Tibetan
དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་བཤད། བློ་གྲོས་བརྟན་པ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་བཤད། བློ་གྲོས་བརྟན་པ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱན་ནྟ་བི་བྷཾ་ག་ཊཱི་ཀཱ། བོད་སྐད་དུ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་འགྲེལ་བཤད། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཡ་རབས་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་བླ་མ་དང༌། དད་པའི་ལྷ་ལ་མཆོད་ནས་ལས་རྣམས་ལ་འཇུག་སྟེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མདོ་རྣམ་པར་བཤད་པར་འདོད་པས། བདག་ལ་ཡང་འདི་ནི་ཡ་རབས་ཀྱི་ཚུལ་ཅན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་མཛད་པ་དང་འཆད་པ་ལ་མཆོད་ནས། དེའི་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཞུགས་སོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རབ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཐོབ་ཅེ་ན། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཕན་འདོགས་འདོགས་པ་ལ་མཆོད་ན་བསོད་ནམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བསོད་ནམས་འཕེལ་ན་ཡང་དག་པར་རྩོམ་པ་ལ་བར་ཆད་དང་བགེགས་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པར་ཚོགས་ཆུང་ངུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་མཛད་པས་གསུངས་པ་དང༌། འཆད་པས་བཤད་པ་ཡང་དག་པར་བྱིན་པར་བསྙད་པས། མཛད་པ་དང༌། འཆད་པ་དང༌། མདོ་དང་འབྲེལ་བ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་འདི་ནི་རབ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་མཛད་པས་བཤད་པར་བསྟན་པས་མདོ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་མཛད་པ་པོ་ནི་འཕགས་པ་བྱམས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུངས་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། དབང་དང་བཟོད་པ་དང༌། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡང་མ་ལུས་པར་སྤངས་པའོ། ། འཆད་པས་ཡང་དག་པར་བྱིན་པའི་སྒོ་ནས་འགྲེལ་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལ་འཆད་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཐོགས་མེད་དོ། །དེ་ལས་སློབ་དཔོན་བཙུན་པ་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་གསན་ནས་འདིའི་འགྲེལ་པ་མཛད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་མ་ནོར་བར་རྟོགས་པ་དང༌། བཟུང་བ་དང་སྟོན་ནུས་པས་འདིར་མདོའི་དོན་མ་ནོར་བ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འགྲེལ་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལྟར་གང་དག་གང་ཟག་ཚད་མར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། མདོ་དང་འགྲེལ་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེའོ། །གང་ཡང་ཆོས་ལ་སྟོན་པ་དེ་དག་ནི་མདོ་དང་འགྲེལ་པའི་དོན་བཟང་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། ངེས་པ་སྐྱེ
Chinese
中边分别论释 慧稳 中边分别论释 慧稳 印度语：玛地衍多毗崩嘎札底嘎。 藏语：中边分别论释。 顶礼文殊童子！善良之士大多先礼敬上师和信仰之神，然后才开始从事各项事业。因为我想要解释《中边分别经》，为了让大家知道我也是一个有礼貌的人，所以我先礼敬经的作者和讲解者，然后才开始分析经文的意义。为了清楚地表明这一点，所以说了“此论善作者”等。这样做有什么好处呢？礼敬有功德者和有恩德者，可以增长福德。福德增长了，在正确写作时，就不会受到障碍和邪魔的阻碍，就能顺利完成少量资粮。或者说，作者所说和讲解者所讲都是真实可靠的，因此，为了对作者、讲解者和经文之间的关联产生敬意，所以才说了“此论善作者”等所有的话。通过作者的讲述，可以对经文产生敬意。例如，这部论典的作者是圣弥勒，他也是一生补处菩萨。他已经完全超越了菩萨的各种神通、陀罗尼、无碍解、三摩地、自在、忍辱和解脱，并且已经清除了菩萨所有地的所有障碍。 通过讲解者的真实传授，可以对注释产生敬意。这里的讲解者是无著论师。世亲论师从他那里听取了教诲，并撰写了这部论典的注释。他们两人都具有卓越的智慧，能够毫无错误地理解、掌握和阐述经文，因此，这部注释能够毫无错误地阐述经文的意义，从而对注释产生敬意。因此，那些将某些人视为可靠的人，会对经文和注释产生敬意。那些宣讲佛法的人，会透彻理解经文和注释的精髓，从而产生定解。
English
Commentary on Distinguishing the Middle from the Extremes Intelligence Steadfast Commentary on Distinguishing the Middle from the Extremes Intelligence Steadfast In Sanskrit: Madhyāntavibhāgaṭīkā. In Tibetan: Commentary on Distinguishing the Middle from the Extremes. Homage to youthful Mañjuśrī! Most virtuous people first pay homage to the guru and the deity of faith, and then engage in various activities. Because I want to explain the Sūtra Distinguishing the Middle from the Extremes, in order to let everyone know that I am also a polite person, I first pay homage to the author and commentator of the scripture, and then begin to analyze the meaning of the scripture. In order to clearly indicate this, it is said, "This treatise is well-authored," etc. What benefit is gained by doing so? If you pay homage to those with qualities and those who are kind, merit will increase. If merit increases, when writing correctly, you will not be hindered by obstacles and demons, and you will be able to successfully complete a small amount of accumulation. Alternatively, what the author says and what the commentator says are both true and reliable. Therefore, in order to generate respect for the connection between the author, the commentator, and the scripture, all the words such as "This treatise is well-authored" are spoken. By showing that the author speaks, respect for the scripture arises. For example, the author of this treatise in verse is the noble Maitreya, who is also a bodhisattva destined to be the next Buddha. He has completely transcended all the bodhisattva's superknowledges, dhāraṇīs, analytical knowledges, samādhis, powers, forbearance, and liberations, and has also completely abandoned all the obscurations on all the bodhisattva grounds. Through the commentator's true transmission, respect for the commentary will arise. The commentator here is Master Asaṅga. Master Vasubandhu heard the teachings from him and wrote the commentary on this treatise. Both of them have excellent wisdom, and are able to understand, grasp, and explain the scripture without error. Therefore, this commentary is able to explain the meaning of the scripture without error, thereby generating respect for the commentary. Therefore, those who regard certain people as reliable will have respect for the scripture and the commentary. Those who expound the Dharma will thoroughly understand the essence of the scripture and the commentary, thereby generating certainty.
Tibetan
ས་ན་འདི་མཛད་པ་དང་འཆད་པ་ཡང་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱིས། རྟོག་གེ་དང་ལུང་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་ནི་ཟད་དོ་ཞེས་མཛད་པ་དང༌། འཆད་པ་ལ་གུས་པ་སྐྱེའོ། །ད་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་དང༌། ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པར་བྱའོ། །མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་བསྟན་བཅོས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅིང་བརྗོད་ཅེ་ན། མཛད་པ་དང་འཆད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་ཉན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་སྐྱེ་བས་འདི་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སློབ་མ་འཆོས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཏེ། སློབ་མའི་འཆོས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཚོགས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ལས་ལས་བཟློག་པ་དང༌། ཚོགས་པར་འབྱུང་བའི་ལས་ལ་འཇུག་པའོ། །ཡང་ན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཏེ། ལུང་མནོས་པ་གོམས་པར་བྱས་པས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། བར་ཆད་མེད་པ་ཡུན་རིང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇིགས་པའི་ངན་སོང་རྣམས་དང༌། སྲིད་པ་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་འཆོས་པ་དང༌། ངན་འགྲོ་དང་སྲིད་ པ་ལས་སྐྱོབ་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་གཉིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང༌། དེ་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མེད་དེ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །དེ་ལ་སྨྲས་པ། ཉོན་མོངས་དགྲ་རྣམས་མ་ལུས་འཆོས་པ་དང༌། །ངན་འགྲོ་སྲིད་ལས་སྐྱོབ་པ་གང་ཡིན་པ། །ཆོས་སྐྱོབ་ཡོན་ཏན་ཕྱིར་ན་བསྟན་བཅོས་ཏེ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ་མེད། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་བདུན་དུ་བསྡུས་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཐོབ་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ནི་སེམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་འདི་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །རབ་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའོ། །སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་འདི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རབ་ཀྱི་སྒྲ་དང་སྒྲོགས་ན་བྱེད་པར་ལྟ་སྟེ། སྐད་དབྱིངས་དོན་གྱི་སྟོབས་ལྡན་ཡང༌། །ཉེ་བར་བསྒྱུར་བས་
Chinese
因此，通過理解來區分造作和講述。僅僅通過推理和引證來區分是有限的，所以要對造作和講述產生敬意。現在將要講述什麼是論著的本性，以及為什麼稱之為論著。顯現為名、詞和字母集合的識，即是論著。或者，顯現為獲得超越世間之智慧的聲音特性的識，即是論著。識是如何造作和陳述的呢？由於從造作和講述的識中產生聽聞的識，因此這沒有過失。為了調伏弟子，所以是論著。弟子的調伏是為了生起戒律、禪定和智慧的殊勝之處。從身體、語言和意念不和合的業中轉離，並進入和合的業中。或者，由於符合論著的特徵，所以是論著。通過習慣於聽聞教言，將會捨棄具有習氣的煩惱，並且從無間、長久、各種猛烈痛苦所恐嚇的惡趣，以及從有（輪迴）中救護，這就是論著的特徵。因此，調伏煩惱的敵人，以及從惡趣和有中救護，是論著的特徵。這兩者也存在於一切大乘，以及一切對此的講述中，而在其他（小乘）中則沒有，因此這是論著。對此說道：調伏所有煩惱的敵人，以及從惡趣和有中救護，凡是護持佛法功德的即是論著，這兩者在其他宗義中沒有。所謂「此」是指，通過三乘的門徑歸納為七事，捨棄煩惱和所知障並獲得，以及論著《辨中邊論》的偈頌，因為安住在心中，所以顯現地指示為「此」。所謂「善作者」是指作者。雖然這是為了獲得聲音的本性，然而，如果與「善」的聲音一起宣說，則視為作者，即使聲音的本性具有意義的力量，但通過接近轉變
English
Therefore, it is through understanding that one distinguishes between composing and explaining. To distinguish solely through reasoning and citation is limited, so one should generate respect for composing and explaining. Now, what is the nature of a treatise, and why is it called a treatise, will be explained. The consciousnesses that appear as collections of names, words, and letters are treatises. Alternatively, the consciousnesses that appear as the distinctive sounds that lead to the attainment of wisdom transcending the world are treatises. How are these consciousnesses composed and expressed? Since the consciousnesses of listening arise from the consciousnesses of composing and explaining, there is no fault in this. It is a treatise because it tames disciples. The taming of disciples is for the sake of generating the excellence of discipline, samadhi, and wisdom, turning away from actions that do not harmonize with body, speech, and mind, and engaging in actions that do harmonize. Or, it is a treatise because it accords with the characteristics of a treatise. By becoming accustomed to hearing the teachings, one will abandon afflictions along with their imprints, and whatever protects from the fearsome evil destinies filled with uninterrupted, prolonged, and various intense sufferings, and from existence (samsara), that is the characteristic of a treatise. Therefore, taming the enemies of affliction, and protecting from evil destinies and existence, are the characteristics of a treatise. These two are present in all the Great Vehicle and all its explanations, but not in others (Hinayana), therefore this is a treatise. To this it is said: Whatever tames all the enemies of affliction, and protects from evil destinies and existence, is a treatise because it protects the qualities of the Dharma; these two are not present in other systems. The term "this" refers to the verses of the treatise "Distinguishing the Middle from the Extremes," which are condensed into seven topics through the gateways of the three vehicles, abandoning afflictions and cognitive obscurations and attaining them, and because it abides in the mind, it is explicitly indicated as "this." The term "well-made" refers to the maker. Although this is for the sake of attaining the essence of sound, nevertheless, if it is proclaimed with the sound of "well," it is regarded as the maker, even though the essence of sound possesses the power of meaning, but through close transformation.