Tibetan
ས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་སེམས་ཅན་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཤེས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པས་དེའི་ཡུལ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡངས་བཅུའི་མགོན་པོ་ཆེན་པོས། དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ་ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ལ། དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་འདུས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རབ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་གཞན་ལ། དོན་དམ་པ་ཡང་གཞན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདིར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཕྱིའི་དོན་དགག་པ་དང༌། སྣང་བ་སེམས་ཙམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའམ་རིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང༌། རིགས་དེ་ཉིད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་དང༌། སྦྱངས་པས་རྣམ་བར་དག་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ། མདོའི་བརྗོད་བྱའི་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་ཕྱིའི་དོན་དགག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་འཇུག་པའི་རྟེན་ཆོས་ཅན་དང༌། རྟགས་ཀྱིས་དགག་པར་བྱ་བ་དང༌། དེ་རྣམ་པར་ བཀག་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང༌། གཏན་ཚིགས་དང༌། དཔེའི་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དེའི་དང་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་བརྟགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུ་འཇོག་པ་དང༌། སྣང་བ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་འཇོག་པའོ། །དེ་ལས་དང་པོ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བའི་ཚེ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བློས་མ་ཤེས་ན་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་པའི་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པས་དེ་ལ་རྟེན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་པ་རྟག་པ་ལ་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་པའི་དོན་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དགག་བྱ་ཁེགས་ཤིང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བས་སོ། །འདིར་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་འགོག་པ་ན་དེ་འདྲ་བ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འཐད་དེ། གཞན་དག་གིས་ཕྱིའི་དོན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དུ་མ་འདུས་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ
Chinese
是了知地的体性无有分别。智慧是了知有情无有对境，如是说故，其对境乃是胜义谛。此外，广阔十方之怙主大士说：“为了知胜义而宣说”，因为说了智慧的决定词之故。如果问：难道不是吗？无有错谬。在此，世俗的真如是般若波罗蜜多的对境，并且，它的真如也包含在胜义中。如是说：“善现，世间的世俗也是他者，胜义也是他者，并非是异体，何为世俗的真如，那即是胜义的真如。”此外，智慧是以世俗知世俗，那也是了知胜义。于此，当知驳斥外境，确立显现唯是心，于胜义中心之自性决定为空性，并且，那即是如来藏或种性，如是开示，以及，清净彼种性之道次第，以及，以清净而获得完全清净之理。如经中所说之义，分别开解后，如上所示般了知。略说驳斥外境，当以五种方式了知，即立宗之所依有法，以理证所破之法，彼等如是 遮破之所立，理证，以及，譬喻之方式开示。其中，第一者有两种，即他宗所计度者立为有法，以及，唯是显现立为有法。其中，第一者于自宗施设理证之时，是不合理的，因为，若未如是了知所计度者，则所立之法，以量未成立，故而依于彼者之宗法不成。若如是知彼为常，则是以虚妄之义，以心强加安立，故于彼时，由于所破已破，所立已立之故，理证之作用将成无义。于此，以太过失理证遮止他宗之时，如是之法立为有法是合理的，因为，其他宗派承许外境为众多无分微尘之聚合
English
It is knowing that the essence of earth is without distinction. Wisdom is knowing that sentient beings have no object, as it is said, its object is indeed the ultimate truth. Furthermore, the great protector of the vast ten directions said, "It is taught for the sake of knowing the ultimate truth," because the definitive word of wisdom is spoken. If asked, is it not? There is no fault. Here, the suchness of the conventional is the object of the Perfection of Wisdom, and its suchness is also included in the ultimate. As it is said, "Subhuti, the conventional of the world is also other, and the ultimate is also other, it is not a different entity, what is the suchness of the conventional, that is the suchness of the ultimate." Furthermore, wisdom knows the conventional as the conventional, and that is also knowing the ultimate. Here, what is to be known is the refutation of external objects, the establishment of appearance as only mind, the determination of the nature of mind as emptiness in the ultimate, and that is the essence or lineage of the Thus-Gone One, as it is shown, and the stages of the path that purifies that lineage, and the way to attain complete purity through purification. The meaning of the sutra's subject matter is explained separately, and it should be understood as shown above. Briefly, the refutation of external objects should be understood in five ways: the subject that is the basis for the application of reasoning, the object to be refuted by the sign, the established object that is refuted in that way, the reasoning, and the way of showing examples. The first of these has two aspects: establishing what is conceived by others as the subject, and establishing mere appearance as the subject. The first of these is not reasonable when applying reasoning in one's own tradition, because if what is conceived is not understood in that way, then the opposite of what is established as the subject is not proven by valid cognition, and therefore the property of the subject that relies on it will not be established. If it is known that something is conceived as permanent, then it is mentally fabricating a false meaning, and at that time, because the object to be refuted is refuted and the object to be established is established, the function of the sign becomes meaningless. Here, when refuting the views of others with consequentialist reasoning, it is reasonable to establish such a thing as the subject, because other schools accept that external objects are aggregates of many partless atoms.
Tibetan
་ན། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས། དྲུག་གིས་ཅིག་ཆར་སྦྱར་བས་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་བརྟགས་ཤིང་ཁས་བླངས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དུ་བཞག་ནས། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གཅིག་པ་དང་བསགས་པ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ལ། ཕྱོགས་བཞི་དང་སྟེང་དང་འོག་ན་གནས་པའི་རྡུལ་གྱིས་སྦྱར་ཞིང་བལྟས་པ་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུལ་གྱིས་སྦྱར་བའམ། བལྟས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ཉིད་དུ་རྡུལ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱར་ཞིང་བལྟས་པར་ཁས་ལེན་ན། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གོ་སར་ཐམས་ཅད་ཐིམ་པས། གང་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསགས་པ་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །འོན་ཏེ་རང་རང་གི་ཕྱོགས་སོ་སོར་སྦྱར་ཞིང་བལྟས་ན། དབུས་ཀྱི་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་པ་སྟེ། བསམ་པར་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །དེས་ན་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། རང་ཉིད་དམ་གཞན་དག་ལ་དགག་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ན། འདིར་ཆོས་ཅན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཆད་པའི་རྣམ་པར་རྒོལ་བ་དང༌། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཐུན་པར་སྣང་བ་ན་ཆོས་ཅན་ཏེ། སྣང་ཚོད་ཙམ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཉེས་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །དགག་བྱ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་འགོག་པའོ། །འདིར་ལ་ལ་དག་བདེན་བའི་དངོས་པོར་ཡོད་པ་ནི་དགག་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདི་ནི་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དགག་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་གྲུབ་པ་ཅིག་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་དངོས་པོའི་ཕྱུ་མཁན་དངོས་པོའི་ཆོས་བྱེད་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དགག་བྱའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་ན་འགེགས་བར་བྱེད་པའི་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་སྔར་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་བཀག་ཅེས་བྱའོ། །བྱེད་པའམ་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞན་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་མི་ལྡོག་པས་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཅིང༌། དེའི་ཕྱིར་མཚན་མའི་འཆིང་བ་ལས་མི་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། ཞེས་འདོད་དོ། །འདི་ནི་མི་འ
Chinese
那。以前的论师们说：六者同时结合，则极微尘分为六份。六者若在一个方位，则聚集成微尘大小。如是，将外道所考察并承认的极微尘，作为有法，以彼等自己所承认的理由，来遮止一体和积聚。如何？位于中央的微尘，与四方、上下的微尘结合并观察时，若承认东方之微尘结合或观察的方位，即是其他微尘结合并观察，则全部融入东方微尘的位置，成为极微尘的量，因此积聚不合理。然而，若各自在自己的方位结合并观察，则中央的微尘分为六份。如是而已，思之可知。因此，以自己传承的理由，自己或他人了知遮破时，此处有法是色等外境断灭之相的辩论者，与反驳者等相同显现时，则为有法。仅仅是显现，以现量等量成立，则从有法不成之过失中解脱。所破是唯识宗主张外境真实存在之物。此处有些人认为，真实存在之物是无法遮破的，此念不应理。此乃以理智之力所应遮破，且所遮破之境成立则非遮破，因为会成为量是实物之制造者，成为实物之法。若所破之物不成立，则遮破无意义，此言非理。因为对于所破之物不存在，而自己或他人先前未曾了知的不存在，使之了知，仅此称为遮破。能作者或所作事并非存在。此处，他人如何显现的有法本身即是所应遮破的，否则，有法的显现不退转，故不能胜伏相，因此会成为不能从相的束缚中解脱等过失。如是认为。此不
English
Now, the previous teachers said: If six are joined together simultaneously, then the ultimate atom will be divided into six parts. If those six are in one direction, then they will gather into the size of a tiny atom. Thus, having established that ultimate atom, which was examined and acknowledged by the outsiders, as the subject, with the reason acknowledged by themselves, one refutes the very oneness and accumulation. How so? When the atom located in the center is joined and observed by the atoms located in the four directions, above and below, if it is acknowledged that the atom in the east joins or observes in that direction, that is, the other atoms join and observe, then all will dissolve into the position of the eastern atom, becoming the measure of an ultimate atom, and therefore accumulation is unreasonable. However, if they join and observe each in their own direction, then the central atom will be divided into six parts. Thus it is, and it can be understood by thinking. Therefore, when one understands the refutation of oneself or others by the reason of one's own lineage, here the subject is the debater of the form of the external cessation of form, etc., and when it appears to be in accordance with the rebuttal, etc., then it is the subject. It is merely an appearance, and it is established by valid cognition such as direct perception, and it is liberated from the fault of the subject not being established. What is to be refuted is the assertion of the Mind-Only school that external objects truly exist. Here, some people think that it is not possible to refute things that truly exist, but this thought is unreasonable. This is to be refuted by the power of reason, and if the object to be refuted is established, then it is not a refutation, because it would become the maker of valid cognition as an entity, and become the dharma of an entity. If the object to be refuted is not established, then there is no point in refuting it, which is not reasonable. Because for the object to be refuted that does not exist, and that one's own or others' non-existence was not previously understood, making it understood, this alone is called refutation. The agent or the action does not exist. Here, the subject of how others appear is what should be refuted, otherwise, the appearance of the subject will not revert, so the sign will not be overcome, and therefore it will become a fault such as not being liberated from the bondage of the sign. Thus it is thought. This is not