Tibetan
ར་པ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ། །གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང༌། །བདག་པས་ཆེས་ལྷག་གཞན་ལ་རྟག་བྱམས་དང༌། །དཀའ་བ་སྤྱོད་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་བཅས་ལ། །བརྩོན་འགྲུས་དཀའ་བ་མིན་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཆུང༌། །བདག་བདེ་གཞན་པ་ཡོངས་ཉམས་འགྱུར། །ཟད་འགྱུར་རྨོངས་དང་བཅས་པར་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟློག་པའོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ལག་ནོམ་དང༌། །ཁེབས་སྒྲོན་དེ་བཞིན་ཤེས་པ་གསུམ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་མཚུངས་པ་མེད། །སྦྱིན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བཟོད་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བསམ་གཏན་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཤེས་རབ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །སེམས་ཅན་གཅིག་བདེ་བསྐལ་མང་དུ། །གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དགའ་འགྱུར་ན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ལུས་ཅན་རྣམས་ནི་གང་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པ། །བརྟན་རྣམས་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང༌། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལུས་ཕྱིར་ནོར་འདོད་དེ། །དེ་ཉིད་བརྟན་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སུ་གཏོང༌། །གང་ཚེ་ལུས་ཉིད་གཏོང་ཡང་ཡིད་སྡུག་མི་བསྔལ་བ། །དེ་ཚེ་རྫས་ངན་ལྟ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དགོས། །དེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དེ་དེས་དགའ་འགྱུར་བ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དེ་ཡི་ཡང་ནི་བླ་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་ཀུན་གཏོང་བས། །དོན་གཉེར་སྐྱེ་བོ་དགའ་བས་དགའ་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་སློང་མོ་བ་དག་བླང་བྱ་བ། །འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་དགར་མི་འགྱུར། །བློ་ཅན་བདོག་དགུ་བཏང་བས་ནོར་མེད་པ། །བདག་ཉིད་ནོར་ལྡན་སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །སློང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་རྫོགས་བདག་ཉིད་ནི། །དེ་ལྟར་ནོར་དང་ལྡན་པར་མི་སེམས་སོ། །ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་བཟང་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དོན་གཉེར་ཚིམ་བྱས་དེ་ལ་ཕན་ཆེན་འདོགས་པར་སེམས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སློང་མོ་བ་དག་ཤིན་དུ་ནོར་མང་ཐོབ་ནས་ནི། །སྦྱིན་པ་པོ་ལ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་དྲིན་དུ་མི་བརྩིའོ། །ལམ་ཀའི་འབྲས་མཆོག་ལྡན་པའི་ཤིང་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བར། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེར་བླངས་ནས་ནི། །བདག་ཉིད་དོགས་དང་བྲལ་བར་རང་ཉམས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །བཏང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མིན། །གཙོ་དང་དེའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་པའི་དབྱེ་བརྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང༌། །བར་ཆད་རྣམ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །བརྩོན་འགྲུས་ ཡོངས་ཤེས་བྱ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན། །དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག །འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་འཐོབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག །འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས་པ་འགྲུབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་སྤྱོད་འདོད་པ་འཐོབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་དག་པ་རབ་འགྱུར་ལྡན། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་འདས་ནས་གྲོལ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས། །གཞན་ཡང་ཉམས་དང་འཕེལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང༌། །ཐར་པའི་དབང་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་གཞན། །དེ་ཉིད་རབ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བྱེད་དང༌། །བརྩོན་འགྲུས་དོན་ཆེན་ངེས་ཚིག་གཞན་དུ་འདོད། །ཐོག་མར་དགེ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་རབ་ཞུགས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །མ་ཞུམ་མི་འགོང་ཆོག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་རབ་གསུངས། །ཐེག་པ་གསུམ་བརྩོན་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །བསམ་བློ་ཞན་དང་རྒྱ་རབ་ཆེ་ལྡན་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ་འབྲིང་དང་མཆོག་གཞན་ཏེ། །དེ་ནི་དོན་ཆུང་བ་དང་དོན་ཆེན་འདོད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་སྐྱོ་བས་ཕམ་པ་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཐོབ་པས་ཕམ་པ་མེད། །ཕན་ཚུན་བསྡུས་ཕྱིར་རབ་དབྱེའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སྦྱིན་མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང༌། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས། །སྙན་པར་སྨྲ་དང་དོན་སྤྱོད་དང༌། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ནི། །འཛིན་པར་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང༌། །དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་པས། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །དང་པོས་སྣོད་འགྱུར་དངོས་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་མོས་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་ཡིས་ ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །བཞི་པས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །ཟང་ཟིང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྟེ། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་འདོད་དོ། །རྣམ་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི། །བསྡུ་བ་དམན་དང་འབྲིང་དང་མཆོག །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་དོན་ཡོད་དང༌། །རྣམ་ཀུན་དོན་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །འཁོར་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །ཚུལ་འདི་ལ་ནི་ཡང་དག་རྟེན། །ཀུན་གྱི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང༌། །ཐབས་བཟང་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྔགས། །བསྡུས་དང་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། །གང་དག་ད་ལྟར་སྡུད་བྱེད་པ། །དེ་ཀུན་དེ་འདྲར་དེ་ལྟ་བས། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་ལམ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཆགས་བློ། །ཞི་སྡོམ་བརྩོན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གནས་བདག །སྲིད་ཡུལ་མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཚོགས་སྡུད་བྱེད་པ་ཡིན། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྡུ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།རབ་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོས་སོགས་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་མངོན་སུམ་མིན་པར་མཆོད། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་ཡོད་པར། །སྨོན་ལམ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། །གསུམ་པོ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་དག་ནི་ཚད་མེད་པ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གཞན། །རྫས་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན། །མོས་པ་དང་ནི་སྨོན་པ་དང༌། །བརྩེ་དང་བཟོད་པ་དག་དང་ནི། །ཡང་དག་སྤྱོད་པའི་སྒོ་དང་ནི། །གཞི་ལ་གཏོད་དང་རྟོགས་པ་དང༌། །གྲོལ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང༌། །རྟེན་དང་དངོས་དང་རྒྱུ་དང་ནི། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཞིང་དག་དང༌། །གནས་ཀྱི་མཆོད་པ་རབ་བསྟན་པ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དག་དང༌། །རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ཉིད་དང་ནི། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ ནས་དེ་རྣམ་གཉིས། །མཆོད་པ་ཆུང་དང་ཆེན་པོ་དེ། །ང་རྒྱལ་བཅས་དང་ང་རྒྱལ་མེད། །སྦྱོར་དང་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་ནི། །སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འདོད་དོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོད་པ། །ཆོས་ལ་མོས་དང་
Chinese
ར་པ། །他对于什么能忍受什么呢？对于他人缺少他人的认识，以及主人格外地恒常慈爱他人，为了行持艰难之事而怀有慈爱，对于精进非艰难之事则极为艰难。三者的禅定安乐是微小的，自身安乐则他人完全衰损改变，终将耗尽且伴随着愚昧。这是菩萨的颠倒。如同夜晚的手杖和遮盖的灯一样，这三种智慧，具有悲心的智慧，如同太阳的光芒一样，无与伦比。布施，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。持戒，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。忍辱，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。精进，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。禅定，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。智慧，从所依和基础，以及原因和完全回向，以及因和智慧，清净的田地，以及从处所的角度来说，是殊胜的。菩萨的布施是，即使一个众生在多劫中制造损害，也感到欢喜，那么与此相反的情况还用说什么呢？有情众生因为什么而贪求财物呢？坚定者将此施与有情众生。人们为了身体而贪求财物，坚定者将此施与成百上千的人。何时即使舍弃身体，内心也不痛苦不悲伤，那时对于看待劣质之物，还用说什么呢？他以此世和来世而感到欢喜，他是他的上师。如同有智慧者完全施舍此物，如同追求利益的人们因欢喜而欢喜一样，如此乞讨者接受所应接受之物，不会因获得所欲之物而感到欢喜。有智慧者舍弃所有之物而变得一无所有，如同自身拥有财富一样，乞讨者享用一切
English
rapa. What can he endure for whom? For others, lacking the perception of others, and the master constantly loving others more than himself, and with affection for practicing hardships, diligence is extremely difficult for what is not difficult. The bliss of the three meditations is small. One's own happiness completely diminishes and changes others. It is considered to be exhausted and accompanied by ignorance. This is the opposite of a Bodhisattva. Just as a cane at night and a covered lamp, these three kinds of wisdom, the wisdom of compassion, are incomparable like the rays of the sun. Giving, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. Morality, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. Patience, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. Diligence, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. Meditation, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. Wisdom, from the support and basis, and the cause and complete dedication, and the cause and wisdom, pure fields, and from the perspective of the place, is supreme. The Bodhisattva's giving is such that even if one sentient being causes harm for many eons, he is happy, so what need is there to say about the opposite? Why do sentient beings desire wealth? The steadfast give it to sentient beings. People desire wealth for their bodies, the steadfast give it to hundreds and thousands. When even giving up the body, the mind is not sad or distressed, then what need is there to say about looking at inferior things? He is delighted by this world and the next, he is his guru. Just as the wise completely give this away, just as those seeking benefit rejoice with joy, so beggars receive what should be received, and are not delighted by obtaining what they desire. The wise, having given away all possessions, become destitute, just as they themselves possess wealth, beggars enjoy everything.
Chinese
圆满的自性是，像那样不认为拥有财富。如同有智慧的人以良好的布施如理地，满足所求并想着给予极大的利益一样。同样，乞丐们即使获得极多的财富，也不会因为施主获得财富的原因而感激。如同从道路旁结满丰硕果实的树上享受一样，有情众生们大量获取某人的财物后，自己毫无顾虑地享受，那乐于布施、拥有享受的人不是别的，正是菩萨。以主和其因果的差别，以及形态的差别、所依的差别，以及四种障碍的对治的差别，精进应当完全了解，如此善说。善法之聚中，精进最为殊胜。如此依赖它，之后获得它。精进能迅速获得安乐之境，能成就世间和出世间之事。精进能获得对世间享乐的欲望，精进能具有极度的清净，精进能超越五蕴而解脱，精进能证得无上菩提成佛。此外，还有衰退和增长的精进，以及舍弃与解脱的自在不相符的方面。那本身完全进入并完全转变，精进的重大意义被认为是其他的定义。首先是善的精进，然后是如理进入结合的精进，不怯懦、不畏惧、不满足的精进，所有这些方面，诸佛都善说了。依靠三乘精进的众生，因为思维薄弱和具有极大的广度，所以精进有下等、中等和其他殊胜之分，那是追求小意义和大意义。具有精进者不会被享乐所击败，具有精进者不会被烦恼所击败，具有精进者不会被沮丧所击败，具有精进者不会被获得所击败。为了相互包含，为了彻底区分，为了法性，为了理由，六度在一切方面，都应当彻底了解。以布施等同于显示、接受和进入，以及自己随之进入等，悦耳的言语和利益的行为，以及意义的究竟
English
The complete self-nature is, like that, not thinking of possessing wealth. Just as a wise person properly, with good generosity, satisfies the seeker and thinks of bestowing great benefit upon them. Similarly, even if beggars obtain a great deal of wealth, they do not appreciate the benefactor for the reason of gaining wealth. Just as enjoying from a tree laden with excellent fruits by the roadside, sentient beings, after taking a large amount of someone's property, enjoy themselves without any worries, that one who delights in giving and possesses enjoyment is none other than a Bodhisattva. With the difference of the lord and its cause and effect, and the difference of form, the difference of dependence, and the difference of the antidotes to the four obstacles, diligence should be fully understood, thus it is well taught. Among the collections of virtuous deeds, diligence is the most excellent. Thus, relying on it, one obtains it afterward. Diligence can quickly obtain the state of bliss, and can accomplish worldly and transmundane affairs. Diligence can obtain the desire for worldly pleasures, diligence can possess extreme purity, diligence can transcend the aggregates and be liberated, diligence can attain supreme enlightenment and Buddhahood. Furthermore, there is also the diligence of decline and increase, and abandoning aspects that are incompatible with the freedom of liberation. That itself completely enters and completely transforms, the great meaning of diligence is considered another definition. First is the diligence of goodness, then the diligence of properly entering into union, the diligence of not being timid, not being afraid, and not being content, all these aspects, the Buddhas have well spoken. Relying on beings who strive in the three vehicles, because of weak thinking and possessing great breadth, diligence is divided into inferior, intermediate, and other superior, that is seeking small meaning and great meaning. One who possesses diligence is not defeated by enjoyment, one who possesses diligence is not defeated by afflictions, one who possesses diligence is not defeated by discouragement, one who possesses diligence is not defeated by attainment. For the sake of mutual inclusion, for the sake of thorough distinction, for the sake of Dharma nature, for the sake of reason, the six perfections in all aspects, should be thoroughly understood. With generosity being equal to showing, accepting, and entering, and oneself following along, pleasant speech and beneficial actions, and the ultimate meaning