Tibetan
གནོན། །དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་བཞིའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་སྟོན། །ཐེག་ཆེན་མཆོག་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སོང་བས། །དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་སོང་བའི་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཁྱད་ཞུགས་པས་ན། སྐྱབས་སུ་སོང་བ་གཞན་པས་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཀུན་དུ་སོང་བའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཁས་བླངས་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་ན་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་པས་ན་ཁས་ལེན་པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་ན་རྟོགས་ པ་ཁྱད་ཞུགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ཕན་ཆད་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཁྱད་ཞུགས་ཏེ། བཞི་པོ་འདི་ནི་དོན་ཞིབ་ཏུ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་འདི་དཀའ་བ་མང་པོས་བསྒྲུབ་དགོས་ན་ལ་ལ་ནི་མི་སྤྲོ་བ་ཡོད་དེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཕན་ཆད་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་བཏང་དགོས་པ་བསྒྲུབ་དཀའ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལ་ལ་དག་དེ་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པས་སེམས་ཞུམ་པའི་དབང་དུ་མི་བཏང་ཞིང་ཕན་པ་དང་དོན་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩོམ་མོ། །གང་ཕྱིར་ཐོག་མར་རེ་བ་བྱ་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ན་བདག་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བའི་དགོན་པ་ལས་
Chinese
压制。显示分类的自性四种意义的差别。因为是大乘殊胜，所以皈依了诸佛。应当了知彼即是皈依的殊胜。如是说。以发心的自性分为四种差别的意义来说，以大乘的方式对佛等三宝，菩萨们皈依，那与世间和出世间的皈依相比，以四种差别而有差别，所以，应当了知皈依比其他的殊胜。四种差别是周遍的差别，承诺的差别，证悟的差别，压伏的差别。其中，因为进入要救度一切有情，所以是周遍行走的差别。因为承诺要获得佛陀之位，所以是承诺的差别。因为证悟无我，所以是证悟的差别。从发起菩提心之后，百施等世间和声闻等出世间全部压伏，所以是压伏的差别。这四种意义详细的在下面讲。这样皈依的殊胜之处要以众多苦行来成办，有些人是不喜欢的，名为应当皈依的偈颂。如是菩萨们为了自己获得无上菩提，以及为了救度一切有情，以大乘的方式皈依三宝，从发起菩提心之后，需要在无数劫中布施头和手足等，是难以成办的。因此有些人不进入，并且有心灰意冷，所以为了不让心灰意冷，并且通过显示有利益和重大意义的方式，为了生起欢喜和喜悦而造偈颂。因为最初希望难以做到。如是说。希望是指发起菩提心和立誓愿。其中最初在凡夫的时候，自己要证得无上菩提成佛，并且要从轮回的旷野中
English
Suppression. Shows the difference in the meaning of the four natures of classification. Because it is the supreme Mahayana, refuge has been taken in all the Buddhas. It should be known that this is the supreme refuge. Thus it is said. In terms of the meaning of distinguishing the nature of generating the mind into four types, in the manner of the Mahayana, refuge is taken in the Three Jewels such as the Buddha, and the Bodhisattvas, which is different from the refuge of the mundane and the transcendent, with four kinds of differences. Therefore, it should be known that refuge is superior to others. The four differences are the difference of pervasiveness, the difference of commitment, the difference of realization, and the difference of subjugation. Among them, because of entering to liberate all sentient beings, it is the difference of pervasive going. Because of the commitment to attain Buddhahood, it is the difference of commitment. Because of realizing selflessness, it is the difference of realization. From the time of generating Bodhicitta onwards, all the mundane such as Indra and all the transcendent such as the Shravakas are suppressed, so it is the difference of suppression. These four meanings will be explained in detail below. Thus, this supreme aspect of taking refuge must be accomplished with many hardships, and some people do not like it, which is called the verse of taking refuge. Thus, the Bodhisattvas, in order to attain unsurpassed Bodhi for themselves, and in order to liberate all sentient beings, take refuge in the Three Jewels in the manner of the Mahayana. From the time of generating Bodhicitta onwards, it is difficult to accomplish having to give up heads, hands, feet, etc. for countless eons. Therefore, some people do not enter into it, and there is discouragement, so in order not to let the mind be discouraged, and through showing the way of having benefit and great meaning, verses are composed in order to generate joy and delight. Because it is difficult to hope for at first. Thus it is said. Hope refers to generating Bodhicitta and making vows. Among them, at first, when one is an ordinary person, one must attain unsurpassed Bodhi to become a Buddha, and from the wilderness of samsara
Tibetan
བསྒྲལ་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ཤིང་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་དེ་བསྒྲུབ་དཀའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ལ་བཏང་བའི་སྒོ་ནས་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་རིམ་གྱིས་ས་བཅུ་མན་ཆད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཕན་བྱ་དོན་ཕྱིར་བསྒྲུབ། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་ས་བཅུ་མན་ ཆད་བསྒྲུབས་ཏེ། ས་བཅུ་འདས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དགོད་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་དེས་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་སེམས་ཅན་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་ན། སེམས་ཅན་ཕན་བྱ་དོན་ཆེན་གྲུབ། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་འདི་ལ་སྐྱབས་དོན་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་མཇུག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཐབས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོར་སྐྱབས་སུ་སོང་བས་ན་དེ་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྐྱབས་སོང་བ་བས་ཀྱང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་མདོར་ན་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་དང༌། བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་ཕྱིར་ཐོག་མར་རེ་བ་བྱ་དཀའ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བས་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་དེ་བསྒྲུབ་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དོན་ཆེན་གྲུབ། །ཅེས་བྱ་བས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །གྲགས་པའི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་གྲགས་ཏེ། དེ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔར་གླེངས་པའི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་དོ
Chinese
度脱，并发愿承诺将众生安置于涅槃和一切智智，这也是非常困难的，是这个意思。千百万劫中，成就此事甚难。意思是说，如此发起菩提心后，为了获得无上菩提，以及为了完全度脱众生，在无量三劫中，以布施头、手足等内外之物的方式，从信解行地开始，次第修证十地以下，也是非常困难的，是这个意思。何故为利有情故修证。意思是说，如此发起菩提心后，在无量三劫中，以行持苦行的方式修证十地以下，超越十地后，获得佛地，并且证悟了无二智慧。此智慧是使众生安立于涅槃，以及安置于一切智智的善巧方便，以该方便直至轮回的尽头度脱众生，因此，利益有情成办大利益。是这个意思。因此，于此大乘皈依义殊胜。意思是说，如前所说，以大乘的方式发起菩提心后，行持苦行，最终获得能利益一切众生的佛果，因此皈依大乘之门，比世间和出世间的皈依处更为殊胜。此偈颂总的来说，阐述了三种意义：发愿的殊胜，修证的殊胜，以及获得果位的殊胜。何故最初发愿甚难，阐述了发愿的殊胜。千百万劫中，成就此事甚难，阐述了修证的殊胜。何故为利有情故成办大利益，阐述了获得果位的殊胜。宣说为名声之因，意思是说，行持各种苦行，以及地和波罗蜜多是菩萨的行持而广为人知，而这本身就被宣说为无上菩提之因。这是它的意思。先前所说的周遍一切之义。
English
To liberate, and to vow and promise to place beings in Nirvana and the wisdom of omniscience is also very difficult, that is the meaning. It is difficult to accomplish this in many thousands of kalpas. It means that, having generated the mind of enlightenment in this way, in order to attain the unsurpassed enlightenment, and in order to completely liberate sentient beings, in countless three kalpas, by means of giving away internal and external objects such as head, hands and feet, from the stage of adhimukti-carya-bhumi gradually cultivating the ten bhumis below is also very difficult, that is the meaning. Why cultivate for the benefit of sentient beings? It means that, having generated the mind of enlightenment in this way, in countless three kalpas, by means of practicing austerities, cultivating the ten bhumis below, and after surpassing the ten bhumis, attaining the Buddha-bhumi, and realizing the non-dual wisdom. This wisdom is skillful in placing sentient beings in Nirvana, and in placing them in the wisdom of omniscience, and by that means liberating sentient beings until the end of samsara, therefore, benefiting sentient beings accomplishes great benefit. That is the meaning. Therefore, refuge in this Mahayana is supreme. It means that, as mentioned above, having generated the mind of enlightenment in the manner of Mahayana, practicing austerities, and finally attaining the Buddhahood that can benefit all sentient beings, therefore taking refuge in the gate of Mahayana is more supreme than the refuge in the mundane and supramundane. This verse, in short, explains three meanings: the excellence of aspiration, the excellence of cultivation, and the excellence of attaining the result. Why is it difficult to make an aspiration at the beginning? It explains the excellence of aspiration. It is difficult to accomplish this in many thousands of kalpas, it explains the excellence of cultivation. Why accomplish great benefit for the benefit of sentient beings? It explains the excellence of attaining the result. It is said to be the cause of fame, it means that, practicing various austerities, and the bhumis and paramitas are known to be the practice of Bodhisattvas, and that itself is said to be the cause of unsurpassed enlightenment. That is its meaning. The meaning of all-pervading mentioned earlier.