Tibetan
རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་ས་དང་པོའི་དུས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡོན་ཏན་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བརྒྱའི་ཞལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་པར་གཞག་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ས་དང་པོའི་དུས་ན་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་རྟོགས་སོ། །རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་གཉིས་ནས་ས་བཅུ་མན་ཆད་ན་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཤིང་དེའི་ཡོན་ཏན་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟོང་གི་ཞལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ན་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པས་རྟོགས་སོ། །དབང་བྱེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དབང་བྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དག་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང༌། ད་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་ན་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་དག་སྤངས་ནས་ཕྱིས་ སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པར་ཟད་དོ།། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་ལ་ཡོད་པར་ཆགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས་ན་སྒྲིབ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་དེ་སྤངས་ནས་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བར་བྱས་པ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང༌། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ།
Chinese
关于“证悟”一词，在见道，也就是第一地的时候，证悟法界，就是如何通达法，这叫做通达法。像这样通达法界之后，通达通达法界的功德，比如一刹那间见到百位如来的容颜等等，这叫做彻底证悟诸法之安立。这也是在第一地的时候，通过正确的见地来证悟的。关于“彻底证悟安立之法”，从第二地到第十地之间，对于应当修习的法也彻底证悟，并且它的功德，比如一刹那间见到千位如来的容颜等等，这叫做彻底证悟安立之法。这是在修道上，通过正确的觉悟来证悟的。关于“能自在作意有三种”，能自在作意有三种，即能自在对治烦恼障，能自在对治烦恼和所知障，以及能自在于当下成就。关于“烦恼障极度清净”，指的是贪欲等见道和修道所断的烦恼。这些烦恼本身会阻碍获得解脱和涅槃，因此被称为障。断除这些障碍后，后来 不再于心续中生起，这叫做烦恼障极度清净。这显示了能自在对治烦恼障。关于“烦恼和所知障极度清净”，烦恼障已经在前面说过了。对所取和能取之法执着，这叫做所知障。它会阻碍获得一切智智，因此是障。断除这个障碍后，后来不再生起，这叫做所知障极度清净。这显示了能自在对治烦恼和所知障。关于“功德现前成就极度清净”，功德指的是六神通、十力、四无畏等等。
English
Regarding the term "realization," at the time of the path of seeing, the first bhumi, realizing the dharmadhatu is how to understand the dharma, which is called understanding the dharma. Having understood the dharmadhatu in this way, realizing the merits of that understanding, such as seeing the faces of hundreds of tathagatas in a single moment, is called thoroughly realizing the establishment of all dharmas. This is also realized through correct view at the time of the first bhumi. Regarding "thoroughly realizing the established dharmas," from the second bhumi to the tenth bhumi, the dharmas that should be cultivated are also thoroughly realized, and its merits, such as seeing the faces of thousands of tathagatas in a single moment, are called thoroughly realizing the established dharmas. This is realized on the path of cultivation through correct understanding. Regarding "the mind that acts freely has three aspects," there are three aspects to the mind that acts freely: being able to freely overcome the obscurations of afflictions, being able to freely overcome the obscurations of afflictions and knowledge, and being able to freely accomplish things in the present. Regarding "the obscuration of afflictions is extremely purified," it refers to afflictions such as desire that are to be abandoned by the path of seeing and the path of cultivation. These afflictions themselves obstruct the attainment of liberation and nirvana, so they are called obscurations. Having abandoned these obscurations, later, not arising in the mindstream again is called the obscuration of afflictions being extremely purified. This shows the ability to freely overcome the obscuration of afflictions. Regarding "the obscuration of afflictions and knowledge is extremely purified," the obscuration of afflictions has already been explained above. Attachment to the dharmas of the grasped and the grasper is called the obscuration of knowledge. It obstructs the attainment of omniscient wisdom, so it is an obscuration. Having abandoned this obscuration and not arising again later is called the obscuration of knowledge being extremely purified. This shows the ability to freely overcome the obscuration of afflictions and knowledge. Regarding "the present accomplishment of qualities is extremely purified," qualities refer to the six superknowledges, the ten powers, the four fearlessnesses, and so on.
Tibetan
།ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་དང་སྤངས་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལ་ད་ཁོན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། གཞན་དབང་གི་རང་བཞིན་དང༌། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པས་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཚོལ་བའི་སྐབས་བཤད་པའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩེ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་དང༌། མཉམ་པར་གཞག་བ་རྣམས་ནི་དོན་གཅིག་སྟེ། མདོ་ལས་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཐོབ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་ལ་དེ་ཁོ་ནའི་སྐབས་བཤད་པར་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ཉིད་གང་ནི་གཉིས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ ལ་བདག་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་འཕགས་པའི་དུས་ན། ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་རྟག་ཏུ་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་ཡང༌། གཟུང་འཛིན་ལྟ་བུར་སྡང་བ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནོང་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནོར་བའི་གནས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཐག་པ་ལ་སྤྲུལ་དུ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་དབང་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནོར་པའི་གནས་ཞེས་བྱའོ།། གཞན་དབང་གིས་གཟུང་འཛིན་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་སོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པར་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་མེད་པས་ན་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེས་འདི་འདྲའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བས་ན་རྣམ་པ་ཀུན་དུ་བརྗོད་མི་ནུས་ཞེས་
Chinese
为了获得这些功德，断除障碍并现证这些功德，称为功德现证极清净，这显示了对功德现证的支配。关于在法中完全寻求真如之义，有两颂，即法有两种：遍染污法和遍清净法。这些法的真如，就是这些法的不颠倒的自性，也就是遍计所执性、依他起性和圆成实性。这些法也能通过获得超世间的智慧来领悟。在讲述了作意寻求的章节之后，讲述在法中完全寻求真如之义的章节有什么关联呢？因为作意，也就是一心、三摩地、等持，这些意义相同。经中说，如果获得心的等持，就能领悟真如，所以作意章节之后讲述真如章节是有关联的。彼性何者恒时离二者，其中，人与法的无我自性空性称为彼性。空性从异生到圣者的阶段，也远离能取和所取，所以说恒时离二者，虽然如此恒时远离能取所取，但像能取所取一样憎恨，这是遍计所执性的意义。错乱之处，错乱之处是依他起的自性，就像把绳子误认为蛇一样，依他起是作为像能取所取一样认识的因，所以称为错乱之处。因为依他起像能取所取一样认识。无戏论不能周遍行持，无戏论且不可言说是圆成实性，圆成实性没有能取所取的法，所以是无戏论的。圆成实性不能用名、句、字来形容，所以说不能周遍言说。
English
In order to attain these qualities, to eliminate obstacles and to realize these qualities, it is called the utterly pure manifestation of qualities, which shows the mastery over the manifestation of qualities. Regarding the complete search for the meaning of Suchness in the Dharma, there are two verses, namely, there are two kinds of Dharma: the completely defiled Dharma and the completely purified Dharma. The Suchness of these Dharmas is the non-inverted nature of these Dharmas, which is the nature of complete imputation, the nature of dependence, and the nature of complete accomplishment. These Dharmas can also be understood by attaining transcendental wisdom. After explaining the chapter on searching for mindfulness, what is the connection between explaining the chapter on completely searching for the meaning of Suchness in the Dharma? Because mindfulness, which is also called one-pointedness, samadhi, and equipoise, have the same meaning. The sutra says that if one attains the equipoise of mind, one will realize Suchness, so there is a connection between explaining the chapter on Suchness after the chapter on mindfulness. That nature, which is always free from the two, wherein the selflessness of persons and phenomena, emptiness, is called that nature. Emptiness, from the stage of ordinary beings to the stage of noble ones, is also free from the grasped and the grasper, so it is said to be always free from the two. Although it is always free from the grasped and the grasper, hating it as if it were the grasped and the grasper, this is the meaning of the nature of complete imputation. The place of error, the place of error is the nature of dependence, just as mistaking a rope for a snake, dependence is the cause of perceiving it as the grasped and the grasper, so it is called the place of error. Because dependence is perceived as the grasped and the grasper. Without elaboration, one cannot practice in all ways, without elaboration and unspeakable is the nature of complete accomplishment, the nature of complete accomplishment has no Dharma of the grasped and the grasper, so it is without elaboration. The nature of complete accomplishment cannot be described by names, sentences, and letters, so it is said that it cannot be spoken in all ways.