Tibetan
༌། གཉིས་པོ་དེ་ན་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དན་དམ་པར་ན་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་སྤྲས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བའི་དུས་ན་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་དངོས་ པོ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དངོས་པོ་དེ་ལ་དངོས་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོའི་སྒྲ་ནི་གཞན་དབང་ལ་བྱ་སྟེ། གཞན་དབང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དངོས་མེད་མིན་ཞེས་བྱའོ། །དངོས་མེད་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུང་བ་དང་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བར་ཡོད་པ་དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བྱེ་བྲག་མེད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ནི་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་ནི་མེད་པས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་ཅིང་དོན་གཅིག་པར་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཙམ་དུ་དངོས་པོ་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དོན་གཅིག་གོ །གཉིས་པོར་སྣང་བར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉིས་པོར་སྣང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ན་མིང་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་ན་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར་ནས་གཉིས་མེད་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་མཐོང་བ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་གཉིས་པོར་སྣང་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཡང་ཆད་པར་མི་བཤད་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཡང་ཆད་པར་མི་བཤད་དེ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས་མཐའ། །དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཐེག་པ་ཆུང་བས་འགྲོ་བ་ཡང༌། །དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་བཤད་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་མེད་པར་བཤད་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་ དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་དེ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་མཐའ་དགག་པ་དང༌། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དགག་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆུང་དུས་དབྱུང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་བཟོད་པའི་དུས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིའི་དོན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་རིག་ནས་སྒྲོ་མི་འདོགས་པའི་མཐའ་བཀག་གོ །མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་དྲོད་དང་རྩེ་མོའི་དུས་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་འཁྲུལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་རིག་སྟེ་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའི་མཐའ་བཀག་གོ །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འབྱུང་བ་བཀག་གོ །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་ཅིང་དེའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྐྲག་པས། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོ་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱོ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་འཁོར་བ་ལས་འབྱུང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལ་གང་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཁྲུལ་པར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་འཁོར་བར་སྐྱོ་བ་མེད་དོ། །འཁོར་བར་མི་སྐྱོ་ན་ཉན་ཐོས་ལྟར་མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་བསད་པའི་ཚུལ་དུ་བརྩོན་འགྲུས་མྱུར་ནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་འབྱུང་བ་ལ་ས་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ནོར་པའི་རྒྱུ་ནི་ནོར་པ་དང༌། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད། །གཟུགས་མེད་པ་ཡི་རྣམ་པར་རིག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་ གཉིས་སུ་འཇུག་པར་འདོད་དེ། ནོར་པའི་རྒྱུ་དང་ནོར་པའོ། །དེ་ལ་ནོར་པའི་རྒྱུ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ནས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། གཟུགས་ནས་རེག་བྱའི་བར་དུ་ཡུལ་ལྔ་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ལ་སྣང་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་སེམས་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ནོར་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ། །ནོར་པ་ནི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དེ་དག་ལ་འདི་དང་འདི་འདྲ་ཞེས་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། ནོར་པ་ལ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་གཞན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔའི་དབང་པོ་མེད་པར་གྱུར་ན་གཞན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུང་བ་མེད་པ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་སུ་ནོར་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་གཟུགས་སུ་ནོར་བའི་རྒྱུར་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་དབང་པོ་ལྔ་དང་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བ་ལ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་སུ་ནོར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་སུ་ནོར་པ་འདི་ནི་སྔོན་པོ་འདི་ནི་སེར་པོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ་མེད་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཡང་མིང༌། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །དེ་དག་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་མཉམ་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དབང་པོ་མེད་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་དཔེ་དང་གསུང་རབ་ལས་འབྱུང་བའི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པ
Chinese
说：“二者在那里是不存在的。”意思是说，在真如中，能取和所取是无二的。或者说，在消除一切不相符的方面，脱离一切戏论，获得无分别智的时候，会看到孩童所完全认定的色等法是不存在的。因此说，它的事物是不存在的。“事物在那处非非事物。”这句话中，“事物”这个词是指他性。对于他性来说，显现为能取和所取等只是错觉，并非不存在，所以说“非非事物”。“非事物不是事物本身。”这句话中，显现为能取，仅仅是错觉的那个存在，也并非成立为能取所取的自性，所以称为“非事物”。这样，因为事物不存在，所以能取和所取二者存在于事物本身，这是不成立的。“事物和非事物没有差别，是对色等所说的。”这句话中，像这样仅仅是显现，而自性是不存在的，所以色等的事物和非事物二者没有差别，说成是一个意思。怎么样呢？仅仅存在于世俗的事物，那本身在胜义中是没有自性的；而在胜义中没有自性本身，在世俗中也仅仅是成立为事物存在的，所以事物和非事物是一个意思。显现为二者存在的任何事物，那本身就是没有二者的。显现为二者，是不真实的遍计所执，因为已经舍弃了能取所取二者。对于不真实的遍计所执，当什么时候知道远离名和色等二者的心和心所的自性时，那个时候就从执二中转变过来，变成无二的心和心所的显现。这样，显现为二者存在的任何事物，就称为没有二者。为什么说唯一存在也是断见，唯一不存在也是断见，为什么说二者没有差别呢？因此，为了遣除增益和损减的边见，才是这样认为的。也是为了遣除小乘的行
English
It is said, "The two are not there." This means that in Suchness, the grasper and the grasped are non-dual. Or, when all discordant aspects are eliminated, separated from all elaborations, and the non-conceptual wisdom is attained, one sees that phenomena such as form, which are completely conceived by children, do not exist. Therefore, it is said that its entity does not exist. "The entity is not a non-entity in that place." In this statement, the word "entity" refers to other-powered nature. For other-powered nature, the appearance as grasper and grasped is merely an illusion, but it is not non-existent, so it is called "not a non-entity." "A non-entity is not the entity itself." In this statement, that which appears as the grasper and is merely an illusion does not exist as the nature of the grasper and grasped, so it is called "non-entity." Thus, because the entity does not exist, the two, grasper and grasped, do not exist in the entity itself. This is not established. "Entity and non-entity have no difference; this is said of form and so on." In this statement, since it is merely an appearance and the nature does not exist, the entity and non-entity of form and so on have no difference and are said to be of one meaning. How is it? That which exists merely as a conventional entity is itself without nature in the ultimate sense; and that which is without nature in the ultimate sense is also merely established as an existing entity in the conventional sense, so entity and non-entity are of one meaning. Whatever appears to exist as two is itself without two. Appearing as two is the unreal conceptualization, because the grasper and grasped have been abandoned. For the unreal conceptualization, when one knows the nature of mind and mental factors that are separate from the two, name and form, at that time, one transforms from grasping at two and becomes merely the appearance of non-dual mind and mental factors. Thus, whatever appears to exist as two is called without two. Why is it that saying it exists only as one is also a nihilistic view, saying it does not exist only as one is also a nihilistic view, and why is it said that the two have no difference? Therefore, it is held in order to refute the extremes of superimposition and denial. It is also in order to refute the conduct of the Lesser Vehicle.
Chinese
之故即是彼。如是说者，说有与无断为一体，及说无差别，是为依次第为遮遣三种而说，谓为遮止增益边，及遮止诽谤边，及遮止于小时发出小乘故。其中于胜解行地忍位时，唯是识现为二相，了知除识之外无有外义。其时，于无事物而知为无事物，故遮止不增益边。于胜解行地暖位与顶位时，了知所取与能取二者唯是错乱显现，故于世俗事物而知唯是世俗，故遮止说无有而诽谤边。了知有与无二者无有差别，故不入于声闻之涅槃。是故遮止声闻之乘生起。如何耶？声闻等是于色等事物执为有，且由彼门而畏惧痛苦，由修习生与灭之相而令厌离。厌离而令离贪。彼从此而出轮回，而趣入涅槃。菩萨等则是了知凡说他之自在相唯是显现为二相，除识之外色等一切遍计之法非有，凡说非有遍计之相，彼即是了知于世俗中唯是错乱显现，故不厌离轮回。若不厌离轮回，则不如声闻般于头顶上灭火之状，迅速精进而趣入涅槃，是故了知二者无有差别，即是遮止声闻之乘生起之地。错谬之因是错谬，欲识色之相，识无色之相。如是说者，幼儿之识是欲入于二相，谓错谬之因与错谬。其中错谬之因是
English
Therefore, it is just that. It is said that saying that existence and non-existence are cut off as one, and saying that there is no difference, is said for the sake of refuting the three aspects in order. It is to prevent the extreme of addition, the extreme of slander, and the emergence of the Lesser Vehicle at a young age. At that time, in the stage of patience in the stage of aspiration and practice, it is only that consciousness appears as two aspects, and it is understood that there is no external meaning other than consciousness. At that time, knowing that there is no object as no object, the extreme of non-addition is prevented. In the stage of aspiration and practice, in the stage of warmth and peak, it is understood that the two, the grasped and the grasper, exist only as illusory appearances, so the conventional object is known only as conventional, so the extreme of slander is prevented by saying that it does not exist. Knowing that there is no difference between existence and non-existence, one does not enter the Nirvana of the Hearers. Therefore, the emergence of the Hearer Vehicle is prevented. How is it? The Hearers and others conceive of form and other objects as existing, and through that door they are afraid of suffering. Through meditating on the aspects of birth and death, they become disgusted. Being disgusted, they become detached from desire. Then they emerge from samsara and enter Nirvana. Bodhisattvas and others, on the other hand, understand that whatever is said to be merely appearing as two aspects from the characteristic of other empowerment, other than consciousness, all imputed dharmas such as form do not exist. Whatever is said to be non-existent in the characteristic of imputation, they understand that it is only an illusory appearance in the conventional, so there is no aversion to samsara. If one is not averse to samsara, then one will not quickly strive and enter Nirvana in the manner of extinguishing a fire on the top of one's head like the Hearers. Therefore, knowing that there is no difference between the two is the ground for preventing the emergence of the Hearer Vehicle. The cause of error is error, one wishes to know the aspect of form, to know the aspect of formlessness. As it is said, the consciousness of children is to enter into two aspects, namely the cause of error and error. Among them, the cause of error is