Tibetan
་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་ས་ཡིན་པའི་རྟགས་ལས་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བློ་དེ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་རྟོགས་པའམ། ཕ་རོལ་ལ་ཐལ་བའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡང་རྭ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །དེའི་ཁྱབ་པའི་དོན་ནི་གླང་གི་རྭ་དང་མཚུངས་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་རིགས་པ་དམ་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་ན་མི་དམིགས་པས་ཞེས་པ་སྟེ། མེད་པ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བློ་དང་རྭ་གཉིས་ ཀའི་དངོས་པོ་མེད་ན། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་མཚན་མ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་ལྟོས་པ་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་མཚན་མར་བཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་དག་རི་བོང་གི་མགོ་བོ་རྭ་དང་ལྡན་པར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་མེད་ལ། བ་ལང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པས་རྒྱུ་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་ཤེས་པར་ཟད་དོ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཞན་ཡང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གཞན་ལ་སྦྱར་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གང་དག་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་མཚན་མར་འཛིན་པའམ། དེ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་མི་མཁས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་གཟུགས་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཞེས་པ་སྟེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ནི་རང་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་པའམ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་སྟེ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ཏེ། དོན་དམ་པར་དེ་དག་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་གཟུགས་ལ་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང༌། རིགས་པས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་ དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་གཞག་པ་དང་གཞིའི་ཚུལ་དུ་གྱུར་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཞག་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་དང༌། དེའི་གཞི་ས་ཕྱོགས་དང་འདྲ་བར་རི་དང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་གཞིར་གྱུར་པ་དང༌། དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྱར་བར་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའོ། །ཡང་ནམ་མཁའི་གོ་སྐབས་ན་གནས་པའི་གཟུགས་བྱ་དང་གནམ་དུ་འཕངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། ནམ་མཁའ་ནི་དེ་དག་གི་གཞིའི་ཚུལ་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འབྱུང་བ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཚ་ཞིང་སྲེག་པ་དང་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པའོ། །ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་མི་གནས་ཞེས་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མེད་པའ་། །དེ་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་ནམ་མཁའ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་སྔར་གྱི་དོན་ལ་སྦྱར་ཏེ་བསྟན་པའོ། །རི་བོང་གི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་མཚན་མར་བཟུང་བ་ནི་བ་ལང་གི་རྭ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་པའོ། །དེ་སྟེ་གཞན་ལ་ལྟོས་ཞེས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཅན་གཞན་ལའོ། །དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བར་དུ་བརྟགས་ན་མ་གྲུབ་པའོ། །སྐབས་ཀྱི་དོན་འདི་རྣམས་སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་མེད་པ་རྣམ་པར་བཀག་པ་དང་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་གདམས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་ཕལ་ཆེར་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བ་མེད་ན་དེ་ལས་སེམས་འབྱུང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང༌། དེ་འདྲ་བའི་ས་བོན་སྔ་མ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདྲ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །དག་པ་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དྲི་མའོ། །འབྲེལ་ཞེས་པ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ཕན
Chinese
的缘故。如果它不是不同的，那么它就是从它的原因产生的。通过从不同的地方存在的标志中理解的后来的推论，那种智慧也会消失，或者通过将它应用于对立面的含义。因为它的原因也不是与角不同的。它的普遍含义是，像牛角一样的兔子角，即使通过圣洁的推理分析到最小的粒子，也无法被发现。因为它与不存在没有区别，所以它会变成不存在。这样，如果智慧和角两者都不存在，那么以什么理由它们会互相依赖，变成不存在呢？这样的标志不会成立。如果说因为依赖于牛角的存在，兔子角就会变成不存在，那么就提到了“伟大的智慧”等等。因为那样的依赖关系没有成立，所以没有成立将它视为不依赖于它的标志的意义。因此，那些产生兔子头上有角的因是不存在的，而牛角等等则与此相反，因为因是不相等的等等，这应该被理解。通过“另一种伟大的智慧”等等，将它的自性应用于其他事物。那些颠倒观看的外道，依赖于有障碍的色法存在，与此相反，虚空是没有障碍的事物，这样来持有标志，或者那些认为未造之物作为实体成立的人，是不擅长完全理解虚空的自性的。因为他们认为色法是与虚空的本质分离的实体，这本身就是颠倒的。实际上，色法跟随诸要素的出现，也就是说，显现为要素和从要素转化的色法，因为它们自身的本质是空性的，所以与虚空相同或就是虚空的自性。将“色法本身就是虚空”与此联系起来。因此，虚空本身也是色法，因为实际上它们是不可分割的。不应该因为互相矛盾的本质，通过互相依赖来分析它们。就像在圣妙吉祥智慧波罗蜜多经中说的那样。
English
Therefore. If it is not different, then it arises from its cause. By inference following understanding from the sign that it is a different place, that wisdom will also disappear, or by applying it to the meaning of the opposite. Because its reason is also not different from the horn. Its universal meaning is that the rabbit's horn, which is like a bull's horn, is not visible even if analyzed to the smallest particle by sacred reasoning. Because it is no different from non-existence, it will become non-existence. Thus, if neither wisdom nor horns exist, then for what reason do they depend on each other and become non-existent? Such a sign will not be established. If it is said that because it depends on the existence of a bull's horn, a rabbit's horn will become non-existent, then "great wisdom" and so on are mentioned. Because such a dependence is not established, there is no meaning in holding it as a sign that does not depend on it. Therefore, those causes that produce a rabbit's head with horns do not exist, while bull's horns and so on are the opposite of this, because the causes are unequal, etc., this should be understood. By "another great wisdom" and so on, apply its nature to other things. Those heretics who view things upside down, relying on the existence of form with obstacles, and conversely, space is something without obstacles, thus holding the sign, or those who think that the uncreated is established as a substance, are not skilled in fully understanding the nature of space. Because they think that form is an entity separate from the essence of space, this itself is inverted. In reality, form follows the appearance of the elements, that is, the form that appears as elements and transformed from elements, because their own essence is emptiness, so they are the same as space or are the nature of space. Connect "form itself is space" with this. Therefore, space itself is also form, because in reality they are indivisible. They should not be analyzed by relying on each other because of their mutually contradictory nature. As it is said in the Holy Prajnaparamita Sutra.
Chinese
菩萨摩诃萨不应安住于色。为何如此？因为色以色的自性为空。如是等等已宣说，且以理亦如是成立。若如是，则色与虚空如何能被视为相互矛盾？答：在世俗谛中，如此安立的异因，应信其为所安立与所依之方式。如何安立？如瓶，其所依如地，如山和地基等成为色之所依，而依附于彼者显现的虚空，仅在世俗谛中相互矛盾。又，处于虚空位置的色，如鸟和抛向天空之物等，称为所安立，而虚空应被视为彼等之所依。此外，仅在世俗谛中，诸法生起，相互之间以各自的特征差别而不同，即以冷热、燃烧和湿润等差别而不同。所谓不住于虚空，即以其自性不住。彼等之中亦无虚空，即非彼等之自性。如是，色与虚空应被视为仅在世俗谛中相互矛盾。所谓“大慧”等，即是将彼义与前义相连而显示。执取“兔角不存在”之相，乃是相对于“牛角存在”而言。所谓“彼依赖于他”，即指依赖于瓶等存在的有法之他者。所谓“彼亦如是”，即指若分析至极微尘则不可得。此等场合之意义，亦应与前述所说的法与非法之遮遣相连。其后，世尊等以引导之方式总结而显示。偈颂之义大体上已明了。若无显现，则从彼生起心不合理，若如是问。答：虽无外境，然在世俗谛中，存在于心之自性中，且从如是之先前种子中生起。相似，即显现为如是之相。所谓清净，即指彼等之上颠倒增益之垢染。所谓关联，即如先前一般。
English
A Bodhisattva-Mahasattva should not abide in form. Why is that? Because form is empty by its very nature. Thus and so forth has been declared, and it is also established by reason. If that is the case, how can form and space be regarded as mutually contradictory? Answer: In conventional truth, one should believe that the different causes thus established are in the manner of what is established and what is based upon. How is it established? Like a pot, its basis is like the earth, like mountains and the earth's foundation becoming the basis of form, and the space that appears to rely and adhere to it, is mutually contradictory only in conventional truth. Also, the form that exists in the space of the sky, such as birds and things thrown into the sky, are called what is established, and the sky should be regarded as the basis of those things. Furthermore, only in conventional truth, the arising phenomena are different from each other by the distinctions of their own characteristics, that is, they are different by the distinctions of hot and cold, burning, and wetness, and so on. The so-called not abiding in space means not abiding by its own nature. There is also no space in those things, that is, it is not the nature of those things. Thus, form and space should be regarded as mutually contradictory only in conventional truth. The so-called "Great Wisdom" and so on, is to show that meaning by connecting it to the previous meaning. To grasp the sign that "a rabbit's horn does not exist" is in relation to "a cow's horn exists." The so-called "it depends on others" refers to the others of phenomena that exist, such as pots. The so-called "it is also like that" means that it cannot be established if analyzed down to the smallest particles. The meaning of these occasions should also be connected with the refutation of phenomena and non-phenomena mentioned earlier. After that, the Blessed One and others summarized and showed it in a way of guidance. The meaning of the verses is mostly clear. If there is no appearance, then it is not reasonable for mind to arise from it, if asked. Answer: Although there is no external object, in conventional truth, it exists in the nature of mind, and it arises from such previous seeds. Similar means appearing in such a form. The so-called pure refers to the defilements of inverted imputation on those things. The so-called connection is like before.