Tibetan
ངས་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། བྲལ་བའི་དུས་ཐ་དད་པས་དབྱེ་བའོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཐ་དད་པས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གོ །སྒྲུབ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་དག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱའོ། །མདོ་གཞན་དག་ལས་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་རྣམས་ལ་མི་རྨོངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་སོ། །རྣམ་ གྲངས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསལ་ན། དེ་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་སྐྱེད་པའི་དོན་དུ་དབྱེ་བའོ། །དབྱེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། འགྱུར་བ་མེད་ཀྱང་དབྱེ་བ་བདེ་བླག་ཏུ་རིག་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་སྔར་སྨོས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་པོར་འདྲི་སྟེ། གཉིས་དངོས་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡི། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ལའམ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མེད་དོ། །གཉིས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དངོས་པོའི་རྐྱེན་མ་སྨོས་པར་བསྟན་པར་ལྟ་བའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གང་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་དགག་པའི་ཚིག་ཡིན་ན། དངོས་པོའི་སྒྲ་མེད་ཀྱང་དོན་འདི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བས། དངོས་པོའི་སྒྲ་ནི་འདིར་ལྷག་གོ །ལྷག་མ་མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་དེ་ཙམ་ཞིག་བཤད་ན། ག
Chinese
执著和相遇，以及分离的时间不同而区分。另外，以对人与法的执著不同而区分，有十六种。论证是显示空性的详细区分的理智。为什么用这些方式来了解空性呢？因为是完全清净的对境，所以要了解希求完全清净者的特征。为了不迷惑于其他经典中所说的名相，所以是名相。如果领会了名相的意义，就能确定空性是完全清净的对境，所以是名相的意义。如果清除了所有的烦恼，那就是完全清净，因为舍弃了所有的烦恼，所以是为了生起精进而区分。如果领会了区分的论证，即使没有改变，也能轻易地理解区分，所以也要了解区分的论证。如何了解特征呢？因为之前已经说过了特征，所以首先要问那个：二者无实之实性，实性空性之特征。要这样理解。二者是能取和所取。在非真实的遍计所执上，或者因为非真实的遍计所执所遍计的自性，所以在实体的体性上是不存在的。第二，不存在的实体的实体是什么，那就是空性的特征。为了与偈颂相符，所以在这里也应看作是没有说明实体的因缘。不存在的实体是什么？不存在的自性就是存在。否则，它的不存在的实体就没有空性了。二者的实体就会变成存在。因此，像这样不存在的体性完全显示为空性的特征，这样说，但不是实体的体性的特征。不存在的词语是否定实体的词语，即使没有实体的词语，也能领会这个意义，所以实体的词语在这里是多余的。不是多余的，如果只说二者的不存在的实体是空性的特征，那么
English
The distinctions are made by the different times of attachment, encounter, and separation. Furthermore, there are sixteen distinctions based on the different attachments to persons and phenomena. Reasoning is the intellect that shows the detailed distinctions of emptiness. Why should emptiness be understood through these ways? Because it is a completely pure object, therefore, the characteristics of those who desire complete purity should be understood. The reason for the nomenclature is to avoid confusion with the various terms explained in other sutras. If the meaning of the nomenclature is understood, then it is certain that emptiness is the very object of complete purity, hence it is the meaning of the nomenclature. If all defilements are removed, then it is completely pure, and because all defilements are abandoned, the distinction is made for the purpose of generating effort. If the reasoning of the distinctions is understood, then even without change, the distinctions can be easily understood, so the reasoning of the distinctions should also be understood. How should the characteristics be understood? Because the characteristics have been mentioned before, therefore, that itself is asked first: 'The reality of the unreal two, the characteristic of the reality of emptiness.' This should be understood. The two are the apprehended and the apprehender. In the unreal imputation, or because of the nature of the imputed by the unreal imputation, it does not exist in the nature of reality. Secondly, what is the reality of that which is unreal, that is the characteristic of emptiness. In order to be consistent with the verses, it should be seen here that the cause of reality is not mentioned. What are those unreal realities? The nature of the unreal is existence itself. Otherwise, there would be no emptiness in the unreal reality of it. The reality of the two would become existence itself. Therefore, it is said that in this way, the nature of the unreal is completely shown as the characteristic of emptiness, but it is not the characteristic of the nature of reality. If the word 'unreal' is a word that negates reality, then even without the word 'reality,' this meaning can be understood, so the word 'reality' is superfluous here. It is not superfluous, if only it is said that the unreal reality of the two is the characteristic of emptiness, then
Tibetan
ཙོར་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་རུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ལ་ཡོད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མེད་པའི་སྒྲ་ནི་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་འདིར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པས། གཏན་མེད་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པ་ལ། གཉིས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ། །སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་གཉིས་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་དུ་བཤད་པར་མི་རིགས་སོ། །གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ཡང་གཉི་ག་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཏུ་གནས་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་གཏན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་དེ་ཤེས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དོན་དམ་པ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཡོད་པ་མ་ཡིན་མེད་པའང་མིན། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཉིས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཡོད་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཏན་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གཉིས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་གཉིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང༌། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟག་པ་དང༌། བདེ་བའི་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡི
Chinese
通达二取不存在的体性，如同兔角不存在一样，不应成为如痛苦等的法性之体。因此说，二取不存在即是空性。此不存在存在于非真实分别中，称为空性，为了完全执取不存在之物的体相，故而显示为法性之体。或者，在二取不存在称为空性中，“无”之声是共同的，因此不知此处“无”是指什么，为了极度显示完全不存在，故而在非真实分别中，说二取不存在之物。先前不存在和坏灭后不存在，二者不应解释为不是从自己的近取因产生。一者不存在于另一者中，因为二者是存在的，故不应存在于一者中。因此，通过近取事物的不存在之体相，了知能取和所取完全不存在即是空性。如果不存在的自性是空性，那如何称之为胜义谛呢？因为是殊胜智慧的对境，如同无常一样，但不是事物。虽然如此，但它也不是不存在的体性，如此，它的不存在的体性是什么呢？既非有，亦非无。如何非有呢？如此，二取不存在，有也不会变成二取完全不存在，也不会变成非真实分别的法性。如何非无呢？如此，二取不存在之物，二取不存在不是不存在于二取不存在的体性中，如果它不存在，则会变成二取存在，也不会变成非真实分别的法性，例如无常和痛苦一样。颠倒的众生所增益的常和乐的事物的不存在的体性是…
English
Understanding the nature of the non-existence of the two apprehensions, like the non-existence of a rabbit's horn, it should not become the nature of reality, such as suffering. Therefore, it is said that the non-existence of the two apprehensions is emptiness. This non-existence exists in unreal conceptualization, called emptiness, and in order to fully grasp the characteristic of the non-existence of things, it is shown as the nature of reality. Alternatively, in the non-existence of the two apprehensions called emptiness, the word "non-existence" is common, so it is not known what "non-existence" refers to here. In order to extremely show complete non-existence, in unreal conceptualization, it is said that the thing of the non-existence of the two apprehensions. The two, previously non-existent and non-existent after destruction, should not be explained as not arising from their own proximate cause. One does not exist in the other, because both exist, so it should not exist in one. Therefore, by closely grasping the characteristic of the non-existence of things, it is understood that the grasper and the grasped are completely non-existent, which is called emptiness. If the nature of non-existence is emptiness, then how is it called the ultimate truth? Because it is the object of supreme wisdom, like impermanence, but it is not a thing. Even so, it is not the nature of non-existence, so what is its nature of non-existence? It is neither existent nor non-existent. How is it non-existent? Thus, the two apprehensions do not exist, existence will not become the complete non-existence of the two apprehensions, nor will it become the nature of unreal conceptualization. How is it not non-existent? Thus, the thing of the non-existence of the two apprehensions, the non-existence of the two apprehensions is not non-existent in the nature of the non-existence of the two apprehensions, if it does not exist, it will become the existence of the two apprehensions, nor will it become the nature of unreal conceptualization, like impermanence and suffering. The nature of the non-existence of the permanent and happy things that are imputed by inverted beings is...