Tibetan
ལ་སེར་སྣ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེ་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེར་སྣ་སྐབས་ཉིད་མེད་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེས་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་ཅང་ཟད་པར་འགྱུར་བས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོ་བྱད་ཟད་ནའང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ལ། སྲོག་ཟད་ན་ཡང་འཆི་བར་འགྱུར་བས་གང་ཞིག་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྦྱིན་པར་མི་ནུས་ཀྱི། གང་ཞིག་སྦྱིན་ཡང་ཟད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ནི་བྱིན་ཡང་ཟད་པར་མི་འགྱུར་གྱི། མར་མེ་ལས་མར་གྱི་མེ་སྤར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཚེགས་ཆེན་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། མི་ཉིད་ཀྱང་ཡིད་ལ་སྨོན་པ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོས་འཐོབ་སྟེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱེད། ཆོས་ནི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་པས་ཀྱང་ཆོས་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ལེགས་གསུངས་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཙམ་ཡང༌། །ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དྲིན་གྱིས་བསྒྲུབས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཇི་སྐད་དུ་བདག་ནི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གི་ཕྱིར་ཡང་བདག་ཉིད་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནས་མེའི་འོབས་སུ་འདོར་བར་སྤྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་རྙེད་དཀའ་བ་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ། རྙེད་པར་སླ་བ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་གཟུང་གི །སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཇི་སྲིད་དུ་བསྟན་པ་གནས་པ་དེའི་བར་དུ་ནི་དམ་པའི་ ཆོས་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་ཐད་དུ་གཤེགས་ཤིང་གཤེགས་ནས་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། སེམས་ཅན་དག་ལ་ནི་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཡངས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སོ། །གང་ཕྱིར་རང་རིག་ཆོས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས
Chinese
名为《断除悭吝之偈》是指，如何显示菩萨们在宣说佛法时，根本不存在悭吝。菩萨们以慈悲心，甚至愿意布施以极大辛苦获得的生命和受用，更何况是无意义之物，对于那些遭受痛苦的众生，也会布施。即使资具耗尽，也会遭受痛苦；即使生命耗尽，也会死亡。因此，对于那些终将耗尽之物，是无法布施的；而对于那些布施也不会耗尽之物，内心则不会沮丧。佛法即使布施也不会耗尽，如同从蜡烛上点燃另一支蜡烛，反而会增长。受用也需要以极大的努力才能获得，而人身也需要以成百上千的愿望才能得到。既然如此，对于那些以极大辛苦获得的身体和受用，尚且能够完全施舍，为何不能施舍那些并非以极大辛苦获得的佛法呢？佛法甚至比生命和受用更难以获得，因此，即使为了半偈，菩萨也会完全舍弃自身。如云：“善说半偈，亦以自身之恩德成办。”等等的说法，以及如云：“我即使为了一个偈颂，也愿意从梵天世界跳入火坑。”等等的说法。因此，对于那些如此难以获得之物，为何说“容易获得”呢？不应如此理解。从佛陀出世开始，直到佛法住世之间，殊胜的佛法并非以极大的努力才能获得。因为诸佛世尊会前往应调伏之人的面前，前往之后，会根据地点和时间等因素，甚至会为众生宣说他们不愿听闻的法，因此才说并非以极大的努力才能获得。广大的佛法是指大乘佛法。为何说不由自证之法而世尊未曾开示呢？因为佛法是需要各自亲自证悟的，所以世尊...
English
The verses on refuting stinginess are meant to show how bodhisattvas, when teaching the Dharma, have no occasion for stinginess at all. Bodhisattvas, with compassion, even give away their lives and possessions, which are obtained with great effort, let alone things that are meaningless. They give to sentient beings who are suffering. It is said that even if resources are exhausted, suffering will occur, and even if life is exhausted, death will occur. Therefore, one cannot give away what will be exhausted. But one's mind will not be discouraged with regard to what can be given away without being exhausted. Dharma, even if given away, will not be exhausted, but will increase like lighting a candle from another candle. Possessions must also be obtained with great effort, and even a human life is obtained with hundreds and thousands of wishes. Since one can completely give away one's body and possessions, which are obtained with such great effort, why not give away the Dharma, which is not obtained with such great effort? Dharma is even more difficult to obtain than life and possessions. Therefore, even for half a verse, a bodhisattva will completely give up himself. As it is said, "Even half a verse of well-spoken words is accomplished by the kindness of one's own body." And as it is said, "Even for one verse, I would gladly throw myself from the world of Brahma into a pit of fire." Therefore, how can one say that something so difficult to obtain is "easy to obtain"? It should not be understood in that way. From the time the Buddha appeared until the Dharma remains, the sacred Dharma is not obtained with great effort. Because the Buddhas, the Bhagavat, go to those who are to be tamed, and after going, they consider the place and time, and even teach sentient beings what they do not want to hear. Therefore, it is said that it is not obtained with great effort. The vast Dharma is the Dharma of the Great Vehicle. Why is it said that the Bhagavan did not teach the Dharma that is self-realized? Because the Dharma is to be realized by each individual, therefore the Bhagavan...
Tibetan
་མ་བསྟན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །མེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གལ་ཏེ་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་ན་ནི་མེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པའི་དུས་ན་ཁ་ཚིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཚིག་གིས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་ནུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་བསྙད་པ་ཆོས་བསྟན་པས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པར་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ། རིགས་པ་བཤད་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་དྲངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་རིགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་དྲངས་ཏེ། རྒྱུ་འདིས་ན་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་དེ་ལ་འགོད་པར་མཛད་དོ། །ཡང་ན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། ཞུགས་ན་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་འཐོབ་པས་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པའི་ཕྱེད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མཐོང་འགྱུར་ན་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་ མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །གལ་ཏེ་དོན་གང་ཞིག་རྟོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དེ་ཐོས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་མངོན་དུ་བྱེད་ཅིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དེ་བསྒོམས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དོན་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྐང་པ་ཐ་མ། གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པར་ཡང་བསྒོམ་འཇུག་འགྱུར་ན་བསྟན་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། མཉམ་པ་མེད་པར་ནི་བསྒོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས། གཉི
Chinese
因为没有教法，所以说法没有意义。诸佛世尊心中所领悟的法，各自自己应该证悟的境地，自己应该证悟的那个是无法向他人宣说的。名为“火”的声音不能表达火的自性，如果名为“火”的声音表达火的自性，那么名为“火”的声音表达的时候嘴巴就会烧起来。虽然语言不能表达诸法的自性，但是诸佛世尊宣说与此相应的言辞，通过说法，使所化众生在各自自己应该证悟的法上生起证悟。因此说：以理说法，能引导众生趋向自性之法。这样，以如理宣说的法，能引导世间趋向自性之法，因此说法不是没有意义的。自性之法是世尊的教言，能使众生安住于此。或者，自性之法是进入教法，进入后通过听闻、思维、修习的次第获得证悟，因此说法不会变得没有意义。如何说法不会变得没有意义呢？用第二个偈颂的一半来表示。如果仅凭听闻就能见到意义，那么修习就变得没有意义。如果见到意义，意思是说，如果仅凭听闻就能显现并证悟通过证悟才能显现的意义，那么修习也会变得没有意义。因为那个意义是通过修习才能显现的，所以修习不会变得没有意义。因此，善逝的教法也不是没有意义的。如何使教法不变得没有意义呢？用最后一句“如果未听闻也能修习，那么教法就变得没有意义”来表示。没有听闻是无法修习的。因此，说法不是没有意义的。如《阿毗达磨集论》中所说：
English
Because there is no teaching, teaching the Dharma is meaningless. The Dharma that the Buddhas, the Bhagavat, have understood in their hearts, the state that each individual should realize for themselves, that which each individual should realize for themselves cannot be taught to others. The sound called "fire" cannot express the nature of fire itself. If the sound called "fire" were to express the nature of fire, then when the sound called "fire" is uttered, the mouth would burn. Although language cannot express the nature of all phenomena, the Buddhas, the Bhagavat, speak words that are in accordance with it. By teaching the Dharma, they cause disciples to generate realization on the Dharma that each individual should realize for themselves. Therefore, it is said: By explaining the Dharma with reason, it guides beings towards their own Dharma. In this way, by teaching the Dharma that is explained with reason, it guides the world towards its own Dharma. Therefore, teaching the Dharma is not meaningless. One's own Dharma is the teaching of the Bhagavat, which enables beings to abide in it. Alternatively, one's own Dharma is entering the teaching. After entering, one attains realization through the sequence of hearing, thinking, and meditating. Therefore, teaching the Dharma does not become meaningless. How does teaching the Dharma not become meaningless? It is shown by half of the second verse. If one can see the meaning by merely hearing, then meditation becomes meaningless. If seeing the meaning, it means that if one can manifest and realize the meaning that can only be manifested through realization by merely hearing, then meditation would also become meaningless. Because that meaning is manifested through meditation, meditation does not become meaningless. Therefore, the teaching of the Sugata is also not meaningless. How does the teaching not become meaningless? It is shown by the last line, "If one can meditate without hearing, then the teaching becomes meaningless." Without hearing, one cannot meditate. Therefore, teaching the Dharma is not meaningless. As it is said in the *Abhidharmasamuccaya*: