Tibetan
ཆོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པའི་ཚིག་འདི་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཀུན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཟུང་འཛིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་བའི་ཀུན་བརྟགས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་མེད་ཅེས་གསུངས་ཀྱི། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་གྱི་དབང་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཐམས་ཅད་ནི་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་སྟེ་ཅི་ལ་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཤེས་པར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་འཆད་པ་ནི་བསམ་པ་དང་བ་གལ་ཉལ་བ་དང་ཁམས་རྣམས་མཁྱེན་ནས་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་སེམས་དང་མཐུན་པར་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་ཡོད་ཅེས་བཤད། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མེད་ཅེས་བཤད། ཁ་ཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དག་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་བཤད་པ་བདག་གིས་མི་རྟོག་སྟེ། བདག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་སྟེ། བསམས་ན་ཡང་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཁས་པས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཆོས་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ བློ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསམས་ནས་བཤད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་སྐྲག་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུན་ནི་ལན་ཅིག་ཙམ་ཞིག་དགག་པ་མཛད་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ཆེད་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པའི་ཚིག་འདི་ལན་འགའ་ཞིག་བཤད་ནས་དེ་ནས་མི་གསུང་བར་རིགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ནས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མདོ་སྡེ་ཀུན་ལས་གསུངས་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པ་འདི་ལ་དོན་ཆེད་ཆེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རིང་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་འདི་ནི་བཟང་ངོ་འདི་ནི་ངན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འདི་ནི་ཡིན་ནོ་འདི་ནི་མིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བ་དེ་དག་ཀྱང་རིང་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་གདོད་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པ་དག་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་གྱི་རིང་དུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལ་རིང་དུ་ཞུགས་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་དང་ཕྱོགས་བཅུ་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱུ་རུ་ར་ལག་མཐིལ་དུ་བླངས་པ་བཞིན་དུ། ཐོགས་པ་དང་ཆགས་པ་མེད་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བྱའོ། །ཐོས་པ་ལ་གནས་ནས་ཐོག་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི། དང་པོ་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོག་མར་དགེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་མཉན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་བསམས་ཏེ། བསམས་པ་དེ་ལས་ནི་མོས་པར་བྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དྲོད་ལ་སོགས་པ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་ཚུལ་བཞིན་རང་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས་ས་དང་པོ་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མངོན་སུམ་དུ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཆོས་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་ས་གཉིས་པ་ནས་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ས་བཅུར་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་བློ་གྲོས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་ན། དེའི་འོག་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡད་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཡེ་ཤེས་དེའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་གིས་བྱ་བ་ནི་བྱས། ཁུར་ནི་བོར། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱད། སྲིད་པ་འདི་ལས་གཞན་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་གིས་རིག་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་དང༌། སྤང་བར་བྱ་བ་དང༌། ཡིན་པ་དང༌། མ་ཡིན་པ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་འདི་ནི་ཡིན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱེ་བྲག་དབྱེ་ཞིང་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ
Chinese
所謂“法無”等等的說法，並非完全是指一切皆無，而是指針對凡夫俗子所執著的能取和所取，所臆想的遍計所執不存在而說的“無”。並非指聖者境界中的他起自在和圓成實性不存在。如此如理作意，就不會對大乘法產生恐懼。這是這個意思。所謂“世尊的密意深奧”，是指世尊的一切教言都深奧而精微，難以知曉其意，難以理解。如何呢？如來宣說佛法，是了解眾生的意樂、隨眠和根器，為了適應不同眾生的心意，對某些眾生說“有”，對某些眾生說“無”，對某些眾生說“非有非無”。我無法揣測這些說法是基於何種密意而說的，因為這不是我的境界。所以應當如理作意，即使思維也不會產生恐懼。這是這個意思。所謂“智者如理觀察，就不會對法產生恐懼”，是指 具有智慧的智者們，如理思維並宣說，就不會對大乘法產生恐懼。這是這個意思。所謂“否定的言辭只會說一次”，是指如果空性的意義不重要，那麼“無”這種否定的言辭說幾次之後就不應該再說了。然而，世尊從不間斷地在一切經藏中宣說，因此毫無疑問，宣說空性具有重要的意義。這是這個意思。所謂“唯有久修智慧者才能領略，故名為偈”，是指當一個人說“這個好，那個不好”，以及“這個是，那個不是”等等，這些區分和判斷，如果能夠獲得久修的智慧，那麼原本的是與非，就會成為他的境界。對於那些沒有獲得久修智慧境界的人來說，由於一切事物並未顯現，因此不能斷定“這不是佛陀的教言”。對此，長久
English
The statement "there is no dharma," etc., does not mean that everything is completely non-existent. Rather, it is said that "there is no" with reference to the imputed nature (parikalpita) that is conceived by childish beings as grasping at the apprehended and the apprehender. It does not mean that the dependent nature (paratantra) and the thoroughly established nature (parinispanna) in the realm of the noble ones do not exist. By properly attending to this, one will not be afraid of the Great Vehicle. This is the meaning. The statement "the Blessed One's intention is profound" means that all the Blessed One's teachings are profound and subtle, and it is very difficult to know and understand what is intended. How so? The Tathagata teaches the Dharma, knowing the thoughts, predispositions, and faculties of beings. In accordance with the minds of individual beings, he teaches some that "it exists," some that "it does not exist," and some that "it is neither existent nor non-existent." I cannot fathom from what intention these teachings are spoken, because it is not my realm. Therefore, one should properly attend to this, and even if one thinks about it, one will not be afraid. This is the meaning. The statement "if the wise properly investigate, they will not be afraid of the Dharma" means that wise people who possess intelligence, if they properly contemplate and speak, will not be afraid of the Dharma of the Great Vehicle. This is the meaning. The statement "the negation will only be made once" means that if the meaning of emptiness were not important, then the word of negation, "non-existent," should only be spoken a few times and then not spoken again. However, since the Blessed One continuously teaches it in all the sutras, there is no doubt that there is a very important meaning in teaching emptiness. This is the meaning. The statement "it is the realm of the wisdom of those who have long been engaged, therefore it is called a verse" means that when someone says, "this is good, this is bad," and "this is, this is not," those distinctions and discriminations, if one attains the wisdom of long engagement, then what was originally is and is not will become their realm. For those who have not attained the realm of the wisdom of long engagement, because all things have not become manifest, it is not permissible to definitively assert, "this is not the word of the Buddha." Regarding this, long
Chinese
融入之智慧，是指对于三时和十方所存在的一切事物，犹如手掌中的庵摩罗果一般，毫无阻碍和执着地显现的，全知之智慧。所谓“安住于听闻，最初生起作意”，是指获得全知智慧的方法是：首先依止善知识，最初听闻以“善”等为首的大乘佛法。之后，依靠听闻，在其后思维修习无常、痛苦、空性和无我。从思维修习中，就会生起信解的禅定暖相等，如理作意的特征。这就是它的含义。从如理作意中， 将生起真实义境之智慧。 是指像这样，以信解而行持的禅定，如理地依靠自身的四种自性，在第一地见道上，以超世间的真实见解，对法和补特伽罗的无我之相，在一切法界中行持，显现为境的智慧，即无分别之智慧。这就是它的含义。所谓“由此将获得法”，是指在第一地获得无分别智慧后，从第二地到第十地之间，修习此智慧，断除一切烦恼障和所知障，在佛的果位上，将获得在十地中所修习的果实，即解脱之身。这就是它的含义。所谓“由此将生起智慧”，是指像这样获得解脱后，在其后，对于解脱，如实地了知解脱本身的智慧将会生起，那么此智慧的特征是什么呢？就像这样，我已经做了该做的事，放下了重担，行持了梵行，除了这个世间之外，什么都不知道，这就是通达。当此智慧由自己证悟之时，对于应该取舍的、是与非，都会显现出来，从而区分并确定“这是是，这不是是”。
English
The wisdom of entering is the omniscient wisdom that manifests without hindrance or attachment, like an Emblic myrobalan fruit in the palm of one's hand, for all things that exist in the three times and ten directions. The saying, "Abiding in hearing, initially arising mindfulness," means that the method for obtaining omniscient wisdom is: first, rely on a virtuous spiritual friend and initially listen to the Mahayana Dharma, beginning with "virtue." Then, relying on that hearing, subsequently contemplate impermanence, suffering, emptiness, and selflessness. From that contemplation, the characteristics of mindfulness in accordance with the Dharma, such as the heat of meditative absorption of faith, will arise. This is its meaning. From mindfulness in accordance with the Dharma, Wisdom of the true meaning will arise. This means that, like this, the meditative absorption practiced with faith, relying on the four aspects of its own nature in accordance with the Dharma, on the first ground of the path of seeing, with the transcendental true view, the characteristic of selflessness of phenomena and persons, proceeding in all realms of Dharma, the wisdom that manifestly becomes the object, that is, the non-conceptual wisdom, will arise. This is its meaning. The saying, "From this, Dharma will be attained," means that after obtaining non-conceptual wisdom on the first ground, from the second ground to the tenth ground, by meditating on that wisdom, all afflictive and cognitive obscurations will be abandoned. On the ground of Buddhahood, the fruit of having meditated on the ten grounds, that is, the body of liberation, will be attained. This is its meaning. The saying, "From this, intelligence will arise," means that after obtaining liberation in this way, subsequently, for liberation, the wisdom that knows liberation itself as it is will arise. What is the characteristic of that wisdom? It is like this: "I have done what had to be done, I have laid down the burden, I have practiced celibacy, I do not know anything other than this world," this is understanding. When that wisdom is realized by oneself, at that time, what should be taken and what should be abandoned, what is and what is not, will become manifest, and thus one will distinguish and determine, "This is, this is not."