Tibetan
རྒྱལ་ཆེ་བར་མི་སེམས་པའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་ཅིང་ཅེས་བྱ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་མགུ་བར་བྱས་ནས་སྐྱབས་སུ་བཏང་སྟེ། བསླབ་བ་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འདི་ནི་བདག་གིས་བཏུལ་ཏེ་བདག་གི་སློབ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་ང་རྒྱལ་མེད་བ་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པས་སེམས་ཅན་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་སེལ་བ་དང༌། ལོག་བར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ས་བཅུ་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་གྲང་བ་དང༌། ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་སྐྱོ་བ་མེད་བས་ན་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །དུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལུས་བསྡམས་པ་དང༌། ངག་བསྡམས་པ་དང༌། ཡིད་བསྡམས་པས་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དེ་ལྟར་དུལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དུལ་བར་ནུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མདོ་དག་ལས་ཀྱང་བདག་མ་གྲོལ་ན་སེམས་ཅན་གྲོལ་བར་མི་ནུས། བདག་མ་ཞི་ན་སེམས་ཅན་ཞི་བར་བྱ་བར་མི་ནུས། བདག་མ་དུལ་ན་སེམས་ཅན་གཞན་དུལ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ཡན་ཆད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ།། ཤིན་ཏུ་རིང་སོང་ཞེས་བྱ་བས་ས་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ཡང་ས་ལ་འཇོག་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མན་ཆད་ས་བཅུ་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་དུས་ན་ནི་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་དེ་དག་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་འཇུག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་དང་པོའི་དུས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཐོབ་དང་སེམས་ཅན་གཞན་དག་ས་དང་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ས་བརྒྱད་པའི་དུས་ན་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པས་བདག་དེ་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ལ་འཇོག་པར་ནུས་སོ། །ས་བཅུ་པའི་དུས་ན་ནི་རྒྱལ་ཚབ་ཏུ་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བདག་དེ་ལ་གནས་ན་སེམས་ཅན་གཞ
Chinese
不自视伟大。所谓无慢，以神通的奇迹使众生欢喜后，让他们皈依，让他们受持学处，对这些人也想“这是我调伏的，是我的弟子”，这样想就没有慢。所谓贤善，对三乘的自共相精通，消除众生不了解之处，使邪解者不再邪解，断除疑惑者的疑惑，所以称为贤善。所谓堪忍，菩萨为了使众生安住于十地和十波罗蜜多，为了众生的利益而忍受寒冷和炎热等，没有厌倦，所以称为堪忍。所谓调伏，身调伏、语调伏、意调伏，所以称为调伏。自己如此调伏，其他众生菩萨也能调伏。为什么呢？经中也说，自己没有解脱，就不能使众生解脱；自己没有寂静，就不能使众生寂静；自己没有调伏，就不能调伏其他众生。以上是菩萨如何利益安住于地的众生。 所谓“极其久远”，显示了安住于地的菩萨们也通过使他人安住于地的方式来利益众生。从获得初地到低于佛的十一地，称为久远。为什么呢？因为这些地是声闻、缘觉和凡夫无法进入的。其中，在最初的时候，菩萨被称为生于如来种姓。获得此地，就能利益其他众生获得初地，并使他们生于如来种姓。在第八地的时候，被称为获得授记。因为获得了无分别任运成就，自己安住于此，也能使其他众生安住于此。在第十地的时候，被称为获得王位灌顶。自己安住于此，众
English
Not considering oneself great. The so-called absence of pride means that after making sentient beings happy with the miracles of magical powers, they are led to take refuge and are made to uphold the precepts. Even towards these people, thinking, "These are the ones I have tamed, they are my disciples," there is no pride in thinking this way. The so-called wise and virtuous are those who are skilled in the self and common characteristics of the three vehicles, eliminating the ignorance of sentient beings who do not understand, eliminating the wrong understanding of those who have wrong understanding, and cutting off the doubts of those who are in doubt, hence they are called wise. The so-called patient are bodhisattvas who, in order to settle sentient beings in the ten bhumis and ten paramitas, endure cold and heat, etc., for the benefit of sentient beings, without weariness, hence they are called patient. The so-called tamed means that the body is tamed, speech is tamed, and mind is tamed, hence it is called tamed. If oneself is tamed in this way, other sentient beings can also be tamed by the bodhisattva. Why? Because the sutras also say that if oneself is not liberated, one cannot liberate sentient beings; if oneself is not peaceful, one cannot make sentient beings peaceful; if oneself is not tamed, one cannot tame other sentient beings. Up to this point, it has been shown how bodhisattvas benefit sentient beings who are settled on the bhumis. So-called "extremely long gone" shows that bodhisattvas who are settled on the bhumis also benefit sentient beings by causing others to be settled on the bhumis. From obtaining the first bhumi to the eleven bhumis below the Buddha, it is called long gone. Why? Because these bhumis cannot be entered by shravakas, pratyekabuddhas, and ordinary beings. Among them, in the beginning, the bodhisattva is called born into the Tathagata lineage. Having obtained this bhumi, one can benefit other sentient beings to obtain the first bhumi and cause them to be born into the Tathagata lineage. In the eighth bhumi, it is called obtaining the prophecy. Because one has obtained non-conceptual spontaneous accomplishment, if oneself abides in this, one can also cause other sentient beings to abide in this. In the tenth bhumi, it is called obtaining the empowerment of the crown prince. If oneself abides in this, sentient beings
Tibetan
ན་ཡང་གནས་ཏེ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ནུས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་དུས་ན་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་གནས་པ་སྟེ། བདག་གིས་དེ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ལ་དགོད་པར་བྱ་བར་ནུས་སོ། །མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ནི་མི་ཟད་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་བཞིས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་བཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་མི་ཟད་པ་དང༌། བསམ་པ་མི་ཟད་པས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་མི་ཟད་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱང་མི་ཟད་པ་སྟེ་དེ་བས་ན་མི་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་མཆོག་དམ་པ་མ་ནོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྱིང་བ་མེད་པས་མགུ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དད་པ་བསྐྱེད་དེ་མགུ་བར་བྱས་ ན་ཡང་འགྱིང་བ་མེད་དེ། ང་རྒྱལ་སྐྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པས་ནི་འཇུག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་སྐྱབས་སུ་བཏང་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཛུད་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་བྱས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡང་མེད་ལ། འདི་དག་ནི་བདག་གི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་སྟེ། བདག་གི་སློབ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ང་རྒྱལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པས་ནི་དོན་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ལ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཡང་མི་ཤེས་པ་དང་ལོག་པར་ཤེས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་དོན་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཟོད་པས་ནི་དགེ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང༌། ས་བཅུའི་དགེ་བ་ལ་བཀོད་ནས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གྲང་བ་དང༌། ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་སྐྱོ་བ་ནི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུལ་བས་ནི་ལུང་བསྒོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་སྟེ་།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྡོམ་པ
Chinese
而且还能安住而证得。在成佛的时刻，安住于四种智慧，我证得它，也能使其他众生安住于此。所谓“无尽”，菩萨的修行是无尽的。为什么呢？因为有四种无尽。四种是：以菩提心所要度化的众生无尽，为众生之义而生起的菩提心无尽；菩提心无尽故，意乐无尽；意乐无尽故，从意乐所生的慈悲无尽；慈悲无尽故，方便和智慧也无尽，因此称为无尽。所谓“诸佛子之修行，是殊胜”，如前所说，菩萨们行持众生之义，因此菩萨们的修行是殊胜、至高无上且无谬误的意义。所谓“以无骄慢而令欢喜”，菩萨以神通变化使众生生起信心而令欢喜，但却没有骄慢，没有生起我慢之意。所谓“以无我慢而入”，以神通变化使众生生起信心后，施予救护，让他们进入佛法，心中也不会想“我做了神通”，也不会有“这些人进入我的教法，是我的弟子”这样的我慢之意。所谓“智者则于义理得决定”，精通三乘自相共相的智者，自己也能如实通达，也能断除其他众生的不解、邪解和疑惑，因此称为于义理得决定。所谓“忍则于善根令成熟之修行”，将众生安置于十波罗蜜多和十地之善根中，为了令其成熟，不厌倦寒冷和炎热等痛苦，是为忍辱之意。所谓“调伏则为教诫等之修行”，自己身语意三门调伏
English
And also be able to abide and attain. At the time of becoming a Buddha, one abides in the four wisdoms. Having attained it myself, I can also place other sentient beings in it. As for "inexhaustible," the practice of a Bodhisattva is inexhaustible. Why? Because there are four kinds of inexhaustibility. The four are: because the sentient beings to be liberated by the mind of enlightenment are inexhaustible, the mind of enlightenment generated for the sake of sentient beings is inexhaustible; because the mind of enlightenment is inexhaustible, the intention is inexhaustible; because the intention is inexhaustible, the compassion arising from the intention is inexhaustible; because compassion is inexhaustible, skillful means and wisdom are also inexhaustible, therefore it is called inexhaustible. As for "the practice of the sons of the Buddhas is supreme," as mentioned above, Bodhisattvas perform the benefit of sentient beings, therefore the practice of Bodhisattvas is supreme, most excellent, and without error. As for "making joyful without arrogance," Bodhisattvas generate faith in sentient beings through miraculous displays and make them joyful, but they have no arrogance, no arising of pride. As for "entering without pride," after generating faith in sentient beings through miraculous displays, they give refuge and lead them into the Dharma. They do not think, "I performed miracles," and they do not have the pride of thinking, "These people have entered my teachings, they are my disciples." As for "the wise will surely be determined in meaning," the wise who are proficient in the self and common characteristics of the three vehicles can also truly understand themselves, and can also cut off the incomprehension, wrong understanding, and doubts of other sentient beings, therefore it is called being determined in meaning. As for "patience is the practice of fully maturing virtue," placing sentient beings in the ten perfections and the virtue of the ten grounds, not being weary of suffering such as cold and heat for the sake of maturing them, is the meaning of patience. As for "taming is the practice of admonishment, etc.," taming one's own body, speech, and mind