Tibetan
བས་ན་དོན་ལ་ཡང་རང་བཞིན་ཡོད་པར་མི་ཆགས་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་ཆོས་བཙལ་བའི་མཇུག་སྡུད་པ་དང༌། ཆོས་ཚོལ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡང་ཐབས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང༌། གཞན་གྱི་དོན་ཆེ་བ་དང༌། བདག་གི་དོན་ཆེ་བའོ། །དགེ་བའི་བློ་གྲོས་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཐོབ་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཚོལ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ན་ཚེས་ཆོལ་བ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དགེ་བའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཚོལ་བའི་ཚེ་འབད་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་ཞུམ་པ་དང༌། འཁྲུག་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནན་དང་མཐུས་བྱས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བདེན་པ་གཉིས་ལྡན་ཆོས་ཉིད་དམིགས་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཐོབ་པས་ན་བདེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་ པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་ན་ཆོས་ཉིད་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་མཐོང་བ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཐོབ་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཐབས་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དག་གི་སྐྱབས་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ཐོབ་པ་དང༌། བདེན་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྒྲོལ་བའི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་ཏེ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཆེ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་དག་ནི་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བར་རྫོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་འགྲོ་བའི་སྐྱབས་སུ་འགྱུར་བར་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆུས་རྫོགས་ཤིང་བྱ་བ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆུས་རྒྱས་ཤིང་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་བདག་གི་དོན་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་སྡེའི་རྒྱན་བམ་པོ་གསུམ་པའི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཆོས་བཙལ་བའི་རྗེས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་བཤད་པར་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་ཅེ་ན། སྔར་གང་ལ་བསླབ་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་བ
Chinese
因此，实际上也不执着不希望有自性，这是它的意思。现在为了总结寻法，并且也为了显示安住于寻法的菩萨的功德，显示总结的偈颂。那个偈颂的概括意义也是善巧的自性，利他重大，利己重大。善慧精进获胜慧，这句的意思是，因为具有寻法的功德，所以安住于寻法的菩萨称为善慧。寻法时安住于没有努力和勤奋以及沮丧和扰乱的精进，所以称为获得殊胜精进，不是以强迫和力量所做的精进者，而是获得具有方便的精进的意思。具有二谛见法性，这句的意思是，像这样获得殊胜精进，所以称为具有二谛，即具有胜义谛，并且具有世俗谛。像这样具有二谛，所以称为见法性，即见到胜义谛，并且见到世俗谛的意思。获得殊胜精进，并且缘于世俗和胜义谛，显示了善巧的自性。因此成为众生的救护者，这句的意思是，因为获得殊胜精进，并且缘于二谛，具有智慧，所以那个菩萨成为救度一切有情脱离痛苦的救护者，这显示了利他重大。功德犹如大海而圆满，这句的意思是，那个菩萨不仅成为众生的救护者，而且譬如大海被水充满一样，那个菩萨的心相续中也以力量和无畏等功德之水而增长圆满，这是它的意思。这显示了利己重大。经庄严论第三品释完毕。寻法之后如何与说法的章节相关联呢？以前学习什么以及如何学习。
English
Therefore, in reality, one does not cling to or desire to have self-nature, that is its meaning. Now, in order to conclude the search for the Dharma, and also to show the qualities of the Bodhisattva who abides in the search for the Dharma, the concluding verses are shown. The summarized meaning of that verse is also the nature of skillful means, great benefit to others, and great benefit to oneself. 'Virtuous intelligence, supreme diligence, attainment of wisdom,' this means that because one possesses the qualities of seeking the Dharma, the Bodhisattva who abides in seeking the Dharma is called virtuous intelligence. When seeking the Dharma, one abides in diligence without effort, exertion, discouragement, or disturbance, so one is called 'attainment of supreme diligence,' not a diligence done by force or strength, but rather the meaning of attaining diligence with skillful means. 'Possessing the two truths, seeing the nature of reality,' this means that, having attained supreme diligence in this way, one is called 'possessing the two truths,' that is, possessing the ultimate truth and possessing the conventional truth. Having the two truths in this way, one is called 'seeing the nature of reality,' that is, seeing the ultimate truth and seeing the conventional truth. Attaining supreme diligence and focusing on the conventional and ultimate truths shows the nature of skillful means. 'Therefore, becoming the protector of beings,' this means that because one has attained supreme diligence and focuses on the two truths, possessing wisdom, that Bodhisattva becomes the protector who liberates all sentient beings from suffering, which shows the great benefit to others. 'Qualities are perfected like the ocean,' this means that the Bodhisattva not only becomes the protector of beings, but also, just as the ocean is filled with water, the mind-stream of that Bodhisattva also grows and is perfected with the water of qualities such as strength and fearlessness, which is its meaning. This shows the great benefit to oneself. Commentary on the third chapter of the Ornament for the Sutras is completed. After searching for the Dharma, how is it related to the chapter on teaching the Dharma? What was learned before and how was it learned?
Tibetan
སླབ་པ་དང༌། གང་གིས་བསླབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ལས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་ཡང་ཆོས་ལ་མོས་པ་མང་བ་དང༌། ཆོས་བཙལ་བ་དང༌། ཆོས་བསྟན་པའི་རྣམ་པས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གླེང་བ་ན་སྦྱོར་བའི་ས་ནས་བསླབ་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་བསླབ་པ་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པའི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང༌། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་མོས་པ་མང་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དང༌། བདག་ལ་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཆོས་བཙལ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏེ། ད་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཁྱད་པར་བཤད་པར་སྐབས་སུ་བབ་སྟེ། གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ཡང་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་ཆོས་བཙ་ལ་བ་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཤད་པས་གཞན་ལ་ཕན་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ ཆོས་བཙལ་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་ལ། ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་བཤད་བར་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཙལ་བ་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གསལ་བར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཚོལ་ཏེ། ཆོས་གསལ་བ་ནི་བདག་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གསལ་བར་བྱས་སོ། །ཆོས་བཤད་པས་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཆོས་བཅལ་བའི་རྗེས་ལ་ཆོས་བསྟན་པའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སེར་སྣ་སྤངས་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་སེར་སྣ་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དཀའ་བས་རྙེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ལུས་སོ། །འབྲུ་དང་གཏེར་ལ་སོགས་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །ལུས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་བས་རྙེད་པས་ན་དཀའ་བས་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལུས་སྡུག་བསྔལ་བས་རྙེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མས་བྱས་པས་ལུས་རྙེད་དེ། དེ་བས་ན་མདོ་ལས་ཀྱང་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ན་གནས་པའི་རུས་སྦལ་ཞར་བ་ལོ་བརྒྱ་ཞིང་ལན་ཅིག་ཁར་བྱུང་བས་གཉའ་ཤིང་མིག་གཅིག་པ་ཕྱོགས་བཞིའི་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་བདས་པའི་མིག་ཏུ་མགོ་ཆུད་པར་སླའི་མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ཞེ་ན། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་གྱི་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་
Chinese
教导，以及由谁教导，说是菩萨的教导，从如何教导来说，也应以对法生起极大兴趣、寻求法、宣说法的方式来教导，这样说来，是从加行道开始，对教导的方式的差别进行教导。教导的方式的差别又有发心的差别、加行的差别、自利的差别、利他的差别等等。其中，发心的差别在生起极大兴趣的时候已经说过了。加行的差别和自利的差别也在寻求法的时候已经说过了。现在是该说利他的差别的时候了。利他，也是自己如何寻求法，如实无误地为他人宣说，从而利益他人。因此， 在寻求法之后，接着就应该宣说法的章节了。或者，菩萨寻求法，不仅仅是为了让自己心中的相续变得清晰，也是为了让其他众生心中的相续变得清晰。法变得清晰，是让自己心中的相续变得清晰。宣说法，是让其他众生心中的相续变得清晰。因此，在寻求法之后，接着就应该宣说法的章节了。宣说法中，有舍弃悭吝的偈颂，意思是说，菩萨在宣说法的过程中，丝毫不会产生悭吝之心，为了显示这一点，所以创作了偈颂。身体和受用难以获得。意思是说，色等五蕴是身体。谷物和宝藏等是受用。身体也是通过痛苦获得的，所以说是难以获得。如何说身体是通过痛苦获得的呢？像这样，通过百千种难以成办的善根，才能获得身体。因此，经中也说，就像住在海中的瞎眼海龟，一百年才浮出水面一次，颈木上只有一个孔，被四方的风吹向十方，它的头钻进那个孔里很容易一样，获得人身是非常困难的。受用如何难以获得呢？为了珍宝等财物，去大海等
English
Teaching, and by whom the teaching is done, it is said to be the teaching of the Bodhisattva. From the perspective of how to teach, one should also teach with great interest in the Dharma, seeking the Dharma, and in the manner of expounding the Dharma. Thus, it is from the stage of application that one learns the distinctions in the manner of teaching. The distinctions in the manner of teaching also include distinctions in intention, distinctions in application, distinctions in benefiting oneself, and distinctions in benefiting others, and so on. Among these, the distinction in intention has already been explained in the context of generating great interest. The distinction in application and the distinction in benefiting oneself have also been explained in the context of seeking the Dharma. Now is the time to explain the distinction in benefiting others. Benefiting others also means that one benefits others by explaining how one seeks the Dharma without distortion to others. Therefore, After the occasion of seeking the Dharma, it is related to explaining the occasion of expounding the Dharma. Alternatively, a Bodhisattva seeks the Dharma not only to clarify his own mind-stream, but also to clarify the mind-streams of other sentient beings. Clarifying the Dharma is to clarify one's own mind-stream. Explaining the Dharma is to clarify the mind-streams of others. Therefore, after seeking the Dharma, it is related to explaining the occasion of expounding the Dharma. In expounding the Dharma, there is a verse on abandoning miserliness, which means that when a Bodhisattva expounds the Dharma, there is no occasion for miserliness to arise at all. To show this, the verse is composed. "Body and resources are obtained with difficulty." This means that the five aggregates, such as form, are the body. Grains and treasures, etc., are resources. The body is also obtained through suffering, so it is said to be obtained with difficulty. How is the body obtained through suffering? Like this, the body is obtained through hundreds of thousands of difficult virtuous roots. Therefore, the sutra also says that it is very difficult to obtain a human body, just as it is easy for a blind turtle living in the ocean to surface once every hundred years, with only one hole in its yoke, blown by the winds of the four directions into the ten directions, and its head to fit into that hole. How are resources difficult to obtain? For the sake of jewels and other wealth, going to the ocean, etc.