Tibetan
ཆུབ་དམ་པ་ལ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གྱུར་པ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ ལང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཀའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཀའ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བས་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲང་བ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང༌། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་མི་འདོར་ཏེ་གཞན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་ལ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་དོན་དང་བྱོལ་སོང་གི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ་བརྟན་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེས་ན་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་མི་གོས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་པའི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །བརྟན་པའི་མི་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲོགས་ངན་སྡུག་བསྔལ་ཟབ་ཐོས་པས། །བརྟན་པ་འཁྲུགས་པར་མི་ནུས་པ། །ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་འདབ་རླུང་དང༌། །རྒྱ་མཚོས་རི་རབ་མི་སྒུལ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟན་པ་ནི་རི་རབ་དང་འདྲའོ། །དཔེར་ན་ཕྱེ་མ་ལེབ་ཀྱིས་རི་རབ་མི་སྒུལ་བ་བཞིན་དུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྒྱུར་ཅིང་བསྟན་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟན་པ་དེ་འཁྲུགས་པའམ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་བྱ་རྣམས་ཀྱི་གཤོག་པ་དང་རླུང་གིས་རི་རབ་སྒུལ་བར་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཡང་དེས་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འདོར་བར་མི་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོས་རི་རབ་མི་སྒུལ་བ་བཞིན་དུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ཐོས་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཟབ་ མོས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་སྐྱོ
Chinese
为了在殊胜菩提上显示坚定，因为要成办诸佛薄伽梵的法身、圆满受用身和不可思议的化身之体性，是无有转变和退失的。为了显示坚定的其他类别，说了“种种难行”等，以“种种难行”显示对难行之行的坚定。为了成办无上菩提，即使出现寒冷、炎热、饥饿、干渴等种种痛苦，也不会舍弃菩萨的行持。以“不舍轮回即其他”显示对随念受生的坚定，为了利益有情，即使是为有情在地狱和畜生之处受生等也不会舍弃。以“彼者即无有烦恼”显示对无有烦恼的坚定，为了利益有情而于轮回中受生，也不会被轮回的过患贪欲等所染污，不会成为烦恼的奴仆。坚定的分类已经显示完毕。为了显示坚定的不可动摇，说了“听闻恶友痛苦深，坚定不能令动摇，如蝶翅膀与风力，大海不动须弥山”等。菩萨的坚定如同须弥山。譬如蝴蝶不能摇动须弥山一样，对于具有坚定的菩萨，即使恶劣的恶友们以多种邪恶的方式进行转变和教导，也不能动摇或转变菩萨的坚定。譬如天空中的鹏鸟和鸟类的翅膀与风不能摇动须弥山一样，菩萨在行持时，即使出现寒冷和炎热等种种痛苦，也不会因此而动摇，不会舍弃菩萨的行持。譬如大海不能摇动须弥山一样，对于具有坚定的菩萨，即使听闻空性和无我的甚深之法，也不会动摇，不会被甚深之法所吓倒。不厌倦。
English
To show steadfastness in supreme enlightenment, because the nature of the Dharmakaya, Sambhogakaya, and inconceivable Nirmanakaya of the Buddhas, the Bhagavad-buddhas, is to be accomplished, and there is no change or regression. To show other categories of steadfastness, it is said, "Various hardships," etc. By "various hardships," steadfastness in practicing hardships is shown. In order to accomplish the unsurpassed enlightenment, even if various sufferings such as cold, heat, hunger, and thirst arise, the conduct of the Bodhisattva will not be abandoned. By "Not abandoning samsara is other," steadfastness in intentional rebirth is shown, for the sake of sentient beings, even being born in the hells and animal realms for the sake of sentient beings will not be abandoned. By "In that, there is no affliction," steadfastness in being without affliction is shown, even if one is born in samsara for the sake of sentient beings, one will not be stained by the faults of samsara, such as desire, and will not become a slave to afflictions. The classification of steadfastness has been shown. To show the immovability of steadfastness, it is said, "Hearing evil friends, suffering, and depth, steadfastness cannot be shaken, like a butterfly's wings and wind, the ocean does not move Mount Sumeru," etc. The steadfastness of the Bodhisattva is like Mount Sumeru. Just as a butterfly cannot shake Mount Sumeru, even if evil friends with evil intentions transform and teach the Bodhisattva who possesses steadfastness in various evil ways, the steadfastness of the Bodhisattva cannot be shaken or transformed. Just as the wings and wind of the Garuda and birds in the sky cannot shake Mount Sumeru, even if various sufferings such as cold and heat arise when the Bodhisattva practices, he will not be shaken by them, and he will not abandon the conduct of the Bodhisattva. Just as the ocean cannot shake Mount Sumeru, even if the Bodhisattva who possesses steadfastness hears the profound Dharma of emptiness and selflessness, he will not be shaken, and he will not be frightened by the profound Dharma. Not weary.
Tibetan
་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟན་པའི་སྐབས་བཤད་པའི་རྗེས་ལ་མི་སྐྱོ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྐབས་བཤད་པ་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་སྟེ་བརྟན་པོར་གྱུར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མང་པོ་དང༌། དཀའ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་བརྟན་པའི་རྗེས་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་དངོས་པོ་དང༌། མི་སྐྱོ་བའི་གནས་དང༌། མི་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་དད། མི་སྐྱོ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྟེ། དོན་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཉམ་མེད་པ། །དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོའི་སྒྲ་ནི་ཡུལ་ལ་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུལ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཀྱང་རང་གི་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡོད་དང༌། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ཀྱང་རང་གི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡོད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དངོས་པོ་གསུམ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་པས་འཕགས་པས་ན་མཉམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་གསུམ་པོ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་རབ་འགྲུས་ཉན་མི་ངོམས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་གསུམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ་དང༌། རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་དང༌། ཉན་པས་མི་ངོམས་པའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཡང་མི་ལྡོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོས་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་གཙུབ་ཤིང་གིས་མེ་བྱུང་བ་བཞིན་དུ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བ་ནི་རབ་ཏུ་འགྲུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སྐྱོ་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཉན་ཀྱང་ཆོག་མི་ཤེས་པ་ནི་ཉན་པའི་ དངོས་པོ་ལ་མི་ངོམས་ཤིང་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཁྲེལ་ཡོད་བརྟན་པ་གནས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་ཞེས་བྱ་བ་དང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཅིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། བརྟན་པ་གཉིས་ལས་གནས
Chinese
名为“辨别不厌倦之偈二首”。 问道：在宣说坚定之后，为何要宣说辨别不厌倦之品？ 答：菩萨精进、禅定、智慧圆满成就而变得坚定，如此一来，菩萨行持诸多，以各种难行之行也不会感到厌倦。因此，在坚定之后宣说不厌倦之品是相关的。 其中，两首偈颂的意义是不厌倦之事物、不厌倦之处、不厌倦之自性以及不厌倦之种种差别，如实地显示了这些意义。 “菩萨无等伦，于三事物无厌倦。” 其中，“事物”一词指的是对境，意为菩萨对对境没有厌倦。 即使世间之人也有对自己所做之事不厌倦的，声闻和独觉也有为了获得自己的涅槃而不厌倦的，但菩萨对三种事物没有厌倦，这超越了其他，因此称为“无等伦”。 哪三种事物呢？ 因此说：“痛苦极精进，听闻不满足。” 阐述了三种事物，即痛苦之事物、极精进之事物以及听闻不满足之事物。 其中，菩萨为了利益众生，即使遭受寒冷和炎热等各种痛苦也不退转，这就是对痛苦之事物没有厌倦。 即使在无数劫中像钻木取火一样精进，也不放弃精进，这就是对极精进之事物没有厌倦。 就像商主之子诺桑一样，无论从多少善知识那里听闻多少正法，也总是不满足，这就是对听闻之事物不满足且不厌倦，这显示了不生厌倦之事物。 “惭愧坚定为处所。” 其中，“处所”与“因”意义相同，菩萨的不厌倦之处在于上述的惭愧和坚定。
English
This is called "Two Verses Differentiating Non-Weariness." Question: After explaining steadfastness, why is the chapter on differentiating non-weariness explained? Answer: When a Bodhisattva's diligence, samadhi, and wisdom are perfectly accomplished and become steadfast, the Bodhisattva will not become weary with many practices and various difficult practices. Therefore, it is related to explain the chapter on non-weariness after steadfastness. The meaning of the two verses is to show the objects of non-weariness, the place of non-weariness, the nature of non-weariness, and the distinctions of non-weariness, according to their meanings. "The incomparable Bodhisattva has no weariness towards three things." In this context, the word "object" refers to the field of experience, meaning that the Bodhisattva has no weariness towards the field of experience. Even worldly people have no weariness towards their own actions, and Hearers and Solitary Buddhas also have no weariness towards attaining their own nirvana, but the Bodhisattvas have no weariness towards three things, which is superior to others, so it is called "incomparable." What are the three things? Therefore, it is said: "Suffering, great diligence, and listening without satisfaction." It explains the three things: the object of suffering, the object of great diligence, and the object of listening without satisfaction. Among them, the Bodhisattva, for the sake of sentient beings, does not turn back even when various sufferings such as cold and heat arise, which is not being weary of the object of suffering. Even if one strives diligently like producing fire with a rubbing stick for countless eons, one does not give up diligence, which is not being weary of the object of great diligence. Just like the merchant's son Norzang, no matter how much Dharma is heard from all those virtuous friends, one is never satisfied, which is not being satisfied and not being weary of the object of listening, which shows the object of non-weariness. "Shame and steadfastness are the place." In this context, "place" and "cause" have the same meaning, and the place of the Bodhisattva's non-weariness lies in the aforementioned shame and steadfastness.