Tibetan
པའི་ཆོས་འབྱུང་སྟེ། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་མ་མི་འབྱུང་སྟེ་ལྡོག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །དཀའ་བར་སྤྱོད་པ་བཟོད་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གི་རྩ་བ་མེད་ན་སྡོང་པོ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྡོང་པོ་མེད་ན་ཡལ་ག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡལ་ག་མེད་ན་འདབ་མ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདབ་མ་མེད་ན་མེ་ཏོག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཏོག་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་ལ་ཡང༌། སྙིང་རྗེ་རྩ་བར་གྱུར་བ་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཕྱི་ནང་གི་སྡུག་བསྔལ་དཀའ་བར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པའི་བཟོད་པ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བློ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ན། །སེམས་ཅན་དོན་ཞིག་ག་ལ་སེམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བཟོད་པ་སྡོང་པོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་མེད་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་མི་བཟོད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་པའི་བསམ་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ག་ལ་ཞིག་ཡོད་དེ། བསམ་པ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་བློ། །ཚེ་རབས་བཟང་པོར་སྨིན་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམས་པའི་བསམ་པ་སྤངས་ཏེ་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཚེ་རབས་བཟང་པོ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ལམ་མི་འདེབས་ཏེ། དེ་བས་ན་སྨོན་ལམ་འདབ་མ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་ན་ཡང་ཚེ་རབས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚེ་རབས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཚེ་རབས་བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཚེ་རབས་བཟང་པོ་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་མ་ཐོབ་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཤིང་ལྗོན་པའི་རྩ་བ་ཆུས་བརླན་ན། རྩ་བ་བརྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་གྱུར་བས་དེའི་ཞོར་གྱིས་སྡོང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཤིག་གིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྩ་བར་གྱུར་པ་ལ། དེ་བརླན་ཞིང་བརྟས་པར་བྱེད་པའི་ཆུ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའི་ཆུ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །སྡུག་བསྔལ་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེ
Chinese
的教法之源。在展示了随之而来的结果后，现在为了展示如果没有慈悲，忍耐等后续的功德就不会产生，而是会倒退，所以说：“如果根本慈悲不存在，苦行和忍耐也不会有。”等等。例如，如果树的根不存在，树干就不会存在。树干不存在，树枝就不会存在。树枝不存在，树叶就不会存在。树叶不存在，花朵就不会存在。花朵不存在，果实就不会存在。同样，对于菩提心的慈悲之树来说，如果没有慈悲作为根本，那么为了众生，内外痛苦的苦行，以及忍受这一切的忍耐，就像树干一样，也不会存在，这就是它的意思。 “有智慧的人如果不能忍受痛苦，又怎么会想到利益众生呢？”对于这句话，如果像树干一样的忍耐不存在，不能忍受痛苦，那么想到利益众生的想法，就像树枝一样，又怎么会存在呢？这个想法也会消失，这就是它的意思。 “舍弃想法的智慧，不会使美好的来世成熟。”对于这句话，如果舍弃了为众生着想的想法，就不会祈愿为了众生，能够在那一次又一次的来世中获得善妙的转生。因此，像树叶一样的祈愿就不会产生。即使这样祈愿了，也不会在美好的来世中转生。因此，像花朵一样的在美好的来世中转生就不会产生。 “如果没有获得美好的来世，就无法使众生完全成熟。”对于这句话，如果没有获得像花朵一样美好的来世，就无法使众生完全成熟。因此，使众生完全成熟，就像果实一样，也不会存在，这就是它的意思。就像树木的根部被水滋润，根部变得稳固和茂盛，随之树干等也会生长一样，这里也用两句偈颂来展示，什么是滋润和壮大作为根本的大慈悲的水。慈悲的水就是慈爱，痛苦和快乐广大
English
of the Dharma's origin. After showing the subsequent results, now, in order to show that without compassion, patience and other subsequent merits will not arise, but will regress, it is said: "If the root of compassion does not exist, there will be no difficult practices or patience." and so on. For example, if the root of a tree does not exist, the trunk will not exist. If the trunk does not exist, the branches will not exist. If the branches do not exist, the leaves will not exist. If the leaves do not exist, the flowers will not exist. If the flowers do not exist, the fruits will not exist. Similarly, for the Bodhisattva's tree of compassion, if there is no compassion as the root, then for the sake of sentient beings, the difficult practices of inner and outer suffering, and the patience to endure all of this, which is like the trunk, will not exist, that is its meaning. "If a wise person cannot endure suffering, how can they think of benefiting sentient beings?" For this sentence, if patience, which is like the trunk, does not exist, and one cannot endure suffering, then the thought of benefiting sentient beings, which is like a branch, how can it exist? That thought will also disappear, that is its meaning. "Wisdom that has abandoned thought does not ripen into a good future life." For this sentence, if one abandons the thought of thinking for sentient beings, one will not pray that for the sake of sentient beings, one can be born in those good future lives. Therefore, prayers like leaves will not arise. Even if one prays like this, one will not be born in a good future life. Therefore, being born in a good future life, like a flower, will not arise. "If one does not obtain a good future life, one cannot fully ripen sentient beings." For this sentence, if one does not obtain a good future life like a flower, one cannot fully ripen sentient beings. Therefore, fully ripening sentient beings, which is like a fruit, will not exist, that is its meaning. Just as when the roots of a tree are moistened with water, the roots become firm and lush, and consequently the trunk and so on also grow, here also, two verses are used to show what is the water that nourishes and strengthens the great compassion that is the root. The water of compassion is loving-kindness, suffering and happiness are vast.
Tibetan
ར་རྒྱས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལ་ཆུས་བརླན་ན་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ལ་བྱམས་པའི་ཆུས་བརླན་ན། སྙིང་རྗེའི་རྩ་བར་གྱུར་པ་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་བཟོད་པ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱམས་པའི་སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བ་སྙིང་རྗེས་བརླན་ན། སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་འཕེལ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ནས་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ལས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་གྱི་བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཅི་ལ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མེད་པས་ན། བཟོད་པ་སྡོང་པོ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱས་བཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་སྐབས་སུ་བཟོད་པ་ལ་བྱའོ། །ཡལ་ག་འཕེལ་ཞིང་གྱེས་པ་ནི། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་གང་ ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང༌། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་སེམས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བས་ན་སེམས་པ་ནི་ཡལ་ག་ལྟ་བུར་འཕེལ་ཞིང་གྱེས་པར་བལྟའོ། །སྨོན་ལམ་རྒྱུན་ནི་མ་ཆད་པས། །འདབ་མ་དག་ནི་ལྷགས་ཤིང་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་ཡང་འདབ་མ་རྙིངས་པ་དག་ནི་འདོར་ཞིང་འདབ་མ་གསར་པ་དག་སྐྱེ་ཞིང་འཛིན་པ་དང་འདྲ་བར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔར་བཏབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་དང་སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ནི་བོར་ནས། ཕྱིས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་རྒྱུན་དུ་ལེན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྨོན་ལམ་སྔ་མ་འདོར་ཞིང་ཕྱི་མ་ལེན་པའི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་འདབ་མ་སྔ་མ་ལྷགས་ཤིང་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྐྱེན་གྲུབ་ཕྱིར། །མེ་ཏོག་མི་སྟོངས་དེ་ལས་འབྲས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཤིང་ལྗོན་པ་ཡང་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ་སྟེ། ནང་གི་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། ཕྱིའི་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི་རྩ་བ་ལས་སྡོང་པོ་གྲུབ། སྡོང་པོ་ལས་ཡལ་ག་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་ལ་ནང་གི་རྐྱེན་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་རང་གི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོར་ཡོངས་སུ་སྨིན་
Chinese
如增长等所说。例如，如同树的根部被水润泽则生长增盛一样，慈悲的根本被慈爱的水润泽，则慈悲的根本得以稳固和增长。由此，忍辱如同树干一样等也得以稳固和增长，这是其中的含义。如何理解呢？具有慈爱的菩萨们，用如同慈爱之水般的慈悲来润泽，则慈悲得以增长。慈悲增长，菩萨见到他人的痛苦，自己也感到痛苦。这样，为了众生的利益而承受痛苦，那痛苦本身不是痛苦，而是广大的快乐。因此，没有什么不能忍受的，从而具有如同树干般的忍辱。此处所说的增长是指忍辱。枝条生长分叉，应理解为如理作意。也就是说，大乘的意义在于对人与法无我，以及为自己和他人利益着想，这被称为如理作意。因此，应将思维视为如同枝条般生长分叉。愿望之流未曾断绝，叶子脱落又新生。如同树木，老叶脱落，新叶生长并保持一样，菩萨舍弃先前所发的狭小愿望和狭小生，之后持续接受并保持广大的愿望和广大的生。这样，舍弃先前的愿望而接受后来的愿望，这种持续不断的状态就像老叶脱落而新叶生长一样。以两种方式成就缘起，花朵不会凋零，由此结出果实。就像树木也是以两种缘起成就一样，即以内部的缘起成就和外部的缘起成就。其中，内部的缘起成就指的是从根部生出树干，从树干生出枝条等等。同样，菩萨慈悲之树，由于内部的缘起——愿望完全成就，因此自己的善妙之生得以完全成熟。
English
Such as increase, etc., are mentioned. For example, just as the roots of a tree grow and flourish when moistened with water, so too, when the root of compassion is moistened with the water of loving-kindness, the root of compassion becomes firm and grows. From this, patience, which is like the trunk of a tree, and so on, also become firm and grow. This is the meaning. How so? Bodhisattvas who possess loving-kindness, when moistened with compassion, which is like the water of loving-kindness, compassion will increase. As compassion increases, bodhisattvas, seeing the suffering of others, themselves feel suffering. Thus, the suffering that arises from engaging in the benefit of sentient beings is not suffering, but great happiness. Therefore, there is nothing that cannot be endured, and thus one possesses patience like the trunk of a tree. The increase mentioned here refers to patience. Branches grow and diverge, which should be understood as proper attention. That is to say, the meaning of the Great Vehicle lies in the selflessness of persons and phenomena, and thinking of the benefit of oneself and others, which is called proper attention. Therefore, thought should be regarded as growing and diverging like branches. The stream of aspiration has not ceased, leaves fall and new ones grow. Just as trees shed old leaves and new leaves grow and are maintained, bodhisattvas abandon the small aspirations and small births previously made, and then continuously accept and maintain great aspirations and great births. Thus, abandoning the former aspirations and accepting the latter, this continuous state is like old leaves falling and new leaves growing. Because the arising of conditions is accomplished in two ways, flowers do not wither, and from this, fruit is produced. Just as trees are also accomplished by two kinds of arising, namely, the accomplishment of internal arising and the accomplishment of external arising. Among these, the accomplishment of internal arising refers to the trunk arising from the roots, the branches arising from the trunk, and so on. Similarly, the tree of compassion of a bodhisattva, because the internal arising—aspiration—is fully accomplished, their own excellent birth is fully ripened.