定两者，如果问那两者如何是不厌倦的处所，因为惭愧会使菩萨的行为不厌倦而感到羞耻，因为坚定会使不厌倦不产生，所以那两者成为处所。《对菩提有极大兴趣》这句话，是因为没有极大兴趣才会因厌倦而厌倦。对大菩提有兴趣而说为不厌倦的自性，如果欲望和兴趣是不厌倦的因，因本身如何安立为自性呢？像这样，没有兴趣和欲望就会产生厌倦，如果有对无上菩提的欲望，意义是
English
It arises from those two, which shows the place of non-weariness. In the phrase "With great interest in Bodhi," interest and desire have the same meaning. The non-weariness of a Bodhisattva is not wanting to attain the Bodhi of a Hearer or a Solitary Buddha, but rather having interest and faith in attaining unsurpassed Bodhi, which shows the nature of non-weariness. In the phrase "The wise desire non-weariness," the wise are Bodhisattvas. The object, place, and nature of a Bodhisattva's non-weariness are just like that, which is the meaning of wanting. In the phrase "The incomplete and the complete, and the very complete on the grounds," from the stage of application of faith upwards to the ten grounds downwards, the birth of Bodhisattvas, on some grounds it is incomplete, on some grounds it is complete, and on some it is established as very complete. Among them, like the stage of application of faith, it is called the incomplete non-weariness of a Bodhisattva, because the mind of weariness sometimes arises due to not having attained equality of self and others. From the first ground upwards to the seventh ground downwards, it is called the complete non-weariness, because although there is diligence and effort, the mind of weariness does not arise due to having attained equality of self and others. The eighth ground and the ninth ground, and the tenth ground are called very complete, because without diligence and effort, non-weariness is naturally accomplished. This shows the difference of non-weariness. In the phrase "If shame arises, one is not weary due to shame and steadfastness," the place of non-weariness is both shame and steadfastness. If one asks how those two are the place of non-weariness, because shame makes one feel ashamed if the actions of a Bodhisattva are not weary, and because steadfastness prevents weariness from arising, therefore those two become the place. The phrase "With great interest in Bodhi" is because without great interest, one becomes weary due to weariness. Saying that having interest in great Bodhi is the nature of non-weariness, if desire and interest are the cause of non-weariness, how can the cause itself be established as the nature? Like this, without interest and desire, weariness will arise, and if there is desire for unsurpassed Bodhi, the meaning is
Chinese
不懈怠且发起精进，因此发起精进和不懈怠的因是欲乐，因此以因名果，说欲乐具有不懈怠的自性。由于欲乐是精进之因，因此在论典中也说：欲乐是精进之处的布施之业。论典通达有二颂，即精通五明处称为论典通达。有人问：在不懈怠之后宣说论典通达有何关联？答：如是不懈怠之后，菩萨依止善知识，听闻正法等是必定会做的。如此听闻正法，则会精通五明处，因此在不懈怠之后宣说论典通达是有关联的。 “事物与为之，事业皆超胜，体性与无尽，以及获果者，稳固者之论典。” 意思是说，虽然声闻、缘觉和世间人等也精通五明处，但稳固的菩萨们的论典通达，在事物上也胜过其他，在为之上也胜过其他，在事业上也胜过其他，在体性上也胜过其他，在无尽上也胜过其他，在获得果上也胜过其他。 “三摩地总持之自性，能令有情成熟，亦能执持正法。” 意思是说，菩萨精通五明处，有些是三摩地的自性，被三摩地所摄持且与三摩地相关联；有些是总持的自性，被总持所摄持且与总持相关联。其中，三摩地是指如勇猛行三摩地等，精通三摩地自性的五明处能令有情完全成熟。精通总持自性的五明处能执持正法的一切义和词。其中，论典通达的事物是：
English
Without laziness and initiating diligence, therefore, initiating diligence and the cause of non-laziness is desire. Therefore, naming the effect as the cause, it is said that desire has the nature of non-laziness. Since desire is the cause of diligence, it is also said in the treatises: desire is the act of giving in the place of diligence. The treatise understanding has two verses, that is, being proficient in the five sciences is called treatise understanding. Someone asks: What is the connection between explaining treatise understanding after non-laziness? Answer: After being non-lazy in this way, Bodhisattvas rely on virtuous friends, listening to the Dharma, etc., is something that will definitely be done. In this way, listening to the Dharma will lead to proficiency in the five sciences, so there is a connection between explaining treatise understanding after non-laziness. "Things and for the sake of it, deeds are all superior, nature and inexhaustible, and those who obtain results, the treatise of the steadfast." The meaning is that although Hearers, Solitary Buddhas, and worldly people are also proficient in the five sciences, the treatise understanding of the steadfast Bodhisattvas surpasses others in things, surpasses others in what is done for it, surpasses others in deeds, surpasses others in nature, surpasses others in inexhaustibility, and surpasses others in obtaining results. "The nature of Samadhi and Dharani, can ripen sentient beings, and also hold the Dharma." The meaning is that Bodhisattvas are proficient in the five sciences, some are the nature of Samadhi, held by Samadhi and related to Samadhi; some are the nature of Dharani, held by Dharani and related to Dharani. Among them, Samadhi refers to Samadhi such as the Heroic March Samadhi, etc. Being proficient in the five sciences of the nature of Samadhi can fully ripen sentient beings. Being proficient in the five sciences of the nature of Dharani can hold all the meanings and words of the Dharma. Among them, the things of treatise understanding are: