Tibetan
ན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སེམས་ལས་གཞན་པ་བཀག་པའི་མེད་པར་དགག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱར་འདོད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་འང་ངེས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་བཀག་པ་ཙམ་གྱི་མེད་པར་དགག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་པས། སེམས་ཙམ་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཤིན་ཏུ་གསལ་རབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་སེམས་ལས་གཞན་ཡིན་པ་ཁེགས་ཀྱང༌། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐ་མལ་པའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ན་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཡང༌། ཐ་མལ་པའི་སེམས་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་དགག་པ་མི་ནུས་པ་ བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ལ། སེམས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་རིག་པའི་ཆས་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅིང༌། ཕལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་རང་རིག་པ་ཉིད་མི་འཐད་དེ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པས་སེམས་ཉིད་རིག་པ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མི་འཐད་དོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། འཕགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལས། ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་པར་ཤེས། །ལུས་ཀྱི་ནང་ན་མི་གནས་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དག་ན་ཡང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་དེ། །འདི་ཡི་གནས་དང་གནས་མེད་དང༌། །འཕོ་བ་ཡང་ནི་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ལས་ཀྱང་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། སེམས་མེད་ཙམ་པོའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཚད་དང་གཞལ་དང་གཉིས་ཀ་མེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ཟུང་གི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ལྷའི་བུ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་ཤེ་ན། ལྷའི་བུ་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། སེམས་དེ་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྱུ
Chinese
如果按照有宗的主张，则认为所要成立的是，遮遣了色等现象异于心识的无遮遣。如果是这样，那么俱时而缘是确定的，就像所取的现象与心识俱时而缘也是确定的一样，心识也必定与所取的现象俱时而缘，如前所说。因此，心识也仅仅成为遮遣了异于所取现象的无遮遣，所以唯识不成实有。如果不是这样，那么这个理由就变得极不确定，这一点非常明显。另外，即使遮遣了现象异于心识，也不能遮遣除此之外存在外境的自性。比如，在一切智智中显现庸常心识的现象时，这样的现象虽然不异于智慧，但却不能遮遣庸常心识相续异于智慧。 如同这样。如果说，识是通过自证现量而成立的，而心识相续的各别，也是瑜伽士们通过他证现量而成立的，普通人也是通过比量而成立的，那么，在世俗中是这样，但在胜义中，自证本身是不合理的，到时候会说明的。这样，因为没有成立的理由，而且有破斥的理由，所以心识本身作为胜义的实有是不合理的。如是说：在《圣善根圆满执持经》中说：“真实而言的识，不住于身体之内，也不可能在身体之外。对于一切法在任何时候，识都是不可能的，此识的住处和不住处，以及转移也是无法知晓的。”等等，广为宣说。在《圣厚严经》中，在宣说了唯识之后，又说：“无心唯是空，无量亦无边。”等等。在《圣双经》中也说：“天子，菩萨摩诃萨如何了知一切法如虚空？天子，三界唯是心，此心无色不可见，无碍非能辨别，如幻
English
According to the proponents of the Existence school, what needs to be established is the non-affirming negation that negates the appearance of forms and so on as being different from the mind. If that is the case, then simultaneous perception is certain, just as the perceived appearance is certainly perceived simultaneously with the mind, so too, the mind must be perceived simultaneously with the perceived appearance, as previously explained. Therefore, the mind also becomes merely a non-affirming negation that negates being different from the perceived appearance. Thus, mind-only is not a valid entity. If it is not so, then this reason becomes extremely uncertain, which is very clear. Furthermore, even if it is refuted that appearances are different from the mind, it does not refute that there is an external entity apart from that. For example, when the appearance of an ordinary mind appears in the wisdom of omniscience, although such an appearance is not different from wisdom, it cannot refute that the ordinary mind-stream is different from wisdom. It is like that. If it is said that consciousness is established by its own self-awareness, and that the distinctness of mind-streams is also established by the direct perception of others by yogis, and also by inference by ordinary people, then that is the case in conventional truth, but in ultimate truth, self-awareness itself is not valid, and it will be explained when the time comes. Thus, since there is no proof and there is refutation, mind itself as a truly existent entity in the ultimate sense is not valid. It is also said in the Sutra of Holding the Root of Virtue: "In truth, consciousness does not abide within the body, nor is it possible outside the body. For all phenomena, at all times, consciousness is not possible, and the place and non-place of this consciousness, as well as its movement, are not known." And so on, it is extensively explained. In the Ornament of the Dense Array Sutra, after explaining mind-only, it also says: "There is no such thing as mindlessness, there is no measure or measurement." And so on. In the Twin Sutra, it is also said: "Son of the gods, how does a Bodhisattva Mahasattva know all phenomena to be like space? Son of the gods, the three realms are only mind, and that mind is formless, invisible, unobstructed, and not distinguishable, like an illusion."
Tibetan
་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སེམས་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཙལ་ཀྱང་མི་རྙེད་དོ། །སེམས་གང་གིས་སེམས་ཡོངས་སུ་ཆོལ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །དེ་སེམས་མི་དམིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁུངས་ཀྱི་མདོ་ནི་དུ་མ་ཉིད་སྣང་མོད་ཀྱི་གཞུང་མངས་ཀྱིས་དོགས་པས་མི་བྲིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་དང༌། མདོ་གཞན་དག་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་སེམས་ཀྱིས་བྲིས་པ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མི་ མཐོང་ངོ༌། །དགེ་བ་འམ་འོན་ཏེ་མི་དགེ་བའི། །ལས་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསགས་པ་ཡིན། །སེམས་ནི་མགལ་མེ་བཞིན་དུ་འཁོར། །སེམས་ནི་རྟ་ལྟར་འཁྱམས་པ་སྟེ། །སེམས་ནི་ནགས་ཀྱི་མེ་བཞིན་སྲེག །སེམས་ནི་ཆུ་ཆེན་བཞིན་དུ་སྐྱེད། །ཅེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དང༌། མདོ་སྡེ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཙམ་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་བསྟན་པས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ཉིད་ལས། སེམས་ཀྱིས་སེམས་ནི་མི་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་གསུངས་པ་དག་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མདོ་འདི་ཉིད་ལས་བསྟན་པའི་དོན་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ན་བཤད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདིར་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱིའི་དོན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་ཅིང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་མྱོང་ཞིང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། མེ་ལ་ཚ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་རྙོག་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འཕགས་པ་སྣང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་ཁྱེའུས་གསོལ་པ། རྣམ་རྟོག་མང་པོ་ཅི་འཚལ་ཏེ། །སེམས་ནི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞིང༌། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་མི་འབྱུང་སྟེ། །ནམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དེ་མི་འགྱུར། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ། །སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་འོད་གསལ་ཀྱང༌། །གློ་བུར་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ཀྱིས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་འགྱུར། ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ནི་རང་བཞིན་དང་བ་སྟེ། །རྙོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཡིན་
Chinese
就像火焰一样，心也以心的法性来完全寻找也找不到。以哪个心来完全寻找心的那个心也找不到。因为那个心不可得，所以说一切法都不可得等等。同样，根源的经典虽然显现很多，但因为文句繁多而没有写。如果那样，就像先前所说的那样，三界唯心，以及其他经典中也说：世界由心所绘，心不能见心。善或非善的业，是由心所积累。心像火把一样旋转，心像马一样游荡，心像森林之火一样燃烧，心像大水一样增长。等等这样开示，而且这部经中也说，唯心是实有自性相违背吗？没有过失，那些是就世俗谛而开示的。如是，那些经典中也说：心不能见心。等等所说，应当跟随先前所说的《现观庄严论》等来理解。这部经中所开示的意义，在时机成熟时将要解说。因此，这里所归纳的意义是这样的：外境甚至在世俗中也不存在，一切显现都是唯心。心的自性又是什么呢？在世俗中只是体验和觉知，因为随顺一切心，并且其他所没有的缘故，就像火的热性一样。信心和贪欲等等，因为只是偶尔才缘取的缘故，是心的暂时的状态，就像水的浑浊等等一样。如是，在圣《不可思议显现经》中，童子请问：为何需要众多的分别念？心性是光明，其中不生起烦恼，虚空也不会变成烦恼。薄伽梵开示说：正如你所说的那样，心是恒常光明的，但由于突如其来的烦恼，各个凡夫被烦恼所染污。这样说的。这部经中也说：心性本是清净的，能使它浑浊的是意。
English
Just like a flame, the mind, even when fully sought with the nature of mind, cannot be found. The mind that fully seeks the mind with which it seeks cannot be found either. Because that mind is unfindable, it is said that all phenomena are unfindable, and so on. Similarly, the root sutras appear to be numerous, but I will not write them due to the fear of extensive texts. If that is the case, as previously shown, the three realms are only mind, and in other sutras as well, it is said: The world is painted by the mind; the mind does not see the mind. Virtuous or non-virtuous actions are accumulated by the mind. The mind revolves like a torch, the mind wanders like a horse, the mind burns like a forest fire, the mind grows like a great river. And so on. Also, in this very sutra, if it contradicts the teaching that mind-only is substantial, there is no fault, because those are taught with the conventional truth in mind. As it is said in those very sutras, "The mind does not see the mind." These statements should be understood by following the Ornament of Clear Realization, etc., as previously explained. The meaning taught in this very sutra will be explained when the occasion arises. Therefore, the meaning summarized here is this: external objects do not exist even in conventionality, and all appearances are only mind. And what is the nature of mind? In conventionality, it is only experiencing and knowing, because it follows all minds and is not present in others, just like the heat of fire. Faith, desire, and so on, are temporary states of mind because they are only occasionally apprehended, just like the turbidity of water, and so on. As it is said in the Noble Inconceivable Appearance Sutra, the boy asked: Why do you need so many conceptual thoughts? The nature of mind is clear light, and afflictions do not arise in it, nor does space become afflicted. The Bhagavan replied: Just as you said, the mind is always clear light, but due to sudden afflictions, individual ordinary beings become afflicted. So it is said. In this very sutra, it is also said: The nature of mind is clear, and it is the mind that makes it turbid.