Tibetan
འཛིན་གྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་རང་ བཞིན་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་དང་མཚན་མ་དང་ཐ་སྙད་དང༌། བརྡར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང༌། སྟོང་པར་བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱོན་ཅན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྨོན་པ་བྱ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ཞེས་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྟོགས་སོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡོད་ལ་སྨྲ་བ་དང་བསམ་པ་དང་སྤྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་འདི་འདྲའོ་ཞེས་མཚན་མ་བརྟག་ཏུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པར་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཤེས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གསུམ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་བཞིའི་ཚེ་ན། བསྒོམ་པས་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པར་བཞག་གོ །དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སར་མ་ཞུགས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལོག་པ་སྤངས་པ་ཞེས་འཆད་དེ། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ན་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་གསུམ་བསྒོམས་ཏེ། དེ་གསུམ་ལ་བསྒོམས་པའི་རྒྱུས་ས་དང་པོ་ཐོབ་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ ཞེས་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་ལོག་པ་སྤངས་པ་འཆད་དེ། ཏིང་ངེ
Chinese
所谓的“执着”，在遍计所执的法和补特伽罗的自性方面，是没有的。为什么呢？因为名称、相、术语以及在概念上所安立的一切，都如兔角一般不存在。以空性之等持可以了知遍计所执自性不存在。为什么呢？因为空性之等持是对于遍计所执的法和补特伽罗的无我，以及修习空性的行相。所谓的“无愿”和“无相”，对于他起和圆成实二者的自性是存在的。他起和圆成实二者存在，这二者分别以无愿和无相之等持来了知。如何了知呢？他起性是不真实的，具有各种各样的遍计所执的痛苦，以及贪欲等烦恼的过患，即使自性存在，也不是希求之处，因此以无愿之等持来证悟。圆成实是自性存在的，远离言说、思惟和嬉戏之相的分别，无法说“就是这样”，相不可思议，因此以无相之等持来了知。所谓的“此三等持是世间的”，在胜解行地四者之时，因为修习的缘故，称为世间。相对于世间和出世间的道，则安立为退转和不退转。对于没有进入胜解行地者，相对于世间来说，称为不退转。相对于出世间的道来说，称为退转。所谓的“生起出世间之智慧，故为不颠倒”，解释为舍弃退转。在胜解行地，修习此三等持，以修习此三者的因缘，获得初地，并且通达出世间的智慧，成为无分别智慧之因，因此称为不颠倒。 所谓的“因为不是出世间，所以是不真实的”，解释为舍弃不退转。等
English
Regarding what is called "grasping," there is no self-nature of the imputed dharma and person. Why? Because all names, signs, terms, and conceptual designations are non-existent like a rabbit's horn. The absence of imputed self-nature is known by the samadhi of emptiness. Why? Because the samadhi of emptiness is the aspect of meditating on the absence of self in the imputed dharma and person, and on emptiness. Regarding what is called "without aspiration" and "without sign," the self-nature of the other-powered and thoroughly established are present. The presence of the other-powered and thoroughly established are known sequentially by the two samadhis of without aspiration and without sign. How is it known? The other-powered is unreal, possessing various kinds of suffering from pervasive conceptualization, and the faults of afflictions such as desire. Even if its self-nature exists, it is not a place of aspiration, therefore it is realized by the samadhi of without aspiration. The thoroughly established is self-nature existing, free from the conceptualization of the characteristics of speech, thought, and play. It cannot be said "it is like this," its sign is inconceivable, therefore it is known by the samadhi of without sign. Regarding what is called "these three samadhis are worldly," during the four stages of the stage of application, they are called worldly because of practice. In relation to the worldly and supramundane paths, they are established as regressive and non-regressive. For those who have not entered the stage of application, in relation to the worldly, they are called non-regressive. In relation to the supramundane path, they are called regressive. Regarding what is called "generating supramundane wisdom, therefore it is non-inverted," it is explained as abandoning regression. In the stage of application, these three samadhis are practiced, and through the cause of practicing these three, the first ground is attained, and supramundane wisdom is understood, becoming the cause of non-conceptual wisdom, therefore it is called non-inverted. Regarding what is called "because it is not supramundane, therefore it is unreal," it is explained as abandoning non-regression. The sam
Tibetan
་འཛིན་དེ་གསུམ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཅིང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀུན་ལ། །གཟིངས་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཉན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པ་ནི་དོན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཤེས་པ་དེ་ནི་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟིངས་བཅའ་ཞིང་གྲུ་ལ་སོགས་པའི་གཟིངས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཆུ་བོ་བརྒལ་ནས་གཟིངས་དོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་ཅིང༌། བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་ཡིན་ལ་དོན་རྟོགས་ནས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་འདོར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ན་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་དུ་དོན་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པས་དགའ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཤེས་པས་ནི་དེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཆོ་ག་པར་མི་བྱའི་ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་མ་ནོར་བར་རིག་པར་བསམ་དགོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐོས་པས་འཛིན་པ་སྤངས་ནས་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་ཅིང༌། སེམས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོར་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་གཉིས་པོར་རབ་རྟོགས་ན། །དེ་ཡི་ཤེས་པ་རྫོགས་བྱའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོ་སོར་འགྲོ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་པོ་ཕལ་པའི་དུས་ན་མཉན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དོན་ཤེས་པ་དང༌། བསམ་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་རྫོགས་ཤིང་དག་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྒོམ་པར་འཇུག་པ་ནི་ཆོས་ལ་ ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པ་ནི། །བླ་མེད་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་སྟེ། །དང་པོ་ཡི་སྟེ་མཉམ་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་དང་ངོ༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་སར་བསྒོམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི
Chinese
那三种执着也没有转变为出世间的智慧，因为不是无分别的自性，所以不是真实的。这是它的意思。通达意义者，于一切法，应了知如筏。对于这句话，如前所述，以听闻的智慧通达人与法二无我，这叫做通达意义。这个通达意义，如圣者《金刚经》所说，应了知一切法如筏，譬如为了从河流中度脱，制造木筏，依靠船只等木筏渡过河流后，舍弃木筏，同样，为了通达法的意义，为了断除烦恼而听闻圣法，思维等是应该做的，通达意义后，那些也应该舍弃，因为领会了这一点，所以了知如筏。到此为止，已经阐述了通达意义。为了舍弃因听闻而生喜悦，以法之智慧则能述说。对于这句话，像这样仅仅听闻也不应自满，必须思维如何才能不错谬地理解所听闻的法，因此，舍弃因听闻而产生的执着，对思维的智慧生起恭敬，进入于思，这叫做法之智慧，这是它的意思。以各别而行的智慧，如是善为了知二者，为了圆满其智慧，随顺于法而修持。对于这句话，各别而行是指各别的凡夫，在各别凡夫庸俗的时期，依靠听闻的智慧通达意义，在思维的时期依靠法之智慧，依靠二者，为了使通达人与法二无我的智慧得以圆满清净，并转变成出世间智慧的特征，进入于胜解行地的暖位等处修持，就是随顺于法
English
Those three kinds of clinging also do not transform into transcendental wisdom, and because they are not of the nature of non-discrimination, they are not authentic. That is its meaning. Understanding the meaning, one should understand all dharmas as being like a raft. Regarding this statement, as mentioned earlier, understanding the two selflessnesses of person and phenomena through the wisdom of listening is called understanding the meaning. This understanding of meaning, as stated in the Noble Vajra Cutter Sutra, should understand all dharmas as being like a raft. For example, in order to be liberated from a river, one builds a raft, relies on boats and other rafts to cross the river, and then abandons the raft. Similarly, in order to understand the meaning of the Dharma, one listens to the holy Dharma in order to abandon afflictions, and thinking and so on are what should be done. After understanding the meaning, those should also be abandoned, because one comprehends this, one understands it as being like a raft. Up to this point, the understanding of meaning has been explained. In order to abandon joy arising from listening, it is through the wisdom of Dharma that one can speak. Regarding this statement, one should not be content with merely listening, but must contemplate how to understand the Dharma one has heard without error. Therefore, abandoning the clinging arising from listening, one generates respect for the wisdom of thinking, and entering into thought is called the wisdom of Dharma, that is its meaning. With the wisdom that goes separately, if one thoroughly understands the two in that way, in order to perfect that wisdom, one cultivates in accordance with the Dharma. Regarding this statement, "going separately" refers to separate ordinary beings. In the ordinary period of separate ordinary beings, relying on the wisdom of listening to understand the meaning, and relying on the wisdom of Dharma in the period of thinking, relying on the two, in order to make the wisdom of understanding the two selflessnesses of person and phenomena complete and pure, and to transform it into the characteristic of transcendental wisdom, entering into cultivation in the heat stage and so on of the stage of application, is to accord with the Dharma.