Tibetan
ཉིས་ལ་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཟད་ཀྱི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བདག་དང་ནང་ན་བྱེད་པ་སྐྱེས་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་ནང་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་འཛིན་པར་གྱུར་པ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་ལ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་དྲུག་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་པོར་བསྟན་ཀྱང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་བཤད་པ་མང་བས་ན་ཕྱིས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པས་རྒྱས་པར་འཆད་ཀྱི་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དང༌། ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དེས། ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་བཤད་པ་ཉུང་བས་ན་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དང་པོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་གཉིས་ཀའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ལ། གཉིས་ཀ་ཞེས་ བྱ་སྟེ། ནམ་ཕྱིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་དང༌། ནམ་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཕྱི་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་ཀའི་རྙེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཟུང་བའི་དོན་དང་འཛིན་པའི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དང༌། འཛིན་པའི་དོན་ལས་གཟུང་བའི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འཛིན་པ་སྟེ་སེམས་ལས། གཟུང་བ་སྟེ་ཕྱིའི་ཡུལ་རྣམས་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་སེམས་ཙམ་དུ་མཐོང་ནས་གཟུང་བའི་གཡེང་བ་སྤངས་པས་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་བཟོད་པའི་དུས་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བ་སྟེ། ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སྟེ། ནང་གི་སེམས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་སྟེ། ཕྱིའི་ཡུལ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ནང་གི་སེམས་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་འཛིན་པ་ལ་གཡེང་བ་སྤངས་པས་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མཆོག་གི་དུས་ནའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཀའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྙེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གཉིས་པོ་ད
Chinese
名为二者，意为那些法仅仅是生灭的自性，除此之外，没有我以及内在的作者士夫。所谓“内”，指的是色蕴、受蕴、想蕴、行蕴和识蕴。或者说，从作为执受的眼处到意处之间称为执受。所谓“外”，指的是从色处到法处之间的六境，即被执受者，称为外。虽然首先展示了对法的专注，但由于阐述证得对法的专注较多，因此之后用第二和第三个偈颂详细解释，而对于证得内在的专注和外在的专注，以及通过它们证得内外一切的真如专注的阐述较少，因此首先要阐述证得它们的专注。因此，才说了“二者”等等，内外二者的真如分为两种，称为“二者”。何时外在的真如显现，就称为证得外在的专注；何时内在的真如显现，就称为证得内在的专注。以何因缘内外之真如得以显现呢？因此说了“以二义则得二者”。以二义则能证得内外二者的真如专注，即以二义见到所取之义与能取之义并非他体，以及见到能取之义与所取之义并非他体。其中，如果见到能取，即心，与所取，即外境诸法，并非各自独立存在，而是唯心，从而舍弃了对所取的散乱，就称为证得外在的专注，这发生在安忍之时。如果见到所取，即外境，与能取，即内在的心，并非他体，从而领悟到如同外境不存在一样，内在的心也不存在，从而舍弃了对能取的散乱，就称为证得内在的专注，这发生在世间法的顶峰之时。那么，如何才能证得内外二者的真如呢？因此说，二者
English
It is called "two," meaning that those dharmas are merely of the nature of arising and ceasing, and apart from that, there is no self or inner agent person. The term "inner" refers to the aggregates of form, feeling, perception, formation, and consciousness. Alternatively, what is apprehended, from the eye sense base to the mind sense base, is called apprehension. The term "outer" refers to the six objects from the form sense base to the dharma sense base, which are apprehended, and are called outer. Although the focus on dharma is shown first, because there are many explanations of attaining the focus on dharma, it is later explained in detail with the second and third verses. However, the explanation of attaining the inner focus and the outer focus, and through them, attaining the focus on the suchness of all inner and outer phenomena, is less. Therefore, the attainment of their focus should be explained first. Therefore, it is said, "both," etc., the suchness of both inner and outer is divided into two, and is called "both." When the outer suchness manifests, it is called attaining the outer focus; when the inner suchness manifests, it is called attaining the inner focus. By what cause does the suchness of inner and outer manifest? Therefore, it is said, "By two meanings, both are attained." By two meanings, the focus on the suchness of both inner and outer can be attained, that is, by seeing that the meaning of what is taken and the meaning of what takes are not different entities, and by seeing that the meaning of what takes and the meaning of what is taken are not different entities. Among them, if one sees that what takes, that is, the mind, and what is taken, that is, external phenomena, do not exist independently, but are only mind, and thereby abandons the distraction towards what is taken, it is called attaining the outer focus, which occurs at the time of patience. If one sees that what is taken, that is, the external object, and what takes, that is, the inner mind, are not different entities, and thereby understands that just as the external object does not exist, the inner mind also does not exist, and thereby abandons the distraction towards what takes, it is called attaining the inner focus, which occurs at the peak of worldly dharma. How then can one attain the suchness of both inner and outer? Therefore, it says, both
Tibetan
ག་ནི་མི་དམིགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ནས་སྣང་བ་གཟུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་འཛིན་པ་ཡང་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ན་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ས་དང་པོའི་དུས་ནའོ། །དྲོད་དང་སྤྱི་བོའི་ཚེ་ན་ནི་ཕྱི་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་གྱུར་པས་དམིགས་པ་རྙེད་པར་མི་བཤད་དོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱི་ནང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ནི་ནང་ཞེས་བྱ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་ལ་ནི་ཕྱི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དེ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་གཉིས་ཀའི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ནང་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྨྲས་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རོ་གཅིག་པར་ཟད་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་ཅེ་ན། ལན་དུ་ དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་མེད་མོད་ཀྱི། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཆོས་ཅན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཐ་དད་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གཞག་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་དང༌། གནས་ཁང་གི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བའི་དོན་ནས་འཛིན་པའི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་གཉིས་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་སྣང་སྟེ། གཟུང་བའི་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་མ་གཏོགས་པར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་བྱིས་པས་བཏགས་པ་ལྟ་བུར་ལོགས་ཤིག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཀྱང་མེད་པར་མཐོང་ན་ནང་གི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་དུས་ནའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལས་གཟུང་བའི་དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་ན་ཕྱིའི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་བཟོད་པའི་དུས་ནའོ། །ཕྱི་དང་ནང་དང་ཕྱི་ནང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་པ་རྙེད་པ་བསྟན་ནས་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ནི། །ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ལ་དམིགས་པ་རྙེད
Chinese
何为无所缘？如是说，了悟内之诸法界皆为行境之体性后，则显现之所取亦无所缘，能取亦无所缘，安住于无二之智慧，内外一切之如是性之所缘即为寻得，此乃初地之时。于暖位与顶位时，内外之如是性未现前故，不说是寻得所缘。身等为内外，如是说，身即五蕴名为内，色等六境名为外。彼二之如是性为彼二，如是说，内外二者之如是性二种为二者之，即外之如是性与内之如是性。若言彼空性乃一味，何故立为二种耶？答曰： 如是性虽无二分，然内外之法与有法二者有差别故，法性亦立为二种，譬如瓶之虚空与房屋之虚空等。从所取之义至能取之义见为非异，如是说，识本身显现为二，然能取并非唯于所取之外境，如眼等内之生处，非如孩童所立般于别处存在，若见心亦如境般不存在，则名为寻得内之所缘，此乃世间之胜法位时。从世间义见所取义非异，如是说，心性显现为色等之义，然若见无有心之外之其他义，则名为寻得外之所缘，此乃忍位时。已说内外及内外一切之如是性寻得所缘，今说如何能于法寻得所缘，故说：于法寻得所缘者，以听闻等三种智慧，如是说等，法者，谓十二部经等。于彼等法寻得所缘。
English
What is non-objectification? It is said that, having realized that all the realms of inner phenomena are the nature of going, then the appearing object of grasping is also non-objectification, and the grasper is also non-objectification. If one abides in non-dual wisdom, then finding the object of suchness of all inner and outer phenomena is called finding the object. This is at the time of the first ground. In the times of heat and peak, the suchness of inner and outer phenomena has not become manifest, so it is not said to be finding the object. Body and so on are inner and outer, it is said that the body, that is, the five aggregates, are called inner, and the six objects, such as form, are called outer. The suchness of those two is those two, it is said that the suchness of the two inner and outer is called the two, that is, the suchness of the outer and the suchness of the inner. If it is said that that emptiness is of one taste, then why is it established as two types? The answer is: Although suchness is not divided into two, since the inner and outer phenomena and the phenomena-possessors are different, the nature of phenomena is also established as two types, like the sky of a pot and the sky of a house, and so on. From the meaning of the object of grasping to seeing the meaning of the grasper as non-different, it is said that consciousness itself appears as two, but the grasper is not only in the external object of grasping, like the inner sense bases such as the eye, it does not exist in a separate place as if established by a child. If one sees that the mind also does not exist like an object, then it is called finding the inner object, this is at the time of the supreme mundane dharma. From the mundane meaning, seeing the meaning of the object of grasping as non-different, it is said that the nature of mind merely appears as the meaning of form and so on, but if one sees that there is no other meaning apart from mind, then it is called finding the outer object, this is at the time of forbearance. Having shown finding the object of suchness of all inner and outer and inner and outer phenomena, now it is shown how one can find the object in the Dharma, therefore it is said: Finding the object in the Dharma is through the three wisdoms of hearing and so on, it is said and so on, Dharma is the twelve divisions of scripture and so on. Finding the object in those Dharmas.