Tibetan
ན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ན། རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་བྱུང་བས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བཏགས་སོ། །ཡང་ན་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ནས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ལུགས་བཞིན་པ་དག་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པ་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མ་རིག་པ་འགགས་ན་འདུ་བྱེད་འགག་པ་ནས་སྐྱེ་བ་འགགས་ན་རྒ་ཤི་འགག་པའི་བར་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་ན་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་བཏགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྙེད་ཀྱི་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་པས་ན་འབྱུང་བ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུང་འཛིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པས་ན་མི་ཤེས་པ་ཤེས་པས་སོ་སོར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱི་ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་ཤེས་ཤིང་དོན་དམ་ཤེས་པ་དང༌། །ཐམས་ཅད་ཤེས་དང་མ་ལུས་དོན་ཤེས་དང༌། །ཤེས་བྱ་ཤེས་གནས་ཤེས་པ་ཡོངས་ཤེས་པས། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་པོ་དང༌། ཤེས་པས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་གཞན་དབང་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཇི་ཙམ་དུ་གཞན་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར
Chinese
因为通达的智慧了知一切法如幻、如阳焰、如梦，所以称为随知。清净世间之智慧是从无分别智慧之后产生的，因此称为随知。或者由于无明的缘故产生行，从生缘而有老死等，如是如理的了知从无明所生，称为知不知知。无明灭则行灭，从生灭至老死灭之间，了知缘起之自性，因此称为随知知。了知一切遍计所执之相，如兔角般无自性，因此称为知无事物。所有能取和所取以及一切痛苦，了知是从依他起性所生，因此称为生起随知。了知圆成实性是远离一切能取所取，是无二之相，因此称为不知知而各别知，因为圆成实性没有能取所取的知，所以称为不知。因为是智慧之自性，所以称为知。又因为了知其他种类的五种所知差别，所以宣说为菩萨。了知无义与了知真实义，了知一切与无余了知义，了知所知与知处及了知一切，如是也宣说了称为菩萨。了知五种所知差别，即了知依他起性，了知圆成实性，了知遍计所执之相，了知一切知与能知，了知所知与能知，以及由知而使三轮清净，因此称为菩萨。其中，了知无义即是了知依他起性，了知三界一切唯是依他起，了知除此之外没有能取和所取的实义，以及了知依他起如何显现能取和所取。
English
Because penetrating wisdom knows that all dharmas are like illusions, mirages, and dreams, it is called subsequent knowledge. Pure worldly wisdom arises after non-conceptual wisdom, hence it is named subsequent knowledge. Alternatively, due to ignorance, actions arise; from the condition of birth, there is aging and death, etc. Knowing that these arise dependently and in accordance with the proper order from ignorance is called knowing the unknowing. When ignorance ceases, actions cease; from the cessation of birth to the cessation of aging and death, knowing the nature of dependent arising is called subsequent knowledge. Knowing that all characteristics of imputation are without inherent existence, like a rabbit's horn, is called knowing the non-existence of things. Knowing that all apprehended and apprehending, and all suffering, arise from the nature of dependence, it is called subsequent knowledge of arising. Knowing that the nature of perfect establishment is the nature of being inseparable from all apprehended and apprehending, it is called knowing the unknowing and individually knowing, because the nature of perfect establishment lacks the knowledge of apprehended and apprehending, hence it is called unknowing. Because it is the nature of wisdom, it is called knowing. Furthermore, because of knowing the five distinctions of knowable objects of other kinds, it is taught as Bodhisattva. Knowing the meaningless and knowing the ultimate meaning, knowing all and knowing the meaning without remainder, knowing the knowable, the place of knowing, and knowing completely, thus it is also said to be called Bodhisattva. Knowing the five distinctions of knowable objects is knowing the nature of dependence, knowing the nature of perfect establishment, knowing the nature of imputation, knowing all knowledge and knowers in every way, and knowing that the three spheres are completely purified by the knowable, the knower, and knowledge; therefore, it is called Bodhisattva. Among these, knowing the meaningless is knowing the nature of dependence, knowing that all three realms are merely dependence, knowing that apart from that there is no real meaning of apprehended and apprehending objects, and knowing how dependence manifests apprehended and apprehending.
Tibetan
་ཆགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བར་ཤེས་སོ། །དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུང་འཛིན་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་གཟུང་བའི་ཆོས་རྣམས་དང༌། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་གཟུང་འཛིན་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དང་མཚན་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །མ་ལུས་པའི་དོན་ཤེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྟེ། ཇི་སྙེད་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྨྲ་བ་དང༌། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་མྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པའི་གནས་དང༌། ཤེས་པ་གསུམ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་པ་པོ་དང༌། ཤེས་པ་གསུམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་ན་ཤེས་བྱ་སྟེ་ཕྱིའི་ཡུལ་དང༌། ཤེས་པ་པོ་སྟེ་གང་ཟག་དང༌། ཤེས་བྱ་སྟེ་ཤེས་རབ་གསུམ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ནི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །མ་ལུས་པའི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང༌། ཤེས་བྱ་དང༌། ཤེས་པ་པོ་དང༌། ཤེས་པ་གསུམ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཤེས་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔ་ཤེས་པས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྫོགས་པ་ཤེས་དང་གནས་ཀྱང་ཤེས་པ་དང༌། །མང་ཤེས་རིམ་གྱིས་སྟོན་པར་ཤེས་པ་དང༌། །རབ་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་ཤེས་པ་དང༌། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་འོག་མིན་གྱི་ཕོ་བྲང་དུ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐུས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་ཤེས་པའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞི་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལྔ་ཐོབ་ནས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་ལུས་པར་ཤེས་པ་ནི་རྫོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་ཤིང་ལྷ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བར་ཤེས་པའོ། ། མང་ཤེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་ཡུ
Chinese
仅仅是执着，要知道那无意义的自性，生老等痛苦不断产生。了知胜义谛，即是了知圆成实的体性，要知道圆成实的体性是远离能取所取二者，无二的体性。了知一切，即是了知遍计所执的体性，要知道色等所取的法，以及眼等法，所有于能取所取上遍计的法，都如兔角一般，没有体性。了知无余之义，即是了知蕴、界、处，以及有漏和无漏等所有所知之法，要知道所有世俗谛，要迅速了知所有世俗之法都是言说和思虑的对境。了知所知和能知的处所，以及了知三者，即是了知所知和能知者，以及了知三者三轮清净，胜义中，所知即外境，能知者即补特伽罗，所知即智慧三者无自性。其中，了知无意义，了知胜义，以及了知一切，即是显示了知三种体性。了知无余之义的所有相，以及了知所知，能知者，以及了知三者三轮清净，即是显示了知世俗谛和了知胜义谛。又以其他名相，以了知五种相，为了显示称为菩萨，了知圆满和也了知处所，了知众多，了知次第宣说，以及了知完全遣除疑惑，因此也称为菩萨。如是说，其中了知圆满，即是了知在色究竟天宫殿中，以圆满受用身现前成佛。或者获得佛陀的四种智慧和法界完全清净的五种之后，无余了知所有所知的一切相，称为圆满。了知处所，即是了知菩萨住在兜率天处，利益诸天。了知众多，即是菩萨于
English
Merely clinging, know that the meaningless nature, suffering such as birth and old age, constantly arises. Knowing the ultimate truth is knowing the nature of the perfectly established, knowing that the nature of the perfectly established is the nature of being separated from the two, the grasper and the grasped, and being non-dual. Knowing everything is knowing the nature of the thoroughly imputed, knowing that the phenomena of the grasped, such as form, and the phenomena such as the eye, all the phenomena thoroughly imputed on the grasper and the grasped, are like rabbit horns, without nature. Knowing the meaning of without remainder is knowing the aggregates, elements, and sense bases, as well as all knowable phenomena such as those with and without defilements, knowing all conventional truths, one should quickly know that all conventional phenomena are the objects of speech and thought. Knowing the object of knowledge and the place of knowledge, and knowing the three, is knowing that the object of knowledge and the knower, and knowing the three, the three wheels are completely pure, in the ultimate sense, the object of knowledge is the external object, the knower is the person, the object of knowledge is the wisdom, the three are without self-nature. Among them, knowing without meaning, knowing the ultimate truth, and knowing everything, is showing the knowledge of the three natures. Knowing all aspects of the meaning of without remainder, and knowing the object of knowledge, the knower, and knowing the three, the three wheels are completely pure, is showing the knowledge of the conventional truth and the knowledge of the ultimate truth. Again, with other names, by knowing the five aspects, in order to show being called a Bodhisattva, knowing completeness and also knowing the place, knowing many, knowing sequential explanation, and knowing complete removal of doubt, therefore it is also called a Bodhisattva. As it is said, among them, knowing completeness is knowing that in the palace of Akanishta, one manifests enlightenment with the complete enjoyment body. Or after obtaining the four wisdoms of the Buddha and the five completely pure realms of Dharma, knowing all aspects of all knowable objects without remainder is called completeness. Knowing the place is knowing that the Bodhisattva dwells in the Tushita heaven, benefiting the gods. Knowing many is that the Bodhisattva at