Tibetan
ང་གཙུབ་ཤིང་ལས་མེ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་བསྒྱུར་ནས་ཚེ་གསུམ་མམ། བདུན་གྱིས་རང་གི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་དང་གཞན་གཉི་གའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ལས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་འཚེ་བའི་བཅིང་བས་བཅིངས་པ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལེ་ལོ་བྱ་བར་མི་རིགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་པས་བསྐལ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བསླབས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅིང་བ་གསུམ་ནི་མངོན་པའི་ཆོས་མཛོད་ལ། །མཚམས་མེད་པ་ཡི་ལས་རྣམས་དང༌། །ཉོན་མོངས་མི་བཟད་ངན་འགྲོ་དང༌། །སྒྲ་མི་སྙན་དང་འདུ་ཤེས་མེད། །སྒྲིབ་པ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །དེ་ལ་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ནི་ལས་ཀྱིས་བཅིངས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པའོ། །ངན་སོང་གསུམ་དང་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷར་སྐྱེས་པ་ནི་ཚེའི་འཆིང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་ལྷག་པར་བྱ་བའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་བཤད་པར་ཅིས་འབྲེལ་ཞེ་ན། གོང་དུ། སེམས་ཅན་དག་གི་ཁུར་ནི་མགོས་ཁྱེར་ལ། །སེམས་ཅན་མཆོག་ནི་དལ་གྱིས་འགྲོ་མི་མཛེས། །བདག་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་མང་བཅིང་བས་བཅིངས། །བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བྱ་བའི་རིགས། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒྲུབ་པ་མེད་ན། སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲུབ་པ་བརྩམས་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་ནི་གནས་ཆེན་པོ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འོག་ནས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བརྟན་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱང་བསྐྱེད། སྒྲུབ་བ་ལ་གནས་ནས་གདོད་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་འགྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་པས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་ན་གོང་དུ་རིགས་ལ་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་བསླབ་བར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལས། ད་ཅི་ལ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་སློབ་པར་བྱེད་པའི་བསླབ་བའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །བསླབ་བའི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང༌། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དང༌། མཐུ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལྔ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་བདག་གི་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང༌། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་པ་དང༌། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་བྱེད་ནུས་པས་མཐུ་ཆུང་བ་དང༌། བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལེན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་ཀུན་བཟློག་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་དང༌། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ཡིན་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་ཡང་ཕྱོགས་བཅུའི་ འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པ་དང༌། བདག་དང་སེམས་ཅན་གཉི་ག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལེན་པས་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང༌། དེ་ཁོ་ནའི་དོན་དང༌། མཐུ་དང༌། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བཞི་ལ་ནི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་དམིགས་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུར་དམིགས་པས། སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ལ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་ན་གོང་དུ་རིགས་ལ་གནས་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཡང་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང༌། ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང༌། གང་གིས་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་སྨོས་པ་ལས། ད་གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། གང་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་མི་ནུས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་བཤད་བར་འབྲེལ་ཏོ། །གནས་རྩོམ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱལ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྟེ། དེ་གཉིས་རྟོགས་པ་ལས་སྐྱེས་བ་རྣམས་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དངོས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ལྟ་བུའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་དེ། གང་ཞེ་ན། གནས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང༌། རྩོམ་པ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང༌། འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ལས་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བས་ན། སྒྲུབ་པ་དེ་གནས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡན་ཆད། ས་བཅུ་མན་ཆད་ཀྱི་དུས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དག་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འོད་བླ་ན་ མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལེན་བས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་བ་ནི་ཐོག་མར་ཡང་དགེ། བར་དུ་ཡང་དགེ། ཐ་མར་ཡང་དགེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཆེ་བས་ཐོག་མར་དགེའོ། །རྩོམ་པ་ཆེ་བས་བར་དུ་དགེ་བའོ། །འབྲས་བུ་ཆེ་བས་ཐ་མར་དགེ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཆེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན། རྟག་ཏུ་ལེན་པ་ཆེན་པོ་བཟོད་པ་ཆེ། །དོན་ཆེན་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །ཅེས་སྨོས་སོ། །དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པས་ན་ལེན་པ་ཆེའོ། །དེ་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡན་ཆད་ས་བཅུ་མན་ཆད་ཀྱི་དུས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བས་ན་བཟོད་པ་ཆེ་བའོ། །མཇུག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དེའི་ཚེ་བླ་ན་མེད་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ནས་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་པས་ན། དོན་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་གི་དོན་བསྒྲུབ་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་དོན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་བདག་གི་སེམས་བསྐྱེད་པས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ན་མཉམ་པ་དང༌། སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བདག་གང་ཡིན་པ་སེམས་ཅན་གཞན་ཡང་དེ་ཡིན། གཞན་གང་ཡིན
Chinese
我等若如以摩擦木头而生火一般，精进努力，以三世或者七世获得自己的果实，那么菩萨为了消除自己和他人相续中存在的业和烦恼以及损害的束缚，不应懒惰，声闻乘以百千劫来修学，这就是发起精进之理的意思。三种束缚在《俱舍论》中说：无间罪业和，难忍烦恼恶趣和，无音及无想，遮障即是三。其中，五无间罪是业的束缚。极大的贪欲和嗔恨是烦恼的束缚。三恶趣和北俱卢洲的无音以及生于无想天的天神是寿命的束缚。发起菩提心特别修习的章节圆满了。如果问，在发起菩提心之后，为什么宣说修习的章节呢？前面说过：“众生的重担由头顶承担，殊胜的众生缓慢行走不庄严，自己和他人的多种束缚所束缚，百倍地发起精进之理。”如果对于波罗蜜多没有修习，仅仅发起菩提心不能获得无上圆满正等觉，因此在发起菩提心之后，必须毫不犹豫地开始修习。因此，菩萨的修习是伟大的处所，因为安住于菩提心的缘故，下面也会这样说。因此，应当依止于发起无上菩提心而进入修习，既要发起心，又要安住于修习，才能成就自己和他人的利益，如果没有修习就不能成就，因此在发起菩提心之后宣说修习的章节是相关的。或者，前面说过安住于种姓而发起菩提心之后，应当修学菩萨的学处，现在是为了显示以什么为目标而修学菩萨学处的修学目标的差别。修学目标的差别也有五种，即自己和他人的利益，以及仅仅是它的利益，能力和完全
English
If we, like generating fire by rubbing wood, exert diligence and effort, and attain our own fruit in three or seven lifetimes, then the Bodhisattva, in order to eliminate the bonds of karma, afflictions, and harm that exist in the continuums of both oneself and others, should not be lazy. The Hearers (Śrāvakas) train for hundreds of thousands of kalpas, and this is the meaning of the reason for initiating diligence. The three bonds are stated in the Abhidharmakośa: 'The deeds of uninterrupted karma, unbearable afflictions, evil destinies, the inaudible and the non-conceptual, these obscurations are considered as three.' Among these, the five deeds of immediate retribution are the bonds of karma. Great attachment and hatred are the bonds of affliction. The three evil destinies, the inaudible of Uttarakuru, and the gods born in the realm of non-perception are the bonds of life. The chapter on especially cultivating the generation of Bodhicitta is complete. If asked, why is the chapter on practice explained after the chapter on generating Bodhicitta? It was mentioned earlier: 'The burden of beings is carried on the head, it is not beautiful for the supreme beings to walk slowly, bound by many kinds of bonds of oneself and others, it is appropriate to exert diligence a hundredfold.' If there is no practice of the pāramitās, then merely generating Bodhicitta will not attain unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Therefore, after generating Bodhicitta, one must begin to practice without hesitation. Therefore, the practice of a Bodhisattva is a great place, because it abides in the mind of enlightenment, as will be explained below. Therefore, one should rely on generating the unsurpassed Bodhicitta and enter into practice. One must generate the mind and abide in practice in order to accomplish the benefit of oneself and others. If there is no practice, it cannot be accomplished, so explaining the chapter on practice after generating Bodhicitta is relevant. Alternatively, it was said earlier that after generating Bodhicitta while abiding in the lineage, one should train in the Bodhisattva's training. Now, it shows the difference in the object of training, with what aim one trains in the Bodhisattva's training. There are also five aspects to the difference in the object of training: the benefit of oneself and others, and merely its benefit, power, and complete
Chinese
亦令成熟，及无上菩提。此五者亦胜过声闻等，如何胜过？声闻等之学，乃缘于自利，及于补特伽罗无我之真实义，且仅能于三千大千世界之一世界中行使神通，故威力较小，唯令自身成熟，仅取声闻之菩提，菩萨则与此相反，缘于自他之利益，及于补特伽罗与法无我之真实义，神通亦能遍入十方一切世界，令自他有情二者成熟，以取无上菩提而胜过。其中，自他之利益，及真实义，威力，令成熟，四者乃缘于如因之体性，而无上菩提则缘于如果之体性。故于发心之后，与宣说修持之次第相关联。又，或于前，以安住于种姓而发菩提心后，应学菩萨之学。菩萨之学，亦应学于何处，如何学，以何学，有三种。如是说已，今宣说应学于何处。应学于何处耶？应学于自他之利益等五种。此五种亦唯有安住于修持者方能成办，为显示无修持者不能成办，故于发心之后，与宣说修持之次第相关联。处所、造作、果、生起，乃大之自性，是胜子等之修持，如是说。胜者乃指无分别之智慧及法界，由证悟此二者所生者，称为胜者之子，实指菩萨。菩萨等之修持，被认为是如三学之体性，何者耶？即处所大之自性，造作大之自性，果大之自性。
English
also cause to ripen, and unsurpassed Bodhi. These five also surpass the Hearers and others. How do they surpass? The training of the Hearers is focused on their own benefit, and on the true meaning of the selflessness of the individual. They can only perform miracles in one world of the three thousand great thousand worlds, so their power is small. They only cause themselves to ripen completely, and only take the Bodhi of the Hearers. Bodhisattvas are the opposite of this. They focus on the benefit of themselves and others, and on the true meaning of the selflessness of both individuals and phenomena. Their miracles can enter all the worlds in the ten directions. They cause both themselves and sentient beings to ripen, and they surpass by taking unsurpassed Bodhi. Among these, the benefit of themselves and others, the true meaning, the power, and the causing to ripen, the four are focused on as the nature of the cause, while unsurpassed Bodhi is focused on as the nature of the result. Therefore, after generating the mind of enlightenment, it is related to explaining the stages of practice. Furthermore, or before, having generated the mind of enlightenment by abiding in the lineage, one should train in the training of the Bodhisattvas. The training of the Bodhisattvas, where should one train, how should one train, and with what should one train, there are three aspects. Having said this, now I will explain where one should train. Where should one train? One should train in the five aspects, such as the benefit of oneself and others. These five aspects can only be accomplished by those who abide in practice. To show that those who do not practice cannot accomplish them, therefore, after generating the mind of enlightenment, it is related to explaining the stages of practice. The place, the action, the result, the arising, are the great nature, it is said that it is the practice of the Victorious Sons and others. The Victorious One refers to the non-conceptual wisdom and the Dharmadhatu. Those who are born from the realization of these two are called the Sons of the Victorious One, which actually refers to the Bodhisattvas. The practice of the Bodhisattvas is considered to be the nature of the three trainings. What are they? They are the nature of the great place, the nature of the great action, and the nature of the great result.