Tibetan
རབ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་མེད་དོ། །ཆོས་མེད་དོ། །དགེ་འདུན་མེད་དོ། །མ་སྐྱེས་སོ། །མ་བྱུང་ངོ༌། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང༌། ཡི་གེ་རྣམས་ཐོས་ན་སྨན་དཀུ་བ་བསྣམས་པ་བཞིན་དུ་སྐྲག་ཅིང་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ནམ་ཞིག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པ་ལས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱིས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འདི་དག་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་གྱི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་སྨན་གྱི་རོ་ དང་པོ་ལྕེའི་དབང་པོས་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་དོན་མཐོང་བའི་དུས་ན་དགའ་བའི་མཆོག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་ནམ་ཞིག་ན་མཉན་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ལྟོར་སོང་བ་ལྟར་བྱས་ནས་སེམས་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ་དེ་བས་ན་ཚིགས་བཅད་དེས་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུར་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་མཉེས་དཀའ་སྟེ། །ཆོས་འདི་རྒྱ་ཆེ་དཀའ་ཞིང་ཟབ། །མཉེས་པར་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་ནོར་སྦྱིན་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་གཉིས་པའོ། །འདི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་དེ་དག་ནི་མཉེས་པ་དང་དགའ་བ་དང༌། མགུ་བར་བྱ་བ་དཀའ་སྟེ། དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཔའ་བའི་ལན་གྲངས་མང་པོ་དྲག་པོས་བྱས་ན་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། མཛངས་པའི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་མཛངས་པའི་ལས་རླབས་ཆེར་བྱས་ན་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཁས་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་ན་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། གཞན་ཡང་ལེགས་ཞེས་སྨྲས་ན་ནི་བསྟོད་ཅེས་ཟེར། ཉེས་ཞེས་སྨྲས་ན་ནི་སྨད་ཅེས་ཟེར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མཉེས་པར་བྱ་དཀའ་བ་ལས། བསྟོད་པ་ལེགས་པས་མཉེས་བར་གྱུར་ན་གཏེར་དང་འབྲུ་དང་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པ་ཅི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཡབ་དང་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། འཕགས་པ་འཆར་ཀས་རྒྱལ་པོ་རྣམས་ནི་བརྟེན་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་རབ་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བས་མཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་མཉེས་པར་བྱས་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དོན་རྣམས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་
Chinese
饶益，佛不存在。法不存在。僧伽不存在。没有出生。没有出现。一切皆空性等等的名称、词语和文字，听到后会像拿着毒药一样，产生恐惧和背离的心。然后，当亲近善知识时，善知识们会说：‘嘿，种姓之子，不存在’这个名称、词语和文字，不是字面意思，不存在是指凡夫俗子所执着和抓住的遍计所执的自性不存在，而不是指他起和圆成实自性不存在。’如果领悟了这样的大乘意义，就像舌头首先尝到药的味道一样，在见到意义的时候，会生起极大的喜悦。对于那个法，如果通过听闻、思维和禅修等次第，就像吃饱了一样，能够消除心中的烦恼障和所知障，因此，这个偈颂显示了是消除障碍的因。如同国王一样难以取悦，此法广大、困难且深奥。如果能取悦，同样会赐予殊胜功德的财富。这是第二个比喻。就像那些国王一样，难以取悦、高兴和满足。即使是勇士们，也要通过多次激烈的勇敢行为才能使之满足。即使是贤明的人，也要通过极大的贤明行为才能使之满足。即使是智者们，也要通过广大的智慧才能使之满足。此外，说‘好’就是赞扬，说‘不好’就是贬低。国王们非常难以取悦，如果因为好的赞扬而高兴，就会给予珍宝、谷物和牲畜等一切所想的丰盛之物。正如《父子相见经》中所说：‘圣者查嘎说，国王们难以依赖，只有极度的痛苦才能使之高兴。当取悦他们时，他们会赐予当时所想的一切事物。’就像这样，大乘
English
Rabjor, the Buddha does not exist. The Dharma does not exist. The Sangha does not exist. There is no birth. There is no arising. All is emptiness, etc. Hearing these names, words, and letters, one develops a mind of fear and aversion, as if holding poison. Then, when one relies on a virtuous friend, the virtuous friends will say, 'Hey, son of good family, the name, word, and letter 'does not exist' does not mean the literal meaning. 'Does not exist' means that the nature of the completely imputed, which is grasped and held by ordinary beings, does not exist, but it does not mean that the nature of the other-powered and thoroughly established does not exist.' If one understands such a meaning of the Great Vehicle, just as the tongue first tastes the flavor of medicine, when one sees the meaning, great joy will arise. For that Dharma, if one goes through the stages of listening, thinking, and meditating, etc., as if one is full, one can eliminate the obscurations of afflictions and the obscurations of knowledge in the mind. Therefore, this verse shows that it is the cause of eliminating obscurations. Like a king, it is difficult to please. This Dharma is vast, difficult, and profound. If one can please it, it will similarly bestow the wealth of supreme qualities. This is the second analogy. Just like those kings, it is difficult to please, delight, and satisfy. Even heroes must perform many fierce acts of bravery to satisfy them. Even wise people must perform great acts of wisdom to satisfy them. Even scholars must perform great acts of scholarship to satisfy them. Furthermore, saying 'good' is praise, and saying 'bad' is criticism. Kings are very difficult to please. If they are pleased by good praise, they will give abundant treasures, grains, livestock, and everything else one desires. As it is said in the Sutra of the Meeting of Father and Son: 'The noble Chaga said, kings are difficult to rely on, and only extreme suffering can please them. When they are pleased, they will bestow whatever things are desired at that time.' Like this, the Great Vehicle
Tibetan
པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདི་ཡང་རྒྱ་ཆེ་ལ་དཀའ་ཞིང་ཟབ་པས་མཉེས་པར་བྱ་དཀའ་བ་སྟེ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་སྟོན་པས་ན་དཀའ་ཞིང་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཀྱང་ཚིག་གཞན་ལ་དོན་གཞན་འབྱུང་བས་བརྟག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བའོ། །དོན་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བས་ན་ཟབ་པའོ། །མཉེས་པར་དཀའ་བ་ནི་ཆོས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་རབ་ཏུ་དཀའ་བས་ ན་མཉེས་པར་བྱ་བ་དཀའ་བའོ། །དེ་ཡང་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་རྒྱ་མཚོ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མདོ་ལས་རྒྱ་མཚོ་བློ་གྲོས་སངས་རྒྱས་བསྒྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིར་སླ་མོད་ཀྱིས་ཚོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་གི་ཚེ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་མཉེས་པར་བྱས་ན་རྒྱལ་པོ་མཉེས་པར་བྱས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱུག་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་འདིས་ནི་ཆོས་དེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པར་སྟོན་ཏོ། །རིན་ཐང་མེད་པའི་རིན་ཆེན་རིགས། །ལྟ་མི་ཤེས་པའི་མི་མི་མགུ། །དེ་བཞིན་མི་མཁས་ཆོས་འདི་ལ། །དེ་ལས་བཟློག་པས་མགུ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་གསུམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དང་ལྡན་པ་དབྱིབས་དང་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་རིན་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱིན་ན་ཡང་རིན་གྱི་ཐང་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་ཤིང་ཐུན་དང༌། ཕྱུགས་རྫི་ལ་སོགས་པ་སྔོན་ཆད་རིན་པོ་ཆེ་འཆང་མ་མྱོང་བ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་སོང་ན་གཅེས་པ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་དགའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་དེ་ཉིད་སྔོན་རིན་པོ་ཆེ་བདག་ལ་བདོག་པར་གྱུར་པ་རིན་པོ་ཆེའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་ཤེས་པའི་ལག་ཏུ་སོང་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་གཞན་ཡང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ནོར་མང་པོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དོན་དང་ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཡང་དོན་དང་ཚིག་ལྟ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ལག་ཏུ་གླེགས་བམ་མམ་བཤད་པའི་ཚིག་སོང་ཡང་དགའ་བ་དང་མགུ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་བཟློག་
Chinese
大乘之法，既广博又艰深，难以令人满意。因其阐述了地和波罗蜜多等，所以是广博的。因其揭示了空性和无我，所以被称为艰深。空性一词，因其在不同语境下产生不同含义，难以理解，故而艰深。其含义也难以领悟，故而深奥。难以令人满意，是因为要亲证此法极其困难，所以难以令人满意。那么如何才能亲证呢？正如圣者《海慧菩萨经》中所说：“海慧，成就佛陀之语虽易，然成就资粮实为难事。”何时发起盔甲精进和结合精进等，亲证此法并使之满意，就像使国王满意一样，那时便会获得殊胜功德现前等，以及力量和无畏等无量功德之财富，这表明此法是圆满的根源。无价之宝，不识者不悦。 同样，不智者对此法亦然，反之则悦。 这是第三个比喻。正如珍宝之类，圆满具足，自性光明，形状和大小都完美，即使以整个阎浮提的财富来交换，也无法衡量其价值，这种无价之宝，如果落入木匠和牧羊人等从未拥有过珍宝、不识珍宝之人手中，他们不会理解其珍贵，因此内心不会感到满足和喜悦。而同样的珍宝，如果落入曾经拥有过珍宝、懂得珍宝特性的人手中，就会生起极大的喜悦，并且还会成为产生黄金等众多财富的根源。同样，大乘佛法，其义理和文字都非常圆满，如果经书或讲解的词句落入不识义理和文字之人手中，也不会产生喜悦和满足感。反之，
English
This Mahayana Dharma is vast, difficult, and profound, making it hard to please. It is vast because it explains the earth and the perfections, and so on. It is called difficult and profound because it reveals emptiness and selflessness. The word "emptiness" is difficult because it has different meanings in different contexts, making it hard to understand. The meanings are also hard to realize, hence it is profound. It is hard to please because it is extremely difficult to directly realize this Dharma, hence it is hard to make it pleasing. How can it be directly realized? Just as it is said in the Sutra of the Noble Sagaramati, "Sagaramati, it is easy to say 'achieve Buddhahood,' but it is extremely difficult to accomplish the accumulation of merit." When one engages in armor-like diligence and application-like diligence, and directly realizes this Dharma and makes it pleasing, just like pleasing a king, at that time one will obtain the wealth of immeasurable qualities such as the manifestation of extraordinary virtues, strength, fearlessness, and so on. This shows that this Dharma is the cause of perfect prosperity. A priceless jewel, unrecognized, does not please. Likewise, the unwise do not delight in this Dharma; the opposite is true. This is the third example. Just as a perfect jewel, naturally radiant, with perfect shape and size, even if the entire Jambudvipa were given in exchange, it would not equal its value. This priceless jewel, if it falls into the hands of a carpenter or shepherd, who has never possessed a jewel before and does not know how to recognize it, they will not understand its preciousness, and therefore their minds will not be satisfied or joyful. But if that same jewel falls into the hands of someone who has previously owned jewels and knows how to recognize their qualities, great joy will arise, and it will also become the source of generating much wealth such as gold. Similarly, this Mahayana Dharma, with its perfect meaning and words, even if the scriptures or spoken words fall into the hands of someone who does not understand the meaning and words, it will not generate joy or satisfaction. On the contrary,