Tibetan
་དང༌། འདུ་ཤེས་མེད་པའམ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་སུ་འགགས་ཤིང་ཟད་ནས། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དག་གི་རིགས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་ཞིང༌། དེ་ལས་གཞན་དག་ཀྱང་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རང་གི་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་མྱོང་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་མི་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བློར་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ། སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བློར་འགྱུར་བའོ། །སུ་ཞིག་དེ་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། བསམ་གཏན་བཞི་དང་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་བསམ་གཏན་ལ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ཡང་ཐར་པའི་བློར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོའི་བྱེད་པ་དང༌། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ནས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་གཏན་བཞིན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདིར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་རྣམས་གང་ལས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་དང༌། དེ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡན་ལག་དང༌། ཡན་ལག་ཉ་བར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཉེར་ བསྡོགས་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པའི་ཡོད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། མོས་བ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་པ་དང༌། སྦྱོར་བའི་མཐའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་དོན་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་རགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་འདྲེས་པས་ཏེ། ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞི་རགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རིག་པས་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རགས་པ་དང་ཞི་བ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཁམས་འོག་མ་ནི་ཚེ་ཐུང་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་མང་ལ། གོང་མ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་དོན་དམ་པར་དེ་འདྲ་བའི་དངོས་པོར་མི་ཞེན་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་བ་
Chinese
，以及无想或者，在灭尽定的时候，止息且耗尽之后，紧接着那些种类也不再生起，并且由于其他也不进入，因此自己的心的分别念不感受快乐和痛苦，即眼等的心，以及成为意的分别念的自性，或者不感受从那之中产生的乐苦，像那样的入于灭尽定就成为解脱的心，即如先前所示般成为寂灭（梵文：nirvāṇa，梵文天城体：निर्वाण，梵文罗马拟音：nirvana，汉语字面意思：寂灭）的心。如果心想谁会那样转变呢？就是四禅等。对此，此处有些精通世间禅定者认为，无想也转变为解脱的心。又，此处如果就菩萨大乘行者们而言，则应如前般结合，即成为识自性的根的运作，以及进入的识止息之后等。对此，禅定如第一禅和第二禅等。而且，在此应从三种方面了知，即从何处获得它们的因，禅定的近取因，以及辨别它们的因，支分，以及圆满地集合支分。对此，首先近取因，对于每一个也应从六六种方面了知，即特征完全了知的作意，以及从信欲生起，以及完全寂静的作意，以及欢喜集合，以及寻思者，以及结合的边际。对此，第一个的意义是，如果就第一禅而言，则于欲界作意粗等之相，并且修习于第一禅寂静之相，是与欲界的听闻和思所生慧混合，以那智慧如实了知寂静和粗的特征，因此称为特征完全了知。粗和寂静也依次是，下界寿命短且痛苦和烦恼多，上界则与此相反。如果问此处菩萨们那样修习不合理吧？没有过失，因为在名言中那样作意，但在胜义中不执着于那样的事物。作意
English
, as well as without perception, or, at the time of cessation, having ceased and exhausted, immediately those kinds also do not arise, and because others also do not enter, therefore one's own mental discriminations do not experience happiness and suffering, that is, the mind of the eye and so on, as well as becoming the nature of mental discriminations of the mind, or not experiencing happiness and suffering arising from that, entering into such cessation becomes the mind of liberation, that is, as previously shown, it becomes the mind of nirvana. If one thinks, who will transform like that? It is the four dhyanas and so on. Regarding this, here some who are skilled in worldly dhyana think that even without perception it transforms into the mind of liberation. Also, here if it is in terms of the bodhisattva Mahayana practitioners, then it should be combined as before, that is, the functioning of the senses that have become the nature of consciousness, and the consciousness that enters having ceased, and so on. Regarding this, dhyana is like the first dhyana and the second dhyana and so on. Moreover, here it should be known from three aspects, that is, the cause from which they are obtained, the proximate cause of dhyana, and the cause that distinguishes them, the limbs, and the complete collection of the limbs. Regarding this, first the proximate cause, for each one also it should be known from six aspects, that is, the attention of fully knowing the characteristics, and arising from aspiration, and the attention of complete solitude, and the collection of joy, and the investigator, and the limit of combination. Regarding this, the meaning of the first is, if it is in terms of the first dhyana, then in the desire realm one attends to the aspects of coarse and so on, and meditating on the aspect of peace in the first dhyana, it is mixed with the hearing and thinking wisdom of the desire realm, with that wisdom knowing the characteristics of peace and coarse as they are, therefore it is called fully knowing the characteristics. Coarse and peaceful are also in order, the lower realm has a short life and much suffering and afflictions, the upper realm is the opposite of that. If one asks, is it not reasonable for bodhisattvas to practice like that here? There is no fault, because in conventional terms one attends to it like that, but in ultimate terms one does not cling to such things. Attention
Tibetan
འདིས་ཀྱང་ཁམས་འོག་མ་ལ་སྐྱོ་ཞིང་གོང་མ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པས་དེའི་ཐབས་ལ་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཙམ་དུ་འགྱུར་གྱི། །དངོས་སུ་ནི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་དེ་འདྲ་བའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པར་གསུང་རབ་དགུ་ལས་བཤད་དོ། །མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་མ་འདྲེས་པར་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འབའ་ཞིག་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་ཡིད་ལ་བྱད་པ་ལས་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་སྤོང་ཞིང་དེས་དབེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པའོ། །དེ་ལྟར་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བས་རེག་བས་སྤོང་བར་དགའ་ཞིང་སྤོང་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་ནས་དད་པས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ནི་དགའ་བ་སྡུད་པ་ཞས་བྱ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འབྲིང་པོ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྡང་བར་འདོད་པས་དེ་རྣམས་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཞིང་དཔྱོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དཔྱོད་པ་པའོ། །དེར་ཉོན་ མོངས་པ་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་མཐོང་ནས་དེ་དག་སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྔ་མ་ལྟར་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྒོམ་པ་ནི་སྦྱོར་བའི་མཐའ་པའོ། །སྦྱོར་བའི་མཐའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་བར་བྱ་བ་དངོས་གཞི་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའོ། །འདིར་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུན་འགའ་ཞིག་ལ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པ་འབྱེད་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང༌། དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང༌། རྩེ་གཅིག་པ་སྟེ། ཡན་ལག་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ནི། སེམས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆར་གཏོགས་པ་ཚོལ་བ་པ་དང༌། ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་དག་ལས་བཤད་དོ། །འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ལས་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྟེ། ཆོ་ག་བཞིན་དུ་རྟོག་ཅིང་དེ་དག་ཀྱང་འདུལ་བས་ན་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ནས་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པ་དང༌། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔྱོད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་དང་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་
Chinese
此亦厌下界而显欲上界，故仅成入彼之方便支分。实则由忆念呼气吸气等寂止之理，经九部经典说能获得如是之禅定。由信生者，乃不杂闻思之智慧，唯一之等持也。由如是作意，能舍欲界修习所应断之大烦恼，由此寂静之作意，乃为极寂静也。如是，由寂静所生之喜乐所触，喜于舍弃，见舍弃为利益，由信作意修习，名为摄喜，能断中品烦恼也。其后，欲恨一切烦恼，为断彼等已断未断，为观察之义，由作意生烦恼及随顺之境而修，即成观察作意者，乃观察者也。于彼见烦恼生之相，为断除彼等之义，如前修寂粗之相，乃为加行边也。加行边之果，乃由彼等所应得者，属于真实地之范畴也。此处，若谓不应于某种唯一等持之相续，分别第一第二等者。当由彼之支分而分别之，彼中初者，乃有寻有伺，有喜有乐，及唯一，具有五支分也。其中寻与伺者，经论中说，属于心与智慧之分，乃寻求者与决定义相者也。《圣法正摄》中说：与初禅随顺之寻，如仪轨般寻伺，彼等亦调伏，故名寻等，如是说已，又说寻即是伺，分别等即是伺也。喜与乐者，如次第，乃心与身之乐也。彼亦由欲之贪欲寂静所生，
English
This also becomes merely a branch of entering into the means of desiring the upper realm by being weary of the lower realm. In reality, it is said in the nine scriptures that such samadhi is attained by contemplating the reasons for calming, such as mindfulness of breathing in and out. That which arises from faith is solely one-pointed samadhi, unmixed with the wisdom of hearing and thinking. From such contemplation, one abandons the great afflictions to be abandoned by the meditation of the desire realm, and the contemplation that is isolated from them is extremely isolated. Thus, one who rejoices in abandoning by the touch of joy and happiness born of solitude, and who sees abandoning as beneficial, and who cultivates contemplation with faith, is called 'gathering joy,' which causes the abandonment of intermediate afflictions. After that, desiring to hate all afflictions, in order to examine whether they have been abandoned or not, one cultivates by contemplating objects that are conducive to the arising of afflictions, and the contemplation that examines is the examiner. There, having seen the signs of the arising of afflictions, in order to abandon them, one cultivates the aspects of peace and roughness as before, which is the limit of application. The fruit of the limit of application belongs to the category of the actual object to be attained by them. Here, if it is said that it is not appropriate to distinguish some continuous one-pointed samadhi into first and second, etc., then it should be distinguished by way of its branches. Among them, the first is with investigation and analysis, with joy and happiness, and one-pointedness, possessing five branches. Among them, investigation and analysis, it is said in the scriptures of Abhidharma that they belong to the category of mind and wisdom, and are seekers and have the aspect of certainty. In the Noble Collection of the True Dharma, it says: 'Investigation that is in accordance with the first dhyana, investigates according to the ritual, and they are also subdued, therefore it is called investigation,' and so on. Having said that, it also says that investigation itself is analysis, and differentiation, etc., is analysis. Joy and happiness are, in order, the happiness of mind and body. That also arises from the solitude of desire's attachment.