Tibetan
ས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང༌། །མཐའ་ཡས་ཉེས་པ་བྱེད་ལས་སེམས་རབ་བསྡམས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་དགའ།། དགེ་ལྡན་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ནི་རྟག་པར་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བློ་ལྡན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་བྱ་སྟེ། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་སོ། །སེམས་མཆོག་ནི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱ་སྟེ། ས་དང་པོར་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་སྐྱེས་ནས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་སྲོག་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེས་པར་བྱེད་པ་ལས་སེམས་བསྡམས་ཏེ། དེ་ཕན་ཆད་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྡིག་པ་མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་ཚེ་ན་ཡང་ཡིད་བདེ་བ་ལ། ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་གཏོང་བ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་ཡིད་བདེ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱས་པ་དང༌། རྟག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་ཉིད་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉི་གའི་དུས་ན་བདེ་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་འཕེལ་བར་བྱས་པས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདེ་བའོ། །སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་མྱོང་ཡང་སྐྱོ་བ་མེད་པས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུས་ན་ཡང་བདེའོ། །མི་བྱ་བར་བསྡམས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བཅུ་མི་བྱ་བ་སྟེ། གང་དུ་དོན་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་བསྡམས་སོ་ཞེས་མདོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་བསྡམས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ཞིབ་ཏུ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནམ་ཞིག་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་ཞིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདག་པས་ཆེས་སེམས་ཅན་ཕ་རོལ་པོ་གཅེས་ཤིང་ཕོངས་པར་འཛིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཞིབ་ཏུ་གྱུར་ནས་ལུས་ལ་ཡང་མི་ལྟ་སྟེ་ལུས་གཏོང་བ་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་སྟེ་སྲོག་ཀྱང་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ངལ་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཡང་སེམས་ཅན་མི་དགེ་བ་ལས་བཟློག་ཅིང་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་དང༌། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་གཏོང་བའི་དུས་སུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་གཞན་གྱིས་གནོད་བྱས་པས། །ཉེས་པ་བྱས་པའི་ལས་ལ་ག་ལ་འཇུག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བྱས་པས་དེའི་ལན་དུ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་དང༌། བདག་གི་དོན་དང་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལ་གང་ཞིག་འཇུག་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་མི་ལྡོག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བཟློག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྟན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བཟློག་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །དེས་ནི་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བརྟགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ངན་པ་ནས་བཟང་པོར་འགྲོ་བས་ན། མངོན་པར་ལྷག་པར་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པས་མི་ལ་སོགས་པའི་གནས་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མིའི་ལོངས་སྤྱོད་བཏང་ནས་ལྷ་ལ་ སོགས་པའི་གནས་ལེན་པས་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ངན་པ་བོར་ནས་བཟང་པོ་ལེན་པ་བཞིན་དུ་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འབྱོར་པའི་དུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྷའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་བདག་པོར་འགྱུར་བ་དང༌། མིའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་མིའི་བདག་པོར་འགྱུར་བ་ནི་འབྱོར་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །རྒུད་པའི་དུས་ན་ཡང་ཞེས་
Chinese
又于当下，断绝无边罪业心，恒常喜乐于安乐与痛苦，善德慈悲二者恒时增，此句中，“具慧”是指菩萨，因其具有通达二无我的智慧。殊胜心是指胜义菩提心，在初地生起胜义菩提心后，于证见一切法界体性之际，即刻断绝以身语意三门，对如虚空般无边无际的众生，所作的杀生、不予而取等罪业，获得从此不再造作的律仪。如是获得不作罪业之律仪，故菩萨无有堕入三恶道之怖畏。菩萨众于享受天人等安乐受用之时，心亦安乐；于为利有情，布施头、手、足等，感受痛苦之时，心亦安乐。何以故？因恒常增长善法，且恒常增长大悲之故。于安乐与痛苦二者之时皆安乐。其中，因增长善法，故于享受天人等安乐之时，亦安住于受用而安乐。因增长大悲，故为利有情，纵然于三恶道中感受众多寒热等苦，亦无厌倦，故于痛苦之时亦安乐。“不作所断支分”之偈颂中，“不作”即不作十不善业。何处生起胜义菩提心之当下，即断绝无边罪业之心，如是略说，以一偈颂详述如何断绝之义。何时不顾身与命，此句中，菩萨众以自心极度珍爱他众，视其为贫乏， 为利有情而精进，故不顾自身，舍弃身体，亦不顾性命，舍弃性命之义。
English
And immediately, cutting off the mind from endless sinful actions, always rejoicing in happiness and suffering, the two, virtue and compassion, always increase. In this verse, "wise" refers to a Bodhisattva, because they possess the wisdom that understands the two selflessnesses. The supreme mind refers to the ultimate Bodhicitta. After the ultimate Bodhicitta arises on the first ground, at the moment of seeing the nature of all Dharmadhatu, immediately cutting off, through the three doors of body, speech, and mind, the sinful actions such as killing and taking what is not given, etc., towards limitless sentient beings like the sky, and obtaining the vow not to do them from then on. Having obtained the vow not to commit sins in this way, the Bodhisattva has no fear of falling into the three lower realms. Bodhisattvas are happy in mind even when they experience the happiness of enjoyment of gods and humans, etc., and they are also happy in mind when they experience suffering by giving up their heads, hands, feet, etc., for the sake of sentient beings. Why? Because they constantly increase virtue and constantly increase great compassion. They are happy at the time of both happiness and suffering. Among them, because of increasing virtue, they are happy even when they enjoy the happiness of gods and humans, etc., because they abide in enjoyment. Because of increasing great compassion, they are not tired even when they experience many cold and heat, etc., in the three lower realms for the sake of sentient beings, so they are happy even in times of suffering. In the verse of "not doing what is to be cut off", "not doing" means not doing the ten non-virtuous actions. At the moment when the ultimate Bodhicitta arises, the mind that cuts off endless sinful actions, as said briefly, explains in detail with one verse how to cut it off. When one does not care about body and life, in this verse, Bodhisattvas cherish others more than themselves, considering them poor, They strive for the benefit of sentient beings, so they do not care about their own bodies, giving up their bodies, and they do not care about their lives, giving up their lives.
Chinese
若无有疲厌。意思是说，此外，为了使众生从不善中解脱并安住于善，以及为了获得无上菩提，在无数劫中施舍头、手、脚等时，即使遭受痛苦也不会感到厌倦。像那样的人受到他人损害时，怎么会从事作恶的行业呢？意思是说，像那样为了他人的利益而不顾身命，并承受各种各样的痛苦，如果其他众生对那位菩萨做出杀生等恶行，他们怎么会为了报复而做出杀生等恶行呢？又怎么会为了自己和对其他众生做出杀生等恶行呢？一点也不会去做。这就是它的意思。不退转心的两个偈颂。意思是说，如果有人认为，即使菩萨不顾身命地为众生做事，有时也会从菩提心中退转，但菩萨们以智慧资粮和福德资粮为基础，不可能从菩提心中退转。为了说明这一点，说了两个偈颂。彼观一切法，如幻如化等。意思是说，菩萨以智慧资粮，将内外一切法都看作是幻术、阳焰和梦境一样，自性空性。生如入乐园。意思是说，譬如从不好的花园进入好的花园，会产生极大的喜悦，同样，菩萨们具有福德资粮，从人等处死去，舍弃人间的享受，而获得天等处的果位，就像舍弃不好的花园而获得好的花园一样，会产生极大的喜悦。兴盛之时和，意思是说，菩萨生于天界，成为帝释天和梵天等天神的主人，生于人间，成为转轮王等人间的主人，这就是兴盛之时。衰败之时也
English
If there is no weariness. That is to say, moreover, in order to turn sentient beings away from non-virtue and abide in virtue, and in order to attain unsurpassed enlightenment, even when giving away heads, hands, and feet, etc., for countless eons, they will not be weary even with suffering. How could such beings, when harmed by others, ever engage in deeds of wrongdoing? That is to say, those who, for the sake of others, do not even consider their own bodies and lives, and who endure various kinds of suffering, if other sentient beings commit misdeeds such as killing towards those Bodhisattvas, how could they, in return, commit misdeeds such as killing? And how could they commit misdeeds such as killing for their own sake and for other sentient beings? They would not engage in it at all. That is its meaning. Two verses on not turning back the mind. That is to say, if one thinks that even if a Bodhisattva works for the benefit of sentient beings without regard for their own body and life, they may sometimes turn back from the mind of enlightenment, but Bodhisattvas, being firm with the accumulation of wisdom and the accumulation of merit, it is impossible to turn back from the mind of enlightenment. In order to show this, two verses are spoken. They regard all dharmas as like illusions. That is to say, Bodhisattvas, with the accumulation of wisdom, see all outer and inner dharmas as empty of inherent existence, like illusions, mirages, and dreams. Birth is like entering a pleasure garden. That is to say, just as one goes from a bad garden to a good garden, one experiences great joy, similarly, Bodhisattvas, endowed with the accumulation of merit, die and transmigrate from the realms of humans, abandon human enjoyments, and attain the state of gods, etc., just as one abandons a bad garden and obtains a good one, they experience supreme joy. In times of prosperity and, that is to say, if a Bodhisattva is born in the realm of gods, they become the lord of gods such as Indra and Brahma, and if they are born in the realm of humans, they become the lord of humans such as a universal monarch, this is called the time of prosperity. Even in times of decline