Tibetan
་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། ལྕགས་བསིལ་བར་གྱུར་པ་ན་ཚ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིམས་ཀྱི་ཚ་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་བསིལ་བ་ཕྱིན་ཡོད་པས་གང་གི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་ལྕགས་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པས་ལྕགས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་རིམས་མེད་ཀྱང་རིམས་དང་བྲལ་བའི་ལུས་བདེ་བ་ཕྱིན་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ལྕགས་དང་འདྲ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་ཚ་བ་དང་འདྲ་བ་ཞི་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མིག་དང་འདྲ་བ་ཡང་མ་རིག་པ་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བ་ཞི་བ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད། མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། ནམ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དུས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཚ་བ་དང༌། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཕྱིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མ་རིག་པ་དང་བྲལ་ན་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་པས་སྐྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདོད་ཆགས་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་རིག་པ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་འདི་ཡན་ཆད་ཟབ་པ་བསྟན་པ་ལ་མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་བསྟན་ཏེ། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མིག་ལ་རབ་རིབ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལམ་གནས་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏེ། སེམས་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། སྐུ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མེད་དབྱིངས། །གཅིག་མིན་རྣམ་མང་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་དུས་ལ་སྐུ་གཅིག་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ། སྐུ་རྣམ་པ་མང་བ་སྟེ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ལུས་མེད་ཅིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་ལུས་མེད་པ་དང༌། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ལུས་ཐ་དད་པ་གཞག་པར་མི་ནུས་ཀྱི། གང་ལ་ལུས་ཡོད་པ་དང༌། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ལུས་འདི་ནི་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལུས་ཐ་དད་པར་གཞག་པར་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལུས་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐ་དད་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་དུས་ན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལུས་མེད་པ་དང༌། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པས་ན་ཐ་དད་པ་དུ་མར་གཞག་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་ལུས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ན་སྐུ་རྣམ་པ་དུ་མར་གཞག་པ་མེད་མོད་ཀྱི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ནས་ས་བཅུ་ དག་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྱོད་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོའི་སྐུ་དུ་མ་ཡོད་པས་ན་སྐུ་གཅིག་བ་ཁོ་ནར་ཡང་མི་གཞག་གོ །འདིས་ནི་གནས་པ་ཟབ་པ་བསྟན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཟབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཀྱི་ལས་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ལས་དང༌། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ལས་དང༌། ཆོས་བསྟན་པའི་ལས་དང༌། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་དང༌། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ལས་དང༌། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ལས་དང༌། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལས་དང༌། ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ལས་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ལས་དང༌། ལས་དེ་རྣམས་བསྟན་ཏེ། སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །བྱང་ཆུབ་རི
Chinese
如果问：不应说吗？因为铁变冷时，没有热的物体，就像没有瘟疫的热度一样。也不应说没有，因为铁的寒冷已经存在，因此它能做各种各样的事情。如果那时完全没有了，那么铁也会消失，因此铁的作用也不会存在，就像没有瘟疫，但已经有了脱离瘟疫的身体的舒适一样。同样，佛的心就像铁，贪欲的火焰就像热，平息了；佛的智慧就像眼睛，无明的翳障就像模糊，平息了，既不能说有，也不能说没有。为什么不能说有呢？因为当心完全解脱，智慧完全解脱时，贪欲的热度和无明的模糊就不存在了。也不能说没有，因为心完全解脱，智慧完全解脱已经存在了。因此，脱离贪欲，心就完全解脱，这就是获得涅槃的意思。脱离无明，智慧就完全解脱，这就是获得一切智智的意思。因为那是从没有中产生的。所谓“不是没有”，从没有贪欲中产生的是心的完全解脱，从没有无明中产生的是智慧的完全解脱，与这二者分离的安乐的特征不是没有，这就是它的意思。因此，完全解脱的特征是这样的： 脱离了见道和修道所应断除的烦恼，就是心的完全解脱。对于完全解脱，如实了知完全解脱本身，就是智慧的完全解脱。这显示了完全解脱的特征。因此，到此为止，为了显示甚深，以四个偈颂显示了特征的甚深。到此为止的三个偈颂显示了如来已经转变为其他状态。就像眼睛有翳障一样。 这一个偈颂显示了恶趣的道路如实地转变为状态，心已经转变为其他状态。
English
If asked, should it not be said? Because when iron becomes cold, there is no hot object, just like there is no fever from plague. It should also not be said that it does not exist, because the coldness of iron already exists, therefore it can do all kinds of things. If at that time it completely disappeared, then the iron would also disappear, therefore the function of iron would also not exist, just like there is no plague, but the comfort of the body free from plague already exists. Similarly, the mind of the Buddha is like iron, the fire of desire is like heat, it is pacified; the wisdom of the Buddha is like the eye, the haze of ignorance is like blur, it is pacified, one can neither say it exists, nor say it does not exist. Why can't it be said to exist? Because when the mind is completely liberated and wisdom is completely liberated, the heat of desire and the blur of ignorance do not exist. It also cannot be said that it does not exist, because the complete liberation of the mind and the complete liberation of wisdom already exist. Therefore, by separating from desire, the mind becomes completely liberated, which means attaining Nirvana. By separating from ignorance, wisdom becomes completely liberated, which means attaining the omniscient wisdom. Because that is produced from non-existence. The so-called "not non-existence", what arises from the absence of desire is the complete liberation of the mind, and what arises from the absence of ignorance is the complete liberation of wisdom, the characteristic of happiness separated from these two is not non-existence, that is its meaning. Therefore, the characteristics of complete liberation are as follows: Separation from the afflictions to be abandoned by seeing and meditation is the complete liberation of the mind. For complete liberation, truly knowing complete liberation itself as it is, is the complete liberation of wisdom. This shows the characteristics of complete liberation. Therefore, up to this point, in order to show the profound, the profoundness of the characteristics is shown with four verses. The three verses up to this point show that the Tathagata has transformed into another state. Just like the eyes have haze. This one verse shows that the path of evil destinies has truly transformed into a state, and the mind has transformed into another state.
Chinese
是知晓之义。彼等如来住于无漏之界时，称为身一，抑或称为各异耶？因此，偈颂云： 诸佛之无垢界，非一亦非众多。 如是宣说一偈。如来等住于无漏之界，即法界之时，不可称为身一，亦不可称为身众多，即众多各异。如何不可称为各异耶？因此说： 如虚空般无身。 谓凡无身，且无我执者，则无法安立其身各异。凡有身，且有我执者，则可安立天授之身与祠授之身各异。譬如虚空无身，且无我执，故无法安立虚空为各异。如是，住于法界之时，如来之法身亦无身，且无我执，故无法安立为众多各异，以一切皆安住于法界之体性，味为一体之故。如何非为一体耶？因此说： 以随逐先前之身故。 谓住于法界之时，虽未安立身形众多，然于从胜解行地至十地之间，趣入菩萨之行，且行持时，以有菩萨各自之众多身故，亦不安立为唯一之身。此乃显示住之深奥，以安住于非一非多之体性故。事业深奥者，谓菩提分等珍宝处之事业，及令有情成熟之事业，及至究竟处之事业，及说法之事业，及化身等之事业，及智慧趣入之事业，及无分别之事业，及种种相之智慧之事业，及智慧不趣入之事业，及解脱相同而智慧有差别之事业。如是显示彼等事业，谓以力等诸佛之法，菩提
English
It is the meaning of knowing. When the Tathagatas dwell in the realm of non-leakage, is it called one body or is it called different? Therefore, the verse says: The stainless realm of the Buddhas, is neither one nor many. Thus, one verse is spoken. When the Tathagatas dwell in the realm of non-leakage, that is, the realm of Dharma, it cannot be called one body, nor can it be called many bodies, that is, many different ones. How can it not be called different? Therefore, it is said: Like the sky, without a body. It is said that those who have no body and no self-grasping cannot establish their bodies as different. Those who have a body and self-grasping can establish the body of Devadatta as different from the body of Yajnadatta. For example, the sky has no body and no self-grasping, so it is impossible to establish the sky as different. Likewise, when dwelling in the realm of Dharma, the Dharmakaya of the Tathagata also has no body and no self-grasping, so it cannot be established as many different ones, because all abide in the nature of the realm of Dharma, with one taste. How is it not one? Therefore, it is said: Because it follows the previous body. It is said that although many bodies are not established when dwelling in the realm of Dharma, from the stage of adhimukticarya to the ten bhumis, when entering and practicing the conduct of Bodhisattvas, since there are many bodies of each Bodhisattva, it is not established as only one body. This shows the depth of dwelling, because it dwells in the nature of neither one nor many. The profound activity is the activity of the jewel place such as the bodhipaksas, the activity of maturing sentient beings, the activity of going to the ultimate place, the activity of teaching the Dharma, the activity of manifestations, etc., the activity of wisdom entering, the activity of non-discrimination, the activity of wisdom of various aspects, the activity of wisdom not entering, and the activity of the difference of wisdom in the same liberation. Thus, those activities are shown, that is, with the powers and other Buddha dharmas, Bodhi