Tibetan
ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་ཡིས། །སྡུག་ བསྔལ་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཕྱིར་རོ། །དང་པོ་གསུམ་གྱིས་རང་དོན་ཏེ། །ཕྱི་མ་གསུམ་གྱིས་གཞན་དོན་ཡིན། །འདུས་མ་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ནི་གང་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང།། གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཞེས་བརྗོད་ལ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མེད་པ་དུས་མ་བྱས་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྤྲོས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཕྱིར། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཨོ་ཏ་ཡ་ནི་འདིར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་འདོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཤིང་འཇུག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ཀྱང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་ཞིང་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཡུལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་གཞན་ལས་མ་ཐོས་བར་རང་ཉིད་དེ་སློབ་དཔོན་མེད་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་པ་གཞན་དག་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་ལམ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར།། །རལ་གྲི་དང་རྡོ་རྗེའི་དཔེས་ནི་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཐུགས་རྗེ་འདི་གཉིས་ཉིད་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་འཇོམས་པར་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ནི་མདོར་ན་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྲིད་པ་རྣམས་སུ་མིང་དང་གཟུགས་མངོན་པར་གྲུབ་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྩ་བ་ནི་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་འཇིག་ ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་མོ། །དེ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། དེ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཐུགས་རྗེ་གཉིས་ཀྱི་ནུས་པ་རལ་གྲིའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་བསྡུས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོགས་པས་ཤེས་པར་དཀའ་བ་དང༌། ཕིགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན། །ནགས་ཐིབས་པོས་བསྐོར་བའི་རྩིག་པ་དང་འདྲ་བ་དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། ཐུགས་རྗེ་དག་རྡོ་རྗེའི་དཔེ་དང་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་གོ་རིམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་རྒྱན་གྱི་མདོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། །འཇམ་དཔལ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དག་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། འདིས་ནི་རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གང་དེའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་ལ་བཻ་ཌཱུ་ཪྻའི་ས་བཞི་དྲི་མ་མེད་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་ཐོག་མར་བྱས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་དཔེ་དགུས་དོན་འདི་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་གཡོ་བར་མི་མཛད། སེམས་པར་མི་མཛད། །སྤྲོ་བར་མི་མཛད། རྟོག་པར་མི་མཛད། རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་མཛད་ཅིང༌། །རྟོག་པ་མེད་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ། སེམས་པ་མེད་པ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ། བསིལ་བར་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ། བལྟར་མེད་པ། མཉན་དུ་མེད་པ། བསྣམ་དུ་མེད་པ། །རྨྱང་དུ་མེད་པ། །རེག་ཏུ་ མེད་པ། མཚན་མ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚིག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །འདིས་ནི་རང་གི་མཛད་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང༌། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གཞུང་ལྷག་མ་ལས་དཔེ་བསྟན་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྒོ་ལ། གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ནས། མཐར་འདི་སྐད་དུ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་ཆོ
Chinese
以智慧和大悲，为了断除痛苦和烦恼。最初三个是为了自利，后面三个是为了利他。非为所作应当理解为与作为相反。其中，作为是指对生起也完全了解，对住和灭也完全了解，这被称为作为。因为没有这些，所以应当将佛陀本身视为无始、无中、无终，非时所作，以法身来完全区分。因为一切戏论和分别念都已寂灭，所以是任运成就。因为要以自生智慧来证悟，所以不是要以其他的因缘来证悟。奥达亚在这里是指现证，而不是指生起。因此，如来本身，从非为所作且无有进入的体性中也任运成就，佛陀的一切事业，直至轮回的尽头，无有阻碍且持续不断地进入。因此，极其稀有且不可思议的境界，佛陀本身，在没有从他人听闻的情况下，自己，在没有老师的情况下，以自生智慧，在不可言说的自性中现证圆满成佛。为了让那些不具备随之证悟，变成盲人的其他人也能证悟，为了示现随之证悟的道路，应当了知是具备无上智慧和大悲者。无有恐惧的道路是因为超离世间。刀剑和金刚的比喻，按照顺序，如来的智慧和大悲这二者，能够摧毁他人的痛苦和烦恼的根本，已经显示了。其中，痛苦的根本简而言之，无论是什么，都是在有之中名和色显现成立。烦恼的根本，无论是什么，都是以对坏聚见显现执着为先导的见解和怀疑。其中，以名和色所摄的痛苦，应当以显现成立的体性，理解为如苗芽一般。为了断除它，如来的智慧和大悲二者的能力，以刀剑的比喻显示了。
English
With wisdom and great compassion, in order to eliminate suffering and afflictions. The first three are for self-benefit, and the latter three are for the benefit of others. The unconditioned should be understood as the opposite of the conditioned. Among them, the conditioned refers to that which is fully understood regarding arising, and also fully understood regarding abiding and ceasing, this is called the conditioned. Because these are absent, the Buddha himself should be regarded as without beginning, middle, or end, unconditioned by time, and fully distinguished by the Dharmakaya. Because all elaboration and conceptualization are completely pacified, it is spontaneously accomplished. Because it is to be realized by self-arisen wisdom, it is not to be realized by other causes and conditions. Odaya here refers to actual realization, not to arising. Therefore, the Tathagata himself, from the nature of being unconditioned and without entering, is also spontaneously accomplished, and all the deeds of the Buddha, until the end of samsara, enter without obstruction and continuously. Therefore, the extremely rare and inconceivable realm, the Buddha himself, without having heard from others, himself, without a teacher, with self-arisen wisdom, in the inexpressible nature, manifestly and perfectly awakened. In order to enable others who do not possess subsequent realization and have become blind to also realize, in order to show the path of subsequent realization, it should be known that he is endowed with supreme wisdom and great compassion. The path without fear is because it transcends the world. The metaphors of the sword and the vajra, in order, show that the wisdom and great compassion of the Tathagata are able to destroy the root of others' suffering and afflictions. Among them, the root of suffering, in short, whatever it may be, is the manifest establishment of name and form in existence. The root of affliction, whatever it may be, is the view and doubt that are preceded by manifest attachment to the aggregates of decay. Among them, the suffering encompassed by name and form should be understood as being like a sprout, with the nature of manifest establishment. In order to cut it off, the power of the wisdom and great compassion of the Tathagata is shown by the metaphor of the sword.
Chinese
哦！以见解和怀疑所摄持，由见而断之烦恼，因世俗之证悟难以知晓和破除。犹如被茂密森林围绕的墙壁，摧毁它，即为了摧毁它。如来之智慧和慈悲，应知如金刚之比喻。如是，如前所示之如来六功德，以此次第广为分别阐述，应依随入诸佛境界智慧光明庄严经而证悟。其中如是说：文殊师利，所谓无生且无灭，此乃如来、应供、正等觉之殊胜语。此乃暂时显示如来之无为特征。紧随其后，首先以无垢帝释天之蓝宝石地四方影像为例，直至以九喻掌握此意而宣说。文殊师利，如是如来、应供、正等觉亦不动摇，不思念，不喜悦，不分别，不作分别，无分别，无不分别，无思念，无作意，已寂灭，无生，无灭，不可见，不可闻，不可嗅，不可尝，不可触，无相，无识，非可识。如是等等，乃是寂静之语的种种分别之阐述。以此，为了从自身之作为中平息一切分别和戏论，显示了如来任运自成之体性。其后，从剩余之经文中以譬喻显示，对于圆满证悟一切法之真如之门，显示了非由他缘而证悟之自性。又宣说了如来之十六种菩提，最终如是说：文殊师利，于彼一切法皆安住于如是之自性中。
English
O! The afflictions to be abandoned by seeing, which are encompassed by views and doubts, are difficult to know and overcome by worldly realization. Like a wall surrounded by dense forests, destroying it means to destroy it. The wisdom and compassion of the Tathagata should be understood as analogous to a vajra. Thus, the six qualities of the Tathagata as previously shown are extensively and distinctly explained in this order, and should be realized by following the Sutra of the Adornment of the Light of Wisdom Entering the Realm of All Buddhas. Therein, it is said: Manjushri, the so-called unborn and unceasing, is the supreme word of the Tathagata, the Arhat, the Perfectly Enlightened One. This temporarily shows the unconditioned characteristic of the Tathagata. Immediately following this, the example of the flawless image of Indra in the four directions of a beryl ground is first given, and then, using nine similes to master this meaning, it is said: Manjushri, likewise, the Tathagata, the Arhat, the Perfectly Enlightened One, does not waver, does not think, does not rejoice, does not discriminate, does not make distinctions, is without discrimination, is without non-discrimination, is without thought, is without attention, is cooled, is unborn, is unceasing, is invisible, is inaudible, is unsmellable, is untastable, is untouchable, is without characteristics, is without consciousness, is not to be cognized. These and so on are explanations of the various distinctions of the words of peace. By this, in order to pacify all discriminations and elaborations from one's own actions, the spontaneously accomplished nature of the Tathagata is shown. Thereafter, the remaining scriptures show by metaphors that, for the gate of perfect enlightenment of the suchness of all dharmas, the nature of not being realized by other conditions is shown. Furthermore, after explaining the sixteen kinds of enlightenment of the Tathagata, it is finally said: Manjushri, in that, all dharmas abide in such a nature.