Tibetan
ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དོན་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་པས་ན་དོན་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་དང་གཞན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང༌། བདེ་བ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་དོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་འཇིག་ཚོགས་སུ་ལྟ་བ་སྔངས་པས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་དང་སེམས་ཅན་དུ་མཉམ་པར་ལྟ་སྟེ། སེམས་དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ནི་བདག་གི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་དགོས་ལ་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་མཐོང་ན་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་སེམས་གདུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སེམས་གྲོལ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་རྣམས་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་པས་ན་གྲོལ་བ་མཆོག་གིས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གྲོལ་བ་མཆོག་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐེག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཐེག་བ་ཆུང་དུའི་མཐོང་བའི་ལམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་གྲོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་མཐོང་བའི་ལམ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་གྲོལ་བས་ན་གྲོལ་བའི་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཡུན་རིང་པོར་དམ་དུ་བཅིངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡུན་རིང་པོར་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པའི་བཅིང་བས་བཅིངས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་བཅིངས་པ་དེ་ལས་མ་གྲོལ་མ་ཐར་གྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་གྲོལ་བ་དང༌། ཐར་བར་མི་བྱེད་དེ་རྟག་ཏུ་ཁམས་གསུམ་དུ་གནས་པས་ན། ཡུན་རིང་པོར་དམ་དུ་བཅིང་བས་བཅིངས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གྲོལ་བའི་མཆོག་གིས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བ་ན་མི་གནས་པ་བསྟན། ཡུན་རིང་པོར་དམ་དུ་བཅིང་བས་བཅིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་དུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་ཁམས་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་མཐའ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མཐའ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མཐའ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བས་ན་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །འཇུག་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་མི་མཐོང་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ མཐར་མི་འབྱིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བར་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་མེད་དེ། སེམས་ཅན་མཐའ་མེད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་དབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ཡང་མཐའ་མེད་པར་སྦྱོར་ཞིང་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ཚེ་གཅིག་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་བཟོད་པའི་མཐུ་མེད་ན་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་ག་ལ་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཟློག་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཉམས
Chinese
于自身而观，即安住于大观、大义之中。若问：于何种观而言，称之为大义？答：因此说，为了成办一切有情之义，故称之为大义。声闻和独觉的观点，不能成为成办一切有情之义的因，因此不是大义。菩萨观自身与他人平等，能成为利益和安乐一切有情的因，故称之为大义。无我之观，即是无意义之自性。因为断除了成为无意义之因的坏聚见，所以是无我之观的意义。于我而观，即是大义。观自身与有情平等，认为此心即是我，安住于大义之观，故称之为于我而观。无痛苦是从自身之相续中产生。进入初地的菩萨，也可称为无痛苦。为何如此说？因为断除了自身相续中存在的三种和八种等痛苦。从一切有情之相续中产生，即是极度痛苦。菩萨也可称为极度痛苦。如何理解？菩萨必须消除一切有情的痛苦，如果见到有情受苦，由于慈悲心的驱使，菩萨自身内心也会感到痛苦，因此也称为极度痛苦。心解脱是通过见道。菩萨也可称为心解脱。如何理解？因为通过见道断除了自身相续中存在的见道所断的烦恼束缚，所以称为以殊胜的解脱而解脱。以殊胜的解脱，即以无上的乘。此解脱并非是小乘的见道者证悟人无我而获得的解脱，而是大乘道的见道者证悟人法二无我而获得的解脱，因此称为殊胜的解脱。长久地紧紧束缚着
English
To view in oneself is to abide in the great view, the great meaning. If asked, why is it called great meaning in what kind of view? The answer is: therefore, it is said to be of great meaning because it is the cause of accomplishing the meaning of all sentient beings. The views of Sravakas and Pratyekabuddhas cannot be the cause of accomplishing the meaning of all sentient beings, therefore they are not of great meaning. Bodhisattvas view themselves and others as equal, and can be the cause of benefiting and bringing happiness to all sentient beings, therefore it is called great meaning. The view of no-self is the nature of meaninglessness. Because the view of the destructible aggregates, which is the cause of becoming meaningless, is cut off, therefore it is the meaning of the view of no-self. To view in oneself is of great meaning. Viewing oneself and sentient beings as equal, thinking that this mind is oneself, abiding in the view of great meaning, therefore it is called viewing in oneself. No suffering arises from one's own continuum. A Bodhisattva who has entered the first ground can also be called without suffering. Why is this so? Because they have abandoned the three and eight kinds of sufferings that exist in their own continuum. Arising from the continuum of all sentient beings is extreme suffering. A Bodhisattva can also be called extremely suffering. How is this understood? Bodhisattvas must eliminate the suffering of all sentient beings, and if they see sentient beings suffering, driven by compassion, the Bodhisattva themselves will feel pain in their hearts, therefore they are also called extremely suffering. Mind liberation is through the path of seeing. A Bodhisattva can also be called mind liberation. How is this understood? Because the afflictions that are to be abandoned by the path of seeing, which exist in one's own continuum, are abandoned by the path of seeing, therefore it is called liberation by supreme liberation. By supreme liberation, that is, by the unsurpassed vehicle. This liberation is not the liberation obtained by the Sravaka's path of seeing realizing the selflessness of the person, but the liberation obtained by the path of seeing of the Mahayana path realizing the selflessness of both person and phenomena, therefore it is called supreme liberation. Bound tightly for a long time
Chinese
于“等”之上。菩萨亦可被称为长久被束缚所束缚。为何如此说？因为众生被贪欲等烦恼以及对欲妙的执着所束缚。在众生未从这些束缚中解脱之前，菩萨自身不会获得解脱，也不会获得自由，而是恒常处于三界之中。因此，被称为长久被牢固的束缚所束缚。所谓“以解脱之胜解脱”，是指不滞留于轮回。所谓“长久被牢固的束缚所束缚”，是指不滞留于涅槃。实际上，这是指不住涅槃。于“犹如虚空般，众生之界”等之上。菩萨亦可被称为不作痛苦之终结。如何理解？正如虚空界无边无际，众生之界亦是无边无际。如同众生之界无边无际，痛苦也同样被视为无边无际。因此，菩萨永不终结众生之痛苦，故亦被称为不作痛苦之终结。于“进入之有情”等之上。即使如此，难道菩萨因为不见痛苦之终结，就不将众生从痛苦中解脱出来吗？并非如此。其意为，为了将众生从痛苦中解脱出来，菩萨还会再次进入轮回。所谓“如是行持乃众生之无尽”，意指众生如虚空般无尽。如同众生无尽一般，为了将众生从痛苦中解脱出来，菩萨也会无尽地致力于众生的利益。于“菩萨与此相异”等之上。世间之人，即使是短暂一生的痛苦，以及自身的痛苦，也难以承受和忍受。更何况是轮回无尽的痛苦，以及无量众生的痛苦，又怎能承受呢？他们是无法承受的。菩萨则与此相反。如何相反呢？菩萨承受一切众生的痛苦之聚
English
Upon "etc." The Bodhisattva can also be called one who is bound by a tight bond for a long time. Why is that? Because sentient beings are bound by afflictions such as attachment and by attachment to the qualities of desire. Until sentient beings are liberated from these bonds, the Bodhisattva himself will not be liberated, nor will he be freed, but will always remain in the three realms. Therefore, it is called bound by a tight bond for a long time. The so-called "liberated by the supreme liberation" means not dwelling in samsara. The so-called "bound by a tight bond for a long time" means not dwelling in nirvana. In essence, it refers to non-abiding nirvana. Upon "like the sky, the realm of sentient beings," etc. The Bodhisattva can also be called one who does not make an end to suffering. How so? Just as the realm of space is infinite, so too is the realm of sentient beings infinite. Just as the realm of sentient beings is infinite, suffering is also seen as infinite. Therefore, the Bodhisattva never ends the suffering of sentient beings, and is also called one who does not make an end to suffering. Upon "entering sentient beings," etc. Even so, does the Bodhisattva not liberate sentient beings from suffering because he does not see the end of suffering? Not so. It means that in order to liberate sentient beings from suffering, the Bodhisattva will enter samsara again. The so-called "acting in this way is the endlessness of sentient beings" means that sentient beings are as endless as the sky. Just as sentient beings are endless, in order to liberate sentient beings from suffering, the Bodhisattva also endlessly devotes himself to the benefit of sentient beings. Upon "the Bodhisattva is the opposite of this," etc. Worldly people, even the suffering of a short lifetime, and their own suffering, are difficult to bear and endure. How much more so the endless suffering of samsara, and the suffering of immeasurable sentient beings, how can they bear it? They cannot bear it. The Bodhisattva is the opposite of this. How is it the opposite? The Bodhisattva bears the mass of suffering of all sentient beings.