Tibetan
པར་འཇུག་པ་ན། གྲང་བའི་དུས་ན་ནི་གྲང་བས་ཉེ་ན། ཚ་བའི་དུས་ན་ནི་ཚ་བས་ཉེན། བར་འགའ་ནི་བཀྲེས་པས་ཉེན། བར་འགའ་ནི་སྐོམ་པས་ཉེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་གནོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཙལ་དགོས་པས་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་བ་དེའང་བཏང་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་བཏང་སྟེ་ཟད་ན་ནི་ཕོངས་པ་དང་བྲེལ་བ་ལ་སོགས་པ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། ལུས་བཏང་ན་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བས་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བར་དཀའ་བས་ན་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་བར་མི་རིགས་པ་རྙེད་པར་དཀའ་ བདེའང་བཏང་ན་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བཏང་བའི་ཡང་རིགས་ན། བཏང་ན་ཡང་ཟད་པར་ཡང་འགྱུར་བས་བཏང་བར་མི་རིགས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་པས་བཟློག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བརྟན་པས་དགའ་བ་ཡིད་ཀྱིས་སུ། རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་རྣམ་མང་རྒྱ་ཆེ་སྦྱིན་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བརྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །དགའ་བའི་ཡིད་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་བ་ནི་མོས་བ་དང་རང་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཏོང་བའོ། །རྟག་ཏུ་ལན་ཅིག་གཏོང་བར་མ་ཟད་ཀྱི་འཁོར་བའི་མཐའི་བར་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ནི་བྲེལ་བ་དང༌། ཕོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་ནི་ནོར་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཏོང་བའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པ་ནི་མགོ་དང་རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་དངོས་བོ་གཏོང་བའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་ལ་ཕན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་དང༌། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད། སེམས་པ་ན་ཡང་ཕན་པར་བྱེད། བསྒོམ་པ་ན་ཡང་ཕན་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་ལ་ཕན་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །རྒྱ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སོ། །རྙེད་དཀའ་བས་མ་རྙེད་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡང་དཀའ་བ་མང་པོས་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། ཚེགས་ཆུང་དུས་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྦྱིན་ཡང་མི་འབྲི་འཕེལ་འགྱུར་ཆོས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད་པར་དཀའ་པ་ནི་སྦྱིན་ན་ཟད་པར་འགྱུར་གྱི། འཕེལ་བར་ནི་མི་འགྱུ
Chinese
在进行分析时，寒冷的时候会被寒冷所逼迫，炎热的时候会被炎热所逼迫，有些时候会被饥饿所逼迫，有些时候会被干渴所逼迫等等，因为必须通过对身体和生命有害的痛苦来寻求，所以称为难以获得。像这样难以获得的，一旦施舍出去，就会立即坏灭消失，所以称为没有意义。如果享用耗尽，就会遭受贫困和忙碌等等贫穷的痛苦。如果舍弃身体，就会死亡，所以称为没有意义。因此，世间人因为难以舍弃身体和受用，所以认为不应该布施给其他众生，因为难以获得，即使布施了也不会耗尽，这是布施的一种方式。如果布施了也会耗尽，所以认为不应该布施。因此，相反地，菩萨们以坚定的欢喜心，恒常地对痛苦的众生，以多种方式广大地行布施。如是说，坚定者是菩萨。欢喜心是指以喜爱和自身的心来布施身体和受用。恒常是指不仅一次布施，而是在轮回的尽头之前，在所有的时间里都布施。痛苦的众生是指忙碌和贫困的众生。多种布施是指布施财物和谷物等等外在的物品。广大的布施是指布施头和手脚等等内在的物品。以各种方式利益有情，对于究竟和世俗的法，以及法各自的自相和共相，在听闻时也能利益众生，在思维时也能利益众生，在修习时也能利益众生，所以称为以各种方式利益有情。广大是指土地和波罗蜜多等等大乘的法。难以获得而没有获得，是指不需要以许多困难来成办，是轻松就能成办的意思。即使完全布施也不会减少反而会增长，对于法还需要说什么呢？对于身体和受用难以获得，如果布施就会耗尽，而不会增长。
English
When analyzing, one is oppressed by cold in cold times, and oppressed by heat in hot times. Sometimes one is oppressed by hunger, and sometimes one is oppressed by thirst, etc. Because one must seek through suffering that is harmful to body and life, it is called difficult to obtain. Such a difficult to obtain thing, once given away, will immediately perish and disappear, so it is called meaningless. If enjoyment is exhausted, one will suffer the pain of poverty, such as destitution and busyness. If one gives up the body, one will die, so it is called meaningless. Therefore, worldly people find it difficult to give up body and possessions, so they think it is not appropriate to give to other sentient beings, because it is difficult to obtain, and even if given away, it will not be exhausted, which is one way of giving. If giving also leads to exhaustion, it is thought that giving is not appropriate. Therefore, on the contrary, Bodhisattvas, with steadfast joy, constantly give generously to suffering beings in various ways. Thus it is said, the steadfast one is the Bodhisattva. Joyful mind refers to giving away body and possessions with a mind of love and self. Constant means not just giving once, but giving at all times until the end of samsara. Suffering beings refer to busy and impoverished beings. Various kinds of giving refer to giving away external objects such as wealth and grain. Extensive giving refers to giving away internal objects such as head and limbs. Benefiting beings in various ways, for the ultimate and conventional dharmas, and the self and common characteristics of each dharma, can benefit beings even when listening, can benefit beings even when thinking, and can benefit beings even when practicing, so it is called benefiting beings in various ways. Extensive refers to the Mahayana dharma such as land and paramitas. Difficult to obtain and not obtained means that it does not need to be accomplished with many difficulties, it means that it can be accomplished easily. Even if one gives completely, it will not decrease but will increase, what more needs to be said about the Dharma? For body and possessions are difficult to obtain, if given away, they will be exhausted, but they will not increase.
Tibetan
ར་གྱི། དམ་པའི་ཆོས་གཞན་ལ་བྱིན་ཏེ་བསྟན་ན་འབྲི་བར་ནི་མི་འགྱུར་གྱི་འཕེལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེ་གཅིག་ལས་མར་མེ་མང་པོ་བུས་ན་དང་པོའི་མར་མེ་ལ་འབྲི་བ་མེད་ཅིང་མར་མེ་གཞན་མང་པོ་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བཤད་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཐོས་པ་དག་ཤེས་པ་མང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་འཆད་པ་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་མི་འབྲི་བའི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྙེད་པར་དཀའ་ལ། བཏང་ན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་སེམས་ཅན་ སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བའི་དབང་གིས་དགའ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་དམ་པའི་ཆོས་བཙལ་བར་སླ་ལ་བཏང་ཡང་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། འབྲི་བར་མི་འགྱུར་བ་སེམས་ཅན་ལ་གཏོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གཏོང་ཆེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒལ་བ་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་བས། །ཆོས་ཅེས་བཙལ་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་སོ། །དེ་བས་ན་མདོ་དག་ལས། ལེགས་སྨྲས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་ཕྱིར། །ཐུབ་པ་སྐུའི་རིན་གྱིས་བཙལ་ལོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །ས་བཅུའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཚིག་གཅིག་གི་དོན་དུ་མེ་མདག་གིས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་དོང་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་འདོར་བར་སྤྲོའོ་ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བས་རྙེད་པ་ཇི་ལྟར་ན་དཀའ་བ་མེད་པས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེ་ན། དེའི་དོན་ལན་དུ་དོན་འདི་ནི་དེ་ལྟར་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ནས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་ནི་ཚེགས་ཆུང་དུས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གི་ཐད་ནས་གཤེགས་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་འཆད་པར་ཡང་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ལ་སེར་སྣ་མེད་དོ་ཆོས་འཆད་པ་མཛད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ནི་ཚིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་དོན་ཡོད་པ་དང་དོན་མེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དོན་ཡོད་པར་ཡང་མ་ཡིན། དོན་མེད་པར་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་
Chinese
ར་གྱི། 如果将殊胜的佛法布施给他人并进行宣讲，那么不会减少，只会增长。例如，从一盏灯中点燃许多灯，第一盏灯不会减少，而且还会增加许多其他的灯。同样，如果宣讲佛法，其他众生听闻后，智慧会增长，而宣讲者的智慧不会减少，因此被称为不会减少的增长。像这样，菩萨们对于难以获得的身体和受用，即使布施出去也会消失，但他们仍然不断地以慈悲心，欢喜地布施给受苦的众生，那么寻找殊胜的佛法就容易了，即使布施出去也会增长，不会减少，更何况是布施给众生呢？这就是所谓的“布施太多”的意思。超越生命和受用，佛法是难以寻觅的。像这样，仅仅为了一个偈颂，菩萨们也会完全布施自己的身体。因此，在经部中说：“为了善说一句偈，能仁以身体的价值来寻觅。”《十地经》中也说：“为了一个词的意义，我也乐意将自己投入到充满火炭的坑中。”如果这样，通过极大的痛苦才能获得，那么怎么会没有困难就能获得呢？如果有人这样问。为了回答这个问题，意思是说，事情不是这样理解的，从佛陀出现在世间开始，直到佛法隐没之前，佛法都是在困难较少的时候获得的。为什么呢？因为诸佛世尊考虑到不同地区和时间的差异，从调伏的众生那里离开，即使不愿意，也会宣讲殊胜的佛法。对此，有些人认为，菩萨们对佛法没有吝啬，即使已经宣讲了佛法，但由于佛法的真实意义不是语言的范围，所以没有宣说真实的意义，因此宣讲佛法的意义是没有意义的。为了说明佛法有意义和没有意义，所以说了两个偈颂，即偈颂的佛法既不是有意义的，也不是没有意义的，也是偈颂。
English
Ra gyi. If the excellent Dharma is given to others and taught, it will not decrease but only increase. For example, if many lamps are lit from one lamp, the first lamp does not diminish, and many other lamps also increase. Similarly, if the Dharma is taught, the wisdom of other sentient beings who hear it will increase, and the wisdom of the teacher will not diminish, so it is called an increase that does not diminish. Like this, bodhisattvas find it difficult to obtain bodies and possessions, and even if they give them away, they will disappear. However, they continuously, out of compassion, joyfully give to suffering sentient beings. Then, it is easy to seek the excellent Dharma, and even if it is given away, it will increase and not diminish. What need is there to mention giving to sentient beings? This is the meaning of "giving too much." Surpassing life and possessions, the Dharma is difficult to seek. Like this, even for just one verse, bodhisattvas completely give away their bodies. Therefore, in the sutras, it is said, "For the sake of a well-spoken verse, the Able One sought it with the value of his body." The Sutra of the Ten Grounds also says, "For the sake of the meaning of one word, I would gladly throw myself into a pit filled with embers." If that is the case, how can it be obtained without difficulty if it is obtained through great suffering? If someone asks this. To answer this question, the meaning is that things are not to be understood in this way. From the time the Buddha appeared in the world until the Dharma disappears, the Dharma is obtained when there is less difficulty. Why? Because the Buddhas, the Bhagavat, considering the differences of places and times, depart from the beings to be tamed, and even if they are unwilling, they will also teach the excellent Dharma. Regarding this, some people think that bodhisattvas are not stingy with the Dharma. Even if they have already taught the Dharma, since the true meaning of the Dharma is not within the scope of language, they have not spoken the true meaning. Therefore, the meaning of teaching the Dharma is meaningless. In order to explain that the Dharma is meaningful and meaningless, two verses are spoken, that is, the Dharma of the verses is neither meaningful nor meaningless, and is also a verse.