Tibetan
་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དང༌། སྒྲ་ལ་ཉན་པ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ནས། ཆོས་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་།གལ་ཏེ་བདག་དེ་བྱེད་པ་པོར་གྱུར་ན། དཔེར་ན་མིག་གི་དབང་པོས་རྐྱེན་དང་གྲོགས་བྱས་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་དེས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དང་གྲོགས་བྱས་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་བྱུང་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཇི་འདྲ་བ་འབྱུང་བ་བདག་དེས་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འདོད་དམ། འོ་ན་དཔེར་ན་རྗེ་བོ་དང་དཔོན་པོ་བྲན་ལ་དབང་བས། དེའི་དབང་གི་མཐུས་བྲན་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྣམས་རྗེ་བོ་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བདག་དེ་དབང་བྱེད་དེ་བདག་གི་མཐུས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཟུགས་ལ་ལྟ་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བདག་དེས་མཐོང་ཞིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་གྲང་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེ་ཞིག །རྣམ་ཤེས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །འབྱུང་ཕྱིར་དེ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ཡང་བརྟེན། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་རྐྱེན་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐྱེན་གཉིས་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང༌། བདག་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཤིང་གིས་མེ་བསྐྱེད་ཟིན་ན་ཆུ་དེའི་ཚེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ་བསྐྱེད་མི་དགོས་ཏེ། ཆུས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་བྱེད་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་མིག་གཉིས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེད་ཟིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་དེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཅི་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། བདག་དེ་ན་མེད་པ་དང༌། བདག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཅི་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་པོ་ཡང་བྱེད་པར་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་པོ་ཡིན་ན་མི་རྟག་དང༌། །མི་འདོད་པ་ནི་འབྱུང་མི་བྱེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྣང་ཅི་བྱུང་བ་རྣམས་བདག་དེས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་སེམས་ཅན་དག་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་པར་འདོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་དང་ནམ་དུ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འདོད་པ་ཡིན་པས། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་པར་འགའ་འབྱུང༌། པར་འགའ་མི་འབྱུང་བར་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །མི་འདོད་པ་དང་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བདག་དེ་དབང་བྱེད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཅི་འབྱུང་ཡང་བདག་དེས་མྱོང་བར་གྱུར་བས་ན། བདག་དེས་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམས་ཀྱང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་དོན་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀར་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པའི་རིགས་པས་ན། བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་རྣམས་པར་ཤེས་པར་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཡང་མི་རུང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་པོ་བྱེད་པར་ཡང་མི་རུང་བར་བསྟན་པས་ན། བདག་དེ་ལྟ་བ་པོ་བྱེད་པས་ན། གྲོལ་བ་པའི་བར་བདག་བྱེད་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཉེས་པའི་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་།དེ་ཡི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་ན། དེ་དག་ལ་ལས་ཀྱང་ཡོད་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་ལས་ནི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པའོ། །མིག་གི་དབང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་དང་བའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ནི་གང་ཟག་དེ་ལས་ཅི་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱང་སྒྲུབ་དགོས་ལ། གང་ཟད་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་སྒྲུབ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་མེད་ན་ནི་དེ་རི་བོང་གི་རྭ་དང་མོ་གཤམ
Chinese
被称作……，意即，如此这般，观看色法是眼的识，听声音是耳的识，乃至了知法是意的识。如果我成为作者，比如眼根以因和助伴生起眼的识一样，我也是生起眼的识的因和助伴，由此生起眼的识，做观看色法的行为，在眼的识中产生色法的状态，我因此能够见到，所以想要以这种方式做观看等等的行为吗？或者，比如君主和官员统治奴隶，凭借他们的权威，奴隶们将自己的想法献给君主一样，我对眼识等等的识进行统治，凭借我的力量，诸识观看色法，识中显现的色法被我见到和体验，如果以这种方式被称为作者，这两种方式都不合理。其中，首先为了说明作为生起识的因是不合理的，因此暂时说：识依于二者，生起故彼非因。意即，眼的识依赖于色法，也依赖于眼根，因为是从两种因缘产生的，所以被称为我的东西，不是生起眼的识的因。为什么呢？因为没有意义。即使从两种因缘生起了眼的识，我为什么不是生起识的因呢？比如，木头已经生起了火，那么水在那时就一点也不需要生火了，因为水一点也不能做生火的行为。同样，色法和眼根二者已经生起了眼的识，那么那时我就一点什么也不需要做了，因为我不在那里，我一点什么也不做。为了说明我不可能是识的主人，如果我是主人，就是无常的，不希望的就会发生。
English
It is said that... meaning, in this way, seeing forms is the eye consciousness, hearing sounds is the ear consciousness, and knowing dharmas is the mind consciousness. If the self becomes the agent, just as the eye faculty, with cause and assistance, gives rise to eye consciousness, so too, I, as the cause and assistant of the arising of eye consciousness, cause the eye consciousness to arise, perform the act of seeing forms, and the state of forms arises in the eye consciousness, so I can see it. Do you want to perform acts such as seeing in this way? Or, just as a king and an official rule over slaves, and by the power of their authority, the slaves offer their thoughts to the king, so too, I control the consciousnesses such as eye consciousness, and by my power, the consciousnesses see forms, and the forms that appear in the consciousnesses are seen and experienced by me. If one is called an agent in this way, neither of these two ways is reasonable. Among them, first, to show that it is unreasonable to be a cause of arising consciousness, therefore, for the time being, it is said: 'Since consciousness arises dependent on two, therefore it is not a cause.' That is, eye consciousness depends on form and also depends on the eye faculty, because it arises from two kinds of causes, so what is called self is not a cause of arising eye consciousness. Why is that? Because it is meaningless. Even if eye consciousness arises from two causes, why am I not a cause of arising consciousness? For example, if wood has already produced fire, then water does not need to produce fire at all at that time, because water cannot do the act of producing fire at all. Similarly, if form and the eye have already produced eye consciousness, then at that time I do not need to do anything at all, because I am not there, and I will not do anything at all. To show that I cannot be the master of consciousness, if I am the master, then it is impermanent, and the undesirable will occur.
Chinese
不要这样做。这样说，如果我执对那些识有支配力，那么识所显现、所产生的色、声等，都由我执来体验吗？如果是这样，那么众生都希望恒常拥有安乐，不希望与痛苦有任何遭遇。因此，具有安乐的识有时产生，有时不产生，不会成为无常的特征，而会成为恒常产生具有安乐的识的过失。不希望的、不快乐的识，则会成为任何时候都不产生的过失。为什么呢？因为我执对识有支配力，而识所产生的安乐和痛苦都由我执来体验。因此，我执会恒常产生具有安乐的识，而具有痛苦的识则任何时候都不会产生。为了总结这些意义，因此说了“因此，两者都不可能”等等。像这样，通过以上所说的道理，已经显示了我执不能成为产生识的因，也不能成为识的主人。因此，我执作为见者，直到解脱之间都不能成为我执，这就是它的意义。为了显示对于说存在补特伽罗还有其他的过失，说了“它的业和特征成立”。像这样，如果眼根和识等作为实有存在，那么它们就既有业也有特征。其中，眼根和识的业是进行观看色法的行为。眼根的特征是与色法接触。眼识的特征是了知蓝色等色法的自性。如果认为补特伽罗也是作为实有存在，那么就必须成立这个补特伽罗做什么的业，也必须成立这个补特伽罗具有什么样的特征。如果它没有业和特征，那么它就如同兔子的角和石女的儿子一样。
English
Do not do this. It is said, if the self has dominion over those consciousnesses, then whatever appearances and occurrences of form, sound, etc., arise in consciousness, will they be experienced by that self? If so, then sentient beings would always desire to be endowed with happiness alone, and would never want to encounter suffering. Therefore, the consciousnesses endowed with happiness would sometimes arise and sometimes not, and would not become the characteristic of impermanence, but would become the fault of always causing the consciousnesses endowed with happiness to arise. The consciousnesses endowed with unpleasantness and unhappiness would become the fault of never arising at all. Why? Because the self has dominion over the consciousnesses, and whatever happiness and suffering arise in consciousness are experienced by that self. Therefore, the self would always cause the consciousnesses endowed with happiness alone to arise, and the consciousnesses endowed with suffering would never arise at all. To conclude the meaning of these, therefore it is said, "Therefore, both are impossible," and so on. In this way, by the reasoning explained above, it has been shown that the self cannot be the cause of generating consciousnesses, nor can it be the master of consciousnesses. Therefore, the self, as the seer, cannot be the self until liberation, that is its meaning. To show that there are other faults in asserting the existence of a person, it is said, "Establish its action and characteristics." Like this, if the eye faculty and consciousness, etc., exist as real entities, then they have both action and characteristics. Among them, the action of the eye faculty and consciousness is to perform the act of looking at forms. The characteristic of the eye faculty is contact with forms. The characteristic of eye consciousness is the nature of knowing blue and other forms. If it is thought that the person also exists as a real entity, then it is necessary to establish what action that person does, and it is also necessary to establish what kind of characteristics that person has. If it has no action and characteristics, then it is like a rabbit's horn and a barren woman's son.