Tibetan
་དབང་བྱེད་གནས་པ་ལྟར། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེ་བས་དབང་དང་བཀས་ཆབ་འོག་ཏུ་དབང་བའི་འབངས་དང༌། དཀོར་ལ་ཅི་དགར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཉིས་ལ་དབང་བྱེད་དེ་འཁོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ནི་འཁོར་བ་ལ་དབང་བྱེད་དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་འཁོར་བ་ན་གནས་ཀྱང་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དབང་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་མི་གནས་ཀྱི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་རྒྱལ་པོའི་སེམས་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མོས་པ་བས་ཁྱད་ཞུགས་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་ཚིགས་བཅད་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མོས་པ་བསྒྲུབ་པར་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་མོས་པ་མང་པོའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མོས་པ་ཁྱད་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མོས་པ་མང་པོ་ནི་ འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་དང་ཉམས་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མོས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ཚུལ་དེ་བཞིན་རིག་ནས་ནི། །དེ་ལ་བརྟེན་ལ་དེ་ལྟ་རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཚོལ། །ཞེས་བྱ་བ། ལ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་མོས་པའི་མཆོག་ཡིན་པ་དང་ཚུལ་བཞིན་གྱི་མོས་པ་ཡིན་པར་རིག་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དེ་ལ་བརྟེན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དེ་ཉིད་ཚོལ་ཞིང་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མོས་པ་བས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་འབྱུང་བས་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་པ་ཅན་གྱི་དེ་ཁྱི་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་དོན་བྱེད་པ་རྒྱལ་པོ་འདྲ། །
Chinese
如安住于自在。如是说，应加于其他众生。譬如国王以福德与智慧之积聚广大，以权势与敕令统治其管辖之臣民，并随意使用财物，同样，为利他而行事的菩萨们，因具足智慧与慈悲，故能自在地掌控二法，即能自在地掌控轮回与涅槃。其中，以具足智慧故能自在地掌控轮回，如何掌控呢？以具足智慧故，虽安住于轮回，然不为轮回之烦恼所染。以具足慈悲故，能自在地掌控涅槃，如何掌控呢？以具足慈悲故，不唯独安住于涅槃，而是为了众生之利益而进入轮回，因此，其心如同国王之心。如是，已显示大乘之信解胜于世间与出世间之信解。现在，为了以三句偈颂显示应以理智确立大乘之信解，故说：应恒常了知众多信解之差别。恒常之意为于一切时，信解殊胜之义。众多信解即是：应了知欲界众生之信解，以及色界与无色界众生之信解，和声闻与独觉之信解皆为殊胜。大乘胜妙之理如是知已，依彼而行且如是恒常寻觅之。如是说。如前所说，了知信解大乘之法乃是信解中最殊胜者，且是如理之信解后，依止大乘之法的菩萨们，于一切时亦寻觅并成办信解大乘之法。信解大乘之法胜于世间与出世间之信解，故称为胜妙。因能生起自他利益之方便，故称为如理。于彼义中说：贪欲者如犬。于彼说：利他者如王。
English
As residing in freedom. Thus it is said, it should be added to other beings. For example, a king, with a great accumulation of merit and wisdom, rules his subjects under his authority and command, and uses wealth as he pleases. Similarly, Bodhisattvas who act for the benefit of others, because they possess wisdom and compassion, have power over the two dharmas, that is, they have power over samsara and nirvana. Among them, by possessing wisdom, they have power over samsara. How do they have power? Because by possessing wisdom, although they abide in samsara, they are not stained by the afflictions of samsara. By possessing compassion, they have power over nirvana. How do they have power? Because by possessing compassion, they do not abide solely in nirvana, but enter samsara for the benefit of sentient beings. Therefore, their mind is like the mind of a king. Thus, it has been shown that the aspiration of the Mahayana is superior to the aspiration of the world and beyond the world. Now, in order to show that it is reasonable to establish the aspiration of the Mahayana with three verses, it is said: Always know the difference between many aspirations. The meaning of 'always' is that at all times, the aspiration is superior. Many aspirations are: One should know that the aspirations of sentient beings in the desire realm, as well as the aspirations of sentient beings in the form and formless realms, and the aspirations of the Shravakas and Pratyekabuddhas are all superior. Having known the supreme and excellent way of the Mahayana in this way, rely on it and always seek it in this way. Thus it is said. As mentioned above, knowing that aspiring to the Dharma of the Mahayana is the most excellent of aspirations and is a reasonable aspiration, the Bodhisattvas who rely on the Dharma of the Mahayana also seek and accomplish aspiring to the Dharma of the Mahayana at all times. Aspiring to the Dharma of the Mahayana is superior to the aspirations of the world and beyond the world, therefore it is called supreme and excellent. Because it can generate the means for the benefit of oneself and others, it is called reasonable. In that meaning it is said: The greedy one is like a dog. In that it is said: The one who benefits others is like a king.
Tibetan
ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཁྱད་ཞུགས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཁྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་སྟོན་སྐྱེ་བ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པའི་དོན་ཉིད་ཕྱི་མས་ཞིབ་ཏུ་འཆད་དེ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟག་ཏུ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མོས་པ་ལ་འཛུད་པར་བྱེད་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མོས་ལ་ཞུམ་པ་ལ་དགག་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ལྷ་འཕགས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། མིས་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཞུམ་པ་དང་མིས་ཐོབ་ནས་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐོབ་པས་སྒྲུབ་དཀའོ་སྙམ་ནས་ཞུམ་པ་དང༌། དེ་ལྟར་དུས་རིང་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་ལ་ལས་ཐོབ་ཀྱི་ཀུན་གྱིས་མི་ཐོབ་བོ་སྙམ་ནས་ཞུམ་པ་དེ་དག་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན་ཞུམ་པར་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མིར་གྱུར་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བླ་ ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་མིར་གྱུར་པ་ལས་ཐོབ་ཀྱི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་ཞུམ་པར་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གཉིས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དུས་རིང་པོར་བསྟན་མི་དགོས་ཀྱི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ན་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རི་ལ་ཡང་འཐོབ་པས་ན་ཞུམ་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་གསུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། །དེ་ལའང་སེམས་ཅན་ལ་ལས་ཐོབ། ལ་ལས་མི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པས་ན་ཞུམ་པར་བྱར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར། ཞུམ་པ་ལ་ནི་བཟོད་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་རྣམས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ན་ཞུམ་པའི་སེམས་སྐྱེས་པར་གྱུར་བ་དང༌། བཟོད་པར་མི་བྱ་དང་དབར་མི་བྱ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མོས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ཡན་ཆད་དུ་མོས་པའི་མཚན་ཉིད་དབྱེ
Chinese
以上所说的，是指显示国王进入状态的意义。关于“被他人成办”这句话，从“犹如狗”开始，到“显示他人利益的其他生类”为止，是用后面的内容详细解释并显示前面所说之义。关于“也能正确地进入大乘”这句话，从“恒常的信奉”开始，到“恒常寻觅那”为止，是指显示进入大乘信奉的意义。驳斥对信奉的灰心。题为“偈颂”的意义是：有些人这样认为，无上菩提是天神圣者所能获得的，人无法获得，因而灰心；又有些人认为，即使人能获得，也要经过无数三大阿僧祇劫才能获得，难以修行，因而灰心；还有些人认为，即使那样长期修习，也只有少数人能获得，不是所有人都能获得，因而灰心。为了用三种理由显示不应该灰心，所以撰写偈颂。为了显示第一个理由，说了“从人而成”，意思是说，无上菩提是从人而成才能获得的，不是从天等处获得，因此不应该灰心。为了显示第二个理由，说了“菩提于每一刹那都能获得”，意思是说，菩提也不需要长期修习，在十方世界的刹那之间也能获得，因此不应该灰心。为了显示第三个理由，说了“无量众生”，意思是说，也不是有些众生能获得，有些众生不能获得，而是无量无数不可思议的恒河沙数的众生都能获得菩提，因此不应该灰心。因此，“对灰心不应忍受”，意思是说，因为这三种理由，如果生起灰心，就不应该忍受和容忍。关于信奉是福德的差别，有两首偈颂，意思是说，到此为止是信奉的特征区分。
English
The above refers to showing the meaning of the king entering the state. Regarding the phrase "accomplished by others," starting from "like a dog" up to "other beings showing the benefit of others," it is to explain in detail with the latter content and show the meaning of what was said before. Regarding the phrase "also correctly enter the Mahayana," starting from "constant devotion" up to "constantly seek that," it refers to showing the meaning of entering the Mahayana devotion. Refuting discouragement towards devotion. The meaning of the title "verses" is: Some people think that unsurpassed Bodhi can be attained by gods and saints, but humans cannot attain it, and thus become discouraged; and some people think that even if humans can attain it, it will take countless three great asamkhyeya kalpas to attain, which is difficult to practice, and thus become discouraged; and some people think that even if they practice for a long time, only a few can attain it, not everyone can attain it, and thus become discouraged. In order to show that one should not be discouraged with three reasons, verses are written. In order to show the first reason, it is said "from becoming human," meaning that unsurpassed Bodhi can only be attained from becoming human, not from places like gods, therefore one should not be discouraged. In order to show the second reason, it is said "Bodhi can be attained in every moment," meaning that Bodhi does not need to be practiced for a long time, it can be attained in the moment of the ten directions of the world, therefore one should not be discouraged. In order to show the third reason, it is said "immeasurable beings," meaning that it is not that some beings can attain it and some beings cannot, but immeasurable, countless, inconceivable beings as numerous as the sands of the Ganges can attain Bodhi, therefore one should not be discouraged. Therefore, "one should not tolerate discouragement," meaning that because of these three reasons, if discouragement arises, one should not tolerate or endure it. Regarding devotion as the difference of merit, there are two verses, meaning that up to this point is the characteristic distinction of devotion.