English
The mind of enlightenment with five kinds of conviction is like a wish-fulfilling jewel. Like the sun, it illuminates others. As for "Like the sun, it illuminates others," combining it with the four objects of gathering, the mind of enlightenment with the four objects of gathering should be understood as being like the sun. For example, just as the sun ripens various kinds of crops, similarly, generosity, sweet speech, beneficial conduct, and concord also gather sentient beings and ripen them. How so? For the miserly, they are gathered by generosity and placed in virtue. For the hateful, they are gathered by sweet speech and placed in virtue. For the ignorant, they are gathered by beneficial conduct and placed in virtue. For the arrogant, they are gathered by concord and placed in virtue. Therefore, the mind of enlightenment, which is like the objects of gathering, is like the sun. As for "Like the music of a Gandharva," for example, when sentient beings hear the beautiful and gentle music of a Gandharva, joy and happiness arise in their minds. Similarly, with the four correct understandings of dharma, meaning, definitive words, and eloquence, one preaches the dharma to sentient beings in their respective languages, according to their wishes for dharma and meaning, making them joyful and content. Therefore, the mind with the four correct understandings is like the music of a Gandharva. As for "Like a king," the word "other" refers to the four reliances. The mind of enlightenment with the four reliances should be understood as being like a king. How so? A king can be a cause of exhaustion and a cause of non-exhaustion. If one relies on him well, he can bestow power and wealth, becoming a cause of non-exhaustion. If one relies on him poorly, he can endanger power and life, becoming a cause of exhaustion. Similarly, relying on individuals, letters, sutras of provisional meaning, and consciousness becomes a cause of exhaustion, while relying on dharma, meaning, sutras of definitive meaning, and wisdom becomes a cause of non-exhaustion. As for "Like a treasury," the mind of enlightenment, which is like a collection of merit and wisdom, is
Tibetan
་བང་མཛོད་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བང་མཛོད་ཀྱི་ནང་ན་འབྲུ་དང་ནོར་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བང་མཛོད་དང་འདྲ་བའོ། །ལམ་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ལམ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལམ་པོ་ཆེར་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འགྲོ་ལ་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དང་འབངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ལམ་འདི་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས། ད་ལྟར་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ལམ་འདི་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གཤེགས། མ་འོངས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ལམ་འདི་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་གཤེགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བའོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྐྱེས་པ་དག་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་དུ་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་འདྲ་བར་རྣམ་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐེག་པ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རྟ་དང་གླང་པོ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པས་ཁུར་ཁལ་རྣམས་ཁྱེར་ནས་གང་ལ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཁུར་བདེ་བར་ཁྱེར་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དང་འདྲའོ། །བཀོད་མ་འདྲ་བར་སེམས་སྐྱེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཀོད་མ་ནི་ཆུ་མིག་གི་ཁྱད་པར་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཆུ་མིག་ཁྱད་པར་ཅན་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་མིག་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྔོན་འབྱུང་བའི་ཆུ་དག་ཀྱང་ལྟེང་ཀ་ནས་འཛིན་ཅིང༌། སྔོན་མ་བྱུང་བའི་ཆུ་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱིས་ནི་སྔོན་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་མི་
Chinese
如同宝藏一般。如何理解呢？就像宝藏之中有粮食和财物等各种各样的东西一样，具有福德之聚的菩提心也具有无量的福德之聚；具有智慧之聚的菩提心也具有无量的智慧之聚，因此如同宝藏一般。所谓“大路”是指，具有三十七菩提分法的菩提心如同大路一般。如何理解呢？在大路上，过去、现在、未来的众生都可以行走，国王、大臣、百姓等也都可以行走。同样，过去的如来、声闻、缘觉们也从这条道路上进入涅槃。现在的如来、声闻、缘觉们也从这条道路上进入涅槃。未来的如来、声闻、缘觉们也将从这条道路上进入涅槃之地，因此如同大路一般。所谓“与其相似，如是余”，是指，如同上面将已生起的（菩提）心与比喻结合起来进行阐述一样，同样，下面将要生起的发心也与比喻结合起来进行阐述的意思。所谓“应知如乘”，是指，具有止观的菩提心，应知如同乘具一般。例如，马、象、车辆等乘具运载货物，到达想要去的地方一样，同样，具有止观双运的心也能轻松地运载自他利益的重担，并到达涅槃之地，因此如同乘具一般。所谓“生心如泉源”，是指，“泉源”是指水泉的特点。具有总持和无碍辩才的菩提心如同特殊的水泉一般。如何理解呢？例如，特殊的水泉既能从泉眼中积蓄先前流出的水，也能使先前没有流出的水不断涌出一样，同样，总持能使先前听闻的法和义不
English
Like a treasure trove. How so? Just as a treasure trove contains various things such as grains and wealth, the Bodhicitta that possesses the accumulation of merit also possesses immeasurable accumulations of merit; the Bodhicitta that possesses the accumulation of wisdom also possesses immeasurable accumulations of wisdom, therefore it is like a treasure trove. The so-called "great path" means that the Bodhicitta that possesses the thirty-seven factors of enlightenment is like a great path. How so? On the great path, beings of the three times can travel, and kings, ministers, and subjects can also travel. Similarly, the Buddhas, Shravakas, and Pratyekabuddhas of the past also passed into Nirvana from this path. The Buddhas, Shravakas, and Pratyekabuddhas of the present also pass into Nirvana from this path. The Buddhas, Shravakas, and Pratyekabuddhas of the future will also pass into the state of Nirvana from this path, therefore it is like a great path. The so-called "similar to that, so is the other" means that just as the above explanation combines the arisen (Bodhi)citta with metaphors, similarly, the meaning is that the arising of Bodhicitta from below will also be explained in conjunction with metaphors. The so-called "should be known as a vehicle" means that the Bodhicitta that possesses Shamatha and Vipassana should be known as being like a vehicle. For example, just as vehicles such as horses, elephants, and carts carry loads and go to the place where they are to go, similarly, the mind that possesses the union of Shamatha and Vipassana can also easily carry the burden of the benefit of oneself and others and go to the state of Nirvana, therefore it is like a vehicle. The so-called "arising mind like a spring" means that "spring" refers to the characteristics of a water spring. The Bodhicitta that possesses Dharani and eloquence is like a special water spring. How so? For example, just as a special water spring can both accumulate the water that flowed out earlier from the spring and also cause the water that did not flow out earlier to flow out continuously, similarly, Dharani can prevent the Dharma and meaning that were previously heard from
Tibetan
བརྗེད་པར་བྱེད་ལ། སྤོབས་པས་ནི་སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་བསྐལ་པར་བཤད་ན་ཡང་སྤོབས་པ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བས་བཀོད་མ་དང་འདྲའོ། །དགའ་བའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ལ་ལ་ཞིག་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་མི་དགའ་ཞིང་གནས་པ་ལས། འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཏམ་སྙན་པ་སྨྲས་ནས་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་ བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་དང༌། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་དང༌། ཞི་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་བདུད་རྩིས་ཚིམ་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དགའ་བ་སྐྱེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་མདོ་བཞི་ནི་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་མཚུངས་སོ། །ཀླུང་ཆེན་རྒྱུན་དང་འདྲ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཡང་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ས་བརྒྱད་པའི་དུས་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་རྩོལ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཆུ་བོའི་ཀླུང་དང་འདྲའོ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་རབ་བསྟན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐབས་དང་ལྡན་པའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ལས་ས་གཞི་དང་ལོ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་ཀྱང་དགའ་ལྡན་གྱི་ཕོ་བྲང་ནས་འཆི་འཕོ་བ་བསྟན་པ་དང་ལྷུམས་སུ་གཤེགས་པ་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པའི་བར་དག་འབྱུང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་མཐོ་རིས་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཕྱུག །ཅེས་བཤད་པ་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དཔེ་རྣམ
Chinese
令人遗忘，而智慧则能领悟先前未曾听闻的佛法和意义，即使讲述历经劫数，智慧也不会穷尽，如同宝藏一般。如同喜悦之声等。对于此，具备四法印的菩提心如同喜悦之声。如何理解呢？有些众生与亲友和财物等分离，心怀不悦。如果有人说将与亲友和财物等相遇，说了悦耳之语后，心中生起喜悦，同样，那些渴望证得涅槃和解脱的人们，听闻“一切有为法皆是无常，一切有漏法皆是痛苦，诸法无我，寂静即是涅槃”之声后，如同被甘露所滋润一般，心中生起喜悦，因此，四法印与喜悦之声相同。如同大河之流等。对于此，具备唯一行道的菩提心如同河流的 निरंतर (རྒྱུན་，梵文：saṃtāna，罗马：samtana，相续)一般。如何理解呢？例如河流无需努力，自然而然地成就，同样，在第八地时，获得对无生法的忍耐，无分别的智慧自然成就，自身能圆满佛法，为了使众生圆满，无需努力，自然而然地成就，因此如同河流一般。诸佛子生起之心，如云一般被宣说。对于此，具备方便的佛子们的菩提心如同云一般被宣说。例如从大云中产生大地和庄稼等各种世间财富，同样，从方便与智慧相结合的具备方便的菩提心中，也产生从兜率天宫降生，到示现涅槃之间的一切，以及产生世间和出世间、天界和涅槃的各种佛法，因此如同云一般。因此，如是功德圆满。如是宣说，如前所说之譬喻等。
English
It causes forgetting, while wisdom enables the understanding of previously unheard Dharma and meaning. Even if explained for eons, wisdom will not be exhausted, like a treasure. Like the sound of joy, etc. Regarding this, the Bodhicitta endowed with the four Dharma seals is like the sound of joy. How so? Some sentient beings, separated from relatives and wealth, remain unhappy. If someone says they will meet with relatives and wealth, speaking pleasant words and causing joy to arise in their minds, similarly, those who desire to attain Nirvana and liberation, upon hearing the sound of "all conditioned phenomena are impermanent, all contaminated phenomena are suffering, all phenomena are without self, and peace is Nirvana," are satisfied as if by nectar, and joy arises in their minds. Therefore, the four Dharma seals are the same as the sound of joy. Like the flow of a great river, etc. Regarding this, the Bodhicitta endowed with the one path of travel is like the flow of a river. How so? For example, a river naturally accomplishes itself without effort, similarly, at the eighth Bhumi, having obtained forbearance of the unarising of phenomena, non-conceptual wisdom naturally accomplishes itself, and one can perfect the Buddha's Dharma oneself, and to perfect sentient beings, it naturally accomplishes itself without effort, therefore it is like the flow of a river. The mind generated by the sons of the Buddhas is well shown to be like a cloud. Regarding this, the Bodhicitta of the sons endowed with skillful means is shown to be like a cloud. For example, from a great cloud arise various worldly riches such as the earth and crops, similarly, from the Bodhicitta endowed with skillful means, which combines skillful means and wisdom, also arise everything from showing the transference from the Tushita heaven to showing Nirvana, and various Dharmas that become worldly and transworldly, heavenly realms and Nirvana, therefore it is like a cloud. Therefore, thus endowed with qualities. As explained above, the examples, etc.