Tibetan
ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཆོས་བཟངས་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད། །ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལམ་ལ་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་ལས་སོ། །སྤོང་པའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དགེ་བ་བསགས་དང་རྟེན་ཀྱང་བརྩོན་པར་རུང༌། །དབེན་དང་དགེ་བ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ཡི། །ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའོ། །རྟེན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བཟོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དབེན་པ་དང་དགེ་བའི་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་དགུའི་ཆ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་དགུ་སྨིན་པའི་བདག །ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་རུང་དང་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཕེལ་བདག་ཉིད་ཅན། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གཉེན་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་ཏེ། གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་དང༌། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཕེལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱི་མཚོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིག་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གོ །ཇི་ལྟར་རྨ་དང་ཟས་ལ་དེ་དག་གི །གཟག་དང་དཔྱད་དུ་རུང་བ་སྨིན་འདོད་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྟེན་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཞི་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་དཔྱད་པ་ཉིད་དུ་སྨིན་པ་བསྟན། །འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བརྟོལ་རན་པ་ཡིན་པ་དང༌། ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་དཔྱད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རྨ་དང་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་ལ་གཟགས་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞི་བ་དང་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དཔྱད་པ་དག་ཏུ་རུང་བ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་ནི་འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང༌། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ། ལུས་ཅན་བྲལ་བར་སྨིན་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོངས་སྨིན་རབ་སྨིན་མཐུན་པར་སྨིན་བྱེད་གཞན། །ལེགས་པར་སྨིན་བྱེད་རྟོགས་པ་སྨིན་བྱེད་དང༌། །རྟག་སྨིན་གོང་དུ་སྨིན་བྱེ་བཤད་པར་འདོད། །འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འཚམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐུན་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོའི་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཕ་པའི་བསམ་པས་འདིར། །འགྲོ་ཀུན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་གནས་པས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་བ་ཤེས་རྣམས། །བུ་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་མི་གནས། །ཇི་ལྟར་བརྩེ་བདག་བདེ་དང་ཕན་སྦྱོར་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བྱམས་འདོད་དེ་ལྟར་ནི། །སྐྱེ་བོ་བདག་ལ་བྱམས་པར་མི་འདོད་ན། །རབ་སྡུག་སྐྱེ་བོ་གཞན་བསྟན་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདི་གཉིས་ཅིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ བསམ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་པའི་ཕྱིར། ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་བྱམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་བྱམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་
Chinese
并且圆满成就殊胜之发心，成为众生之至尊，是为事业。从不夺取之圆满成熟而作偈曰： 具足善法，以理智分析，具足发心者， 恒常不为魔障所阻碍， 尤其获得证悟，且能驳倒他人之宗派， 是不夺取之圆满成熟之相。以理智分析圣法之发心，是其圆满成熟之因。于道上不能为魔障所阻，且无有魔障是为自性。尤其证悟，以及驳倒他人之宗派是为事业。从具足舍弃之支分圆满成熟而作偈曰： 积累善根，且能精进修持所依， 尤喜寂静与殊胜之善法， 具足胜者之子之支分者， 是为真实圆满成熟之相。其圆满成熟之因是积累善根。能够安忍修持精进是为自性。尤喜寂静处与殊胜之善法是为事业。从自身圆满成熟九种分之自性而作偈曰： 如是九种事物成熟之自身， 具足能令他者圆满成熟之堪能， 具有恒常增长法性之自性， 恒常欢喜成为众生之殊胜亲友是为事业。自身圆满成熟之相，即是成为能令他者圆满成熟之导师，且恒常以法身增长。因此，成为众生之殊胜亲友。从有情圆满成熟之分类而作偈十一首。如伤口与食物，彼等之，能作探查与治疗，如欲成熟般，如是于此所依，二者平息，如是显示成熟为治疗之自性。此乃显示圆满成熟之自性，如同玛的圆满成熟适于剖开一般，食物之圆满成熟适于诊察一般，如是众生之所依如伤口与食物一般，如探查般平息不和之方，以及如治疗般诊察敌对方，是为所依圆满成熟，二方即指此处不和之方。
English
And accomplishing the perfection of aspiration, becoming the supreme of beings, is the activity. From the complete maturation of non-seizure, a verse is made: Possessing good qualities, analyzing with reason, possessing aspiration, Constantly not obstructed by demonic obstacles, Especially attaining realization, and refuting the tenets of others, Is the characteristic of the complete maturation of non-seizure. The aspiration to analyze the holy Dharma with reason is the cause of its complete maturation. Not being able to be obstructed by demonic obstacles on the path, and being without demonic obstacles, is the nature. Especially realization, and refuting the tenets of others, is the activity. From the complete maturation of possessing the limbs of abandonment, a verse is made: Accumulating merit, and being able to diligently practice the support, Especially delighting in solitude and the supreme good qualities, Possessing the limbs of the Victorious One's offspring, Is the characteristic of true complete maturation. The cause of its complete maturation is the accumulation of merit. Being able to endure diligently practicing is the nature. Especially delighting in solitude and the supreme good qualities is the activity. From the self's complete maturation, possessing the nature of nine parts, a verse is made: Thus, the self of the maturation of nine things, Possessing the ability to make others completely mature, Having the nature of constantly increasing Dharma, Constantly rejoicing in becoming the supreme friend of beings is the activity. The characteristic of the self's complete maturation is becoming the teacher who can make others completely mature, and constantly increasing with the Dharmakaya. Therefore, becoming the supreme friend of beings. From the classification of sentient beings' complete maturation, eleven verses are made. Like wounds and food, their, being able to probe and treat, like desiring maturation, similarly, in this support, the two sides are pacified, thus, maturation is shown as the nature of treatment. This shows the nature of complete maturation, like the complete maturation of a mother being suitable for opening, the complete maturation of food being suitable for examination, similarly, the support of sentient beings is like wounds and food, like probing, pacifying the side of disharmony, and like treatment, examining the opposing side, is the complete maturation of the support, the two sides refer to the side of disharmony here.
Chinese
以及，应当了知是亲属的一方。第二颂：如是使有情解脱而成熟，圆满成熟、极成熟、相应成熟其他，善妙成熟、证悟成熟，以及常成熟、更上成熟，将分别解说。此乃显示圆满成熟的差别，使从烦恼解脱而成熟，是为解脱成熟。于一切以三乘使成熟，是为圆满成熟。为了胜过外道的圆满成熟，殊胜地使成熟，是为极成熟。为了如应调伏对象而宣说佛法，适当地使成熟，是为相应成熟。恭敬地使成熟，是为善妙成熟。以证悟使成熟，是为证悟成熟。以不颠倒之义恒常使成熟，是为常成熟。以不完全衰败之义，从上到上次第使成熟，是为更上成熟，如是八种是其他圆满成熟的差别。第三颂和第四颂：如王子以父亲的意乐，于此，安住于使一切众生成熟，如是，父母和亲友们，不善妙地安住于儿子和亲属们。如慈爱者为了结合安乐和利益，如是欲慈爱其他有情，若世人不欲慈爱自己，何况说极可厌恶的其他人呢？此二者显示什么呢？显示菩萨以何种意乐使有情圆满成熟的意乐，为了真实结合利益和安乐。胜过父母和亲友的意乐，以及胜过世人慈爱自己的意乐。世人慈爱自己，是结合自己非利益和非安乐。其余的偈颂则以何种结合使有情圆满成熟，以成办波罗蜜多而真实显示，布施
English
And, it should be understood as being on the side of relatives. Second verse: Likewise, that which matures by separating sentient beings, other than completely maturing, extremely maturing, and correspondingly maturing. Well maturing, realization maturing, and constantly maturing, increasingly maturing, will be explained separately. This shows the distinction of complete maturation, causing maturation by separating from afflictions is causing maturation by separation. Maturing all through the three vehicles is causing complete maturation. In order to surpass the complete maturation of outsiders, supremely causing maturation is causing extreme maturation. In order to teach the Dharma according to how the trainees are, appropriately causing maturation is causing corresponding maturation. Respectfully causing maturation is causing well maturation. Causing maturation by realization is causing realization maturation. Constantly causing maturation with the meaning of non-perversion is causing constant maturation. Causing maturation gradually from above to above with the meaning of not completely decaying is causing maturation from above to above, thus the eight aspects are other distinctions of complete maturation. Third and fourth verses: Just as the prince, with the intention of the father, here, dwells in maturing all beings, likewise, parents and relatives do not dwell well in sons and relatives. Just as the loving one, for the sake of combining happiness and benefit, desires to love other sentient beings, if people do not desire to love themselves, what need is there to mention other extremely hateful people? What do these two show? It shows the intention of how the Bodhisattva completely matures sentient beings with what kind of intention, in order to truly combine benefit and happiness. It surpasses the intention of parents and relatives, and it is the intention that surpasses the love of oneself in the world. Worldly people love themselves, which is combining oneself with non-benefit and non-happiness. The remaining verses truly show with what kind of combination sentient beings are completely matured, by accomplishing the paramitas, giving