Tibetan
་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བྱེད་པ་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འཇུག་པས། ཀུན་རྫོབ་ གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཅན་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་སྟེ། སྐབས་དེར་སྣང་བ་མེད་ཅེས་འགོག་པ་མ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་དཔྱད་པ་སྔ་མ་ཉིད་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདིའི་རང་བཞིན་དོན་དམ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས་སུ། སྣང་ཚོད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། སྔ་མ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་དགག་པར་མི་ནུས་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཆོས་ཅན་དང་དགག་བྱ་གཉིས་མི་གཅིག་པས་དེ་འདྲ་བའི་དགག་བྱ་བཀག་ཀྱང༌། ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཅན་ཉིད་དགག་བྱ་ཡིན་ན་དགག་བྱ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་ནི་ཅི་རིགས་པར་འགལ་བའམ་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་འགྱུར་བས་ནི་ཚངས་པས་ཀྱང་སྤང་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཕྱི་རོལ་བདེན་པའི་དངོས་པོས་ཡོད་པ་བཀག་ཀྱང༌། སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་མ་འགགས་བས་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། དགག་བྱ་བཀག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་གཅད་པ་ཙམ་གྱི་མེད་དགག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་དེའི་ཆོས་སུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདི་ཉིད་འོག་ནས་ཞིབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་མཐར་ཐུག་གིས་གྲུབ་ཅིང་དེ་ལ་ཚད་མའི་གནོད་པ་གཞན་ཡང་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། འོག་ནས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མདོ་སྡེ་འདི་ཉིད་ལས་ཀྱང་དུ་མ་བསྟན་མོད་ཀྱི། རེ་ཞིག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས། གཟུགས་ནི་རྡུལ་ཕྲན་གཞིག་པ་ན། །རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡང་དག་ཏུ་ན་གཟུགས་མེད་ཀྱང༌། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ ཆགས་པ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་དུ་མ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་ཅིང་ཁྱབ་པ་ཡན་ལག་གི་རྫས་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་ནི་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རང་གི་སྡེ་བ་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུས་བ་རགས་པ་ནི་དུ་མ་ཡིན་ལ། དུ་མ་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སོ་སོ་བ་ནི་གཅིག་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཞན་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་གང་དག་ཁང་བཟངས་གཅིག་དང་རི་གཅིག་ཅེས་པ་འམ་ཁང་བཟངས་དུ་མ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། རེ་ཞིག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རི་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པས་ཁེགས་ཤིང༌། གཅིག་པ་མ་གྲུབ་བདེ་འདྲ་བ་བསགས་པའི་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་ཁེགས་ཏེ། དེས་ན་སྣང་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་འདི་ཉིད་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་བྲལ་བར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་འདི་ཉིད་དོན་དམ་པ་འཇལ་བར་བྱེད་བའི་རིགས་པ་མཐར་ཐུག་གཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ཀུན་རྫོབ་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་འདྲ་བའི་རིགས་པ་མཐར་ཐུག་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པས་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་བས། དེ་ལ་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པས་གཅིག་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་བདེན་ན་ཡང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་བདེན་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ལ་བདེན་པ་དེ་ལས་གཞན་གྱི་དངོས་པོར་བདེན་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུང་ཡུལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་གཅིག་གི་དངོས་པོར་བདེན་པ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལས་གཞན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུང་ཡུལ་བདེན་པས་བློ་འཁྲུལ་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཅིག་ཏུ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་བདེན་པ་མ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་བློ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་འཇོག་ལ། ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་གཅིག་ཉིད་དུ་བདེན་པས་བློ་མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་སྣང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་བདེན་ཞེས་པ་ནི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བདེན་ཞེས་པའི་དོན་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེས་པར་འགྱུར་ལ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་གཅིག་དང་མི་མཐུན་ཞེས་པའི་དོན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་མི་མཐུན་པའོ། །དེས་ན་མི་མཐུན་པར་བདེན་པ་ཞེས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ལ་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་ནི་མི་འགལ་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་གི་དངོས་པོར་བདེན་པ་འགལ་བས་ཕྱོགས་གཉིས་ལས་གང་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ་གཅིག་པའི་དངོས་པོར་ཡིན་པ་ནི་ཁེགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འདིར་ཆ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་པ་ཁེགས་ཀྱང༌། སྣ་ཚོགས་དེ་རྣམས་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པོ་དེ་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་ཁེགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུ་མར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་པ་ཁེགས་ཀྱང༌། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་མེ་གཞན་ལ་རྒྱབ་ན་ཡོད་པ་མི་ཁེགས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དེ་འདྲ་བའི་གཅིག་པོ་དེས་བརྩམས་པའི་དུ་མར་སྣང་བ་འདི་ཡང་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་མི་ཁེགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་འདྲ་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་པོ་ནི་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་ གིས་ཐལ་བར་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དགག་པ་འམ། གཞན་ཡང༌། བསགས་མི་རུང་ཕྱིར་རྡུལ་གཅིག་མིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྦྱར་བར་ནུས་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས་པར་སྣང་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་སྣང་བ་དང་མཐུན་པར་གཅིག་གི་དངོས་པོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་ན་བསགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། །ཁྱབ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི། གཅིག་གི་དངོས་བོར་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འདྲ་བའི་དོན་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམས་ལ་ཡང༌། དེ་ལྟར་སྣང་བ་འཆར་བ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཕྱོགས་ཆོས་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཟད་དོ།
Chinese
是因为不容许三的行相的缘故。如果不考察它的行相，就会陷入悦意的世俗，所以在 确定世俗的时候，仅仅显现的法，现量成立。因为那个时候不遮止没有显现，所以不会产生现量的损害。如果这样说，那么对此也同样适用之前的考察：在确定这个显现的自性胜义的时候，是仅仅以显现的方式存在，还是不是？如果是前者，那么如其所是，量就不能遮破；如果是后者，那么法和所破二者不相同，即使遮破了那样的所破，也不会遮破像外境一样显现的法。另外，如果法本身就是所破，那么所破就是与所要成立的事物相反的不相符的方面。如果对此有理由，那么就会相应地变成相违或者不定。如果对此没有理由，那么也会因为不成而接近，所以即使是梵天也无法舍弃。因此，在这里，即使遮破了色等像外境一样显现的法，以外境真实的实有存在，但仅仅显现的自性并没有被遮止，所以就像幻象的大象等一样，是显现和空性双运的幻象。这是遮破所破的所立，不是仅仅分别的无遮，因为对于那个法来说，是不合理的法。这个道理将在下面详细阐述。像这样，也以究竟的理证成立，并且对此也不会产生其他的量之损害，将在下面阐述。像这样，能成立的理由，即使这部经中也已经阐述了很多，但暂且引用“因为远离一和多”的理由。色在分解为微尘时，微尘的组成部分是不存在的。实际上没有色，但能认识显现为色。这样结合起来理解。
English
It is because the activity of three is not allowed. If its activity is not examined, it will only enter into the pleasing conventional. Therefore, when establishing the conventional, the phenomenon of mere appearance is established by direct perception. Since there is no denial of non-appearance at that time, the harm of direct perception will not occur. If you say that, then the same previous examination applies to this as well: When determining the ultimate nature of this appearance, does it exist only as an appearance, or not? If it is the former, then as it is, the valid cognition cannot refute it. If it is the latter, then the subject and the object to be refuted are not the same. Even if such an object to be refuted is refuted, the subject that appears like an external object will not be refuted. Furthermore, if the subject itself is the object to be refuted, then the object to be refuted is the opposite of what is to be established, the incompatible side. If there is a reason for this, then it will become contradictory or uncertain accordingly. If there is no reason for this, then it will also be close to being unestablished, so even Brahma cannot abandon it. Therefore, here, even if it is denied that form and other phenomena that appear like external objects exist as truly existent entities, the nature of mere appearance is not obstructed, so it is like an illusion, such as an illusory elephant, which is an illusion that combines appearance and emptiness. This is the establishment of the refutation of the object to be refuted, not merely a separation of non-affirming negation, because it is an unreasonable phenomenon for that subject. This principle will be explained in detail below. In this way, it is also established by the ultimate reasoning, and there will be no other harm of valid cognition to it, which will be explained below. In this way, the reason for establishing it, although many have been shown in this sutra itself, for the time being, the reason is "because it is separated from one and many." When form is broken down into atoms, the parts of the atoms do not exist. In reality, there is no form, but consciousness appears as form. Combine this with what was said.
Chinese
而且，一些小乘部派的观点也认为，粗大的积聚是多，而构成多的各个极微细的微尘则是一个。此外，那些没有被宗派观点所改变的人们，会区分“一间房屋”和“一座山”，或者“多间房屋”等等。因此，如果认为这个论证不成立，也没有什么过错。暂时来说，如果按照智者们的观点，山和房屋等显现为多种部分的显现本身，就否定了它们是一个；一个不成立，那么由相似的聚合而成的多也同样被否定。因此，仅凭显现的自性，就成立了远离一和多的，这是由现量所证实的。如果说，显现为多种部分的这个现量，是衡量胜义谛的究竟理智呢？还是衡量世俗谛的世俗现量呢？如果是前者，那么对于这样的究竟理智来说，显现为多种就是真实不虚的，因此就不能成立远离多。如果是后者，那么世俗现量对于胜义谛的实相是迷惑的，因此，即使它显现为多种部分，事物的自性仍然是一个，所以也不能成立远离一。这样说也没有过错。虽然显现为多种部分是世俗现量，但是如果那样显现是真实的，那么与显现相符的多种就是真实的，而显现为多种的显现，其真实性并非存在于显现之外的事物上，这是不合理的。如果是那样，那么一切认知的对境都将成为真实的。例如，虚空中显现为两个月亮，那么显现为两个月亮就不是真实存在于一个事物上。海市蜃楼显现为水等等，也是因为那样显现，海市蜃楼等事物才是真实的。因此，如果对境是真实的，那么心识就不会有错乱。如果说，这里显现为两个月亮，虽然在一个上是真实的，但是，那样显现与真实不符，所以，那样显现的心识就被认为是错乱的。而显现为一个月亮，因为显现与真实相符，所以显现为一个月亮的心识就被认为是不错乱的。其他的认知差别也应该这样理解。
English
Moreover, some Hinayana schools also hold that the gross aggregate is many, while the individual extremely subtle particles that make up the many are considered to be one. In addition, those who have not been swayed by sectarian views distinguish between "one house" and "one mountain," or "many houses," and so on. Therefore, if one thinks that this argument is not established, there is no fault. For the moment, if we consider the view of the wise, the very appearance of mountains and houses, etc., as appearing in various parts, refutes that they are one. If oneness is not established, then the multiplicity of similar accumulations is also refuted. Therefore, it is established by direct perception that this nature of mere appearance is free from one and many. If this direct perception of appearing in various parts is the ultimate reasoning that measures the ultimate truth, or is it the conventional appearance that measures the conventional truth? If it is the former, then for such ultimate reasoning, appearing in various ways is true as it is, so it cannot be established as being free from many. If it is the latter, then the conventional appearance is mistaken about the reality of the ultimate truth. Therefore, even if it appears in various parts, the nature of the object is one, so it cannot be established as being free from one. There is no fault in saying this. Although appearing in various parts is a conventional appearance, if it is true that it appears that way, then the variety that corresponds to the appearance is true, but the truth of the appearance appearing in various ways does not lie in an object other than the appearance. This is unreasonable. If that were the case, then the object of all cognitions would become true. For example, the appearance of two moons in the sky is not true in one object other than the appearance of two moons. The appearance of water in a mirage, etc., is also because of that appearance that the mirage and other things are true. Therefore, if the object is true, then there can be no mistaken consciousness. If it is said that here, the appearance of two moons is true in one, but even so, the appearance does not correspond to the truth. Therefore, the consciousness that appears in that way is considered to be mistaken. And the appearance of one moon is said to be non-mistaken consciousness because the appearance corresponds to the truth as one. Other differences in cognition should also be understood in the same way.