Tibetan
ན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེའི་དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང༌། ཁམས་གང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང༌། ས་གང་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་གིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང། །དགག་བྱ་གང་འགོག་པ་དང༌། འགོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང༌། དུས་ཇི་སྲིད་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། འཕགས་པ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་པར་གསུངས་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཐོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཞན་ཡང་ཞི་གནས་མཐར་ཐུག་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་ཐོབ་དགོས་པ་ལས། འཕགས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་པོ་དེ་ལ་དེ་འདྲ་བ་མི་འཐད་དེ། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་ཐོབ་ན། ཁམས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་ཅིག་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ཡིན་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཅིང༌། སྲེད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་མ་ཐོབ་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་ལ། དེ་དག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ནུས་པས་འདིའི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཏུ་འཐད་དོ། །འཕགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྒྱན་མེད་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་མ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྒྱན་ཅན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་གྱི་སེམས་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་འདིའི་རྟེན་ཉིད་དུ་འཐད་དོ། །ཁམས་གང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་འདོད་པའི་ཁམས་གླིང་གསུམ་གྱི་མིའི་ནང་དུ་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང༌། ཐོབ་ནས་ཞི་བ་དང་བདེ་བར་གནས་ཤིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཁམས་གཞན་དུ་ཡང་ངོ༌། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ ཁམས་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་རགས་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་ཞིང༌། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མྱུར་དུ་འདི་རྣམས་ཞི་བའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ་སྙམ་པས་ད་ལྟར་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །ས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་ཆ་ཕྲ་བས་དགག་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྔར་འདོད་པའི་ཁམས་པ་ནི་དེ་དག་རགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཆེན་གྱིས་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆེ་བས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། རྟེན་དེ་ལ་སྔར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་མ་ཐོབ་པའི་དུས་ན། དེ་དག་རགས་པས་སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། མྱུར་དུ་དེ་རྣམས་ཞི་བའི་འགོག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་སྟེ། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཙམ་ཡིན་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འབད་པ་དང་རྩོལ་བས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེས་ན་དུས་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་མི་འགལ་བའོ། །འདིར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཐོང་པའི་ཆོས་ལ་ཞི་བ་དང་བདེ་བར་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་སྙོམས་པར་འཇུག་གི །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འཕགས་པའི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ན། ཚོགས་དྲུག་སེམས་ལ་འབྱུང་བའང་བཅས་པ་འགོག་ལ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ནི་སྣ་དང་ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔར་ནས་འགགས་ཟིན་པས། དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པ་བཞི་འགོག་ལ། གཟུགས་མེད་པར་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་འགོག་པའོ། །ཉོན་མོངས་བ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི། དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནི་དེ་ལྡོག་གོ །ཞེས་གསུངས་པས་སྔར་ཉིད་དུ་འགགས་པའི་ཕྱིར་དུས་དེར་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་འོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ན། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ནི་ཚོགས་བདུན་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་བཅས་པ་འགོག་ལ་ཁམས་གོང་མ་གཉིས་སུ་ཡང་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཉན་ཐོས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་གསུམ་དང་དྲུག་དང་བཞི་དང་གཅིག་ འགོག་པར་འདོང་དེ། དེ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི། ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དི་ཚན་མ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཚོགས་བདུན་དང་དྲུག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་པའི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་འདོད་དོ། །དུས་ནི་བསྐལ་བ་གཅིག་གམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དུས་རིང་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ས་དྲུག་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྟེན་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་དུ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ས་བདུན་པ་ཡན་ཆོད་དོ། །ཁམས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི །གཟུགས་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཉམས་འགྱུར་འོང་ཞེས། །གཟུགས་མེད་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །མཉམ་གཞག་མིན་པས་མཚམས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་མདོ་ལས། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་སྙོམས་འཇུག་སྦྱང་ཞིང་ཤེས་པར་བྱ་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། དེའི་གོང་ན་གང་སེམས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ། རྒྱུ་བ་ཐམས་ཅད་འགག་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འདི་ནི་འགོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙོམས་པར་འཇུག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་ཡང་མདོ་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་པའི་དོན་ནམ། གཞན་ཡང་འཕགས་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དང༌། སའི་སྙིང་པོ་ལས། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚོར་བ་གསུམ་དང༌། འདུ་ཤེས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པར་གསུངས་སོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དགག་བྱ་དེ་རྣམས་དང་བྲལ་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དུས་ནི་ཉི་མ་གཅིག་ནས་བདུན་གྱི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཀྱང་བླ་མ་དག་འཆད་དོ། །གཞན་ཡང་འཕགས་པ་སའི་སྙིང་པོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཚེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང༌། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་དང༌། འདུ་ཤེས་གསུམ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་ཐམས་ཅད་གཅོད་དོ་སྙམ་ནས། འགོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོའི་ཟས་ཀྱིས་འཚོའོ། །གལ་ཏེ་ན་ཞག་བདུན་ནམ། ཞག་བདུན་གཉིས་སམ། བདུན་གསུམ་མམ། བཞིའམ། ལྔའམ། དྲུག་གམ། བདུན་ནམ། བརྒྱད་དམ། གལ་ཏེ་བསྐལ་པ་ཚད་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གི་བར་དུ་ཅི་ནུས་སུ་གནས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཟས་ཟའོ།
Chinese
关于听闻的自在和菩提心的自在。其中的第一个有七个方面：所依补特伽罗、于何界入定、所依之地、以何作意入定、所断为何、断灭的自性、入定的时间长短。其中，所依补特伽罗是世间者和圣者中的入流者、一来者都不能入于灭尽定，因为对此需要证悟无我的出世间智慧。世间者乃至有顶之间有执着者，也没有那样的智慧。此外，必须获得寂止究竟的有顶心。对于那两个圣者来说，那样是不合理的，因为如果获得了有顶心，就断除了下二界的烦恼，因此不可能生于彼等之中。一来者中非殊胜者也只是离贪而已，没有获得第四禅的实 आधार，也没有获得有顶心，因此不能入定。获得彼等的非还来者殊胜者，能够入于此定，因此适合作为此处的所依补特伽罗。圣者阿罗汉中没有修习无色定的，因为没有获得禅定的实 आधार，具有入定的障碍，因此不能入于灭尽定。因此，阿罗汉中具有无色定，获得有顶心者，才适合作为此处的所依。于何界入定，是说那两个补特伽罗都在欲界三大洲的人中，首先获得，获得后安住于寂静和安乐，入定则在其他界中。在欲界中获得的原因是，此界粗大的想和感受，痛苦和忧愁居多，因此迅速想入于这些寂灭的灭尽定，所以现在就获得。地是依靠有顶，因为彼处想和感受微细，容易断灭的缘
English
Regarding the mastery of listening and the mastery of Bodhicitta. The first of these has seven aspects: the individual who is the basis, in which realm to enter into equipoise, the ground upon which to rely, with what mental activity to enter into equipoise, what is to be negated, the nature of cessation itself, and how long to remain in equipoise. Among these, the individual who is the basis is that worldly individuals, as well as stream-enterers and once-returners among the noble ones, cannot enter into cessation, because it is said that for this, one needs the transcendental wisdom that realizes selflessness. Worldly individuals who are attached up to the peak of existence also do not have such wisdom. Furthermore, one must attain the ultimate state of tranquility, the mind of the peak of existence. It is not appropriate for those two noble individuals to have that, because if they attain the mind of the peak of existence, they have abandoned the afflictions of the two lower realms, so it is not appropriate to be born in them. Once-returners who are not special are merely free from desire, but they have not attained the actual basis of the fourth dhyana, nor have they attained the mind of the peak of existence, so they cannot enter into equipoise. The non-returner who has attained these, the special one, is able to enter into this equipoise, so it is appropriate as the basis for this. Noble Arhats who have not trained in the formless attainments also cannot enter into cessation, because they have not attained the actual basis of dhyana and are endowed with the obscurations to entering into equipoise. Therefore, Arhats who have the formless attainments and have attained the mind up to the peak of existence are suitable as the basis for this. In which realm to enter into equipoise is that both of those individuals first attain it among the humans of the three continents of the desire realm, and having attained it, they abide in peace and happiness, and entering into equipoise is also in another realm. The reason for attaining it in the desire realm is that this realm has coarse perceptions and feelings, and suffering and sorrow are predominant, and therefore, thinking that one should quickly enter into the cessation of these peaceful states, one attains it now. The ground is relying on the peak of existence, because there, perceptions and feelings are subtle, so it is easy to negate.
Chinese
也是这样。如果这样，那么先前欲界的人，因为那些粗大的因素使人厌烦的部分较多，如果说这与安住于等持相违，那么，没有过失。因为，在那个所依上，先前没有获得有顶的心的时候，那些粗大的东西会让人厌烦，并且心想迅速获得那些寂静的灭尽，这仅仅是获得它的一个支分，之后通过努力和勤奋，现证有顶的心，并依靠它，安住于灭尽。因此，考虑到时间的前后，细微和粗大并不矛盾。这里作意是通过“在所见之法中，要寂静和安乐地安住”的方式来安住于等持的。不像无想定那样，不是以一定要从轮回中出离的心，因为这是圣者已经从轮回中出离的缘故。应当遮止的是，如果就阿罗汉们而言，在欲界中安住于等持时，连同六识心一起遮止，而在色界中，鼻识和舌识先前已经止息，因此，遮止除了那些之外的四识，而在无色界中，仅仅遮止意识。染污意，阿罗汉本身就已遮止了它。如是说，因为先前就已经止息，所以在那个时候不是遮止。如果就一来者而言，在欲界中，连同七识心所生的都遮止，在上面的两个界中，也应当跟随前面的来了解。或者，如果就声闻不承认八识聚的人们而言，按照顺序，欲界等三界，遮止六个、四个和一个，那些的宗派是颠倒的，阿赖耶识和染污意是通过教证和理证成立的。自己的体性，是指与七识、六识等分离的，连同根身的状态。时间是安住于一劫或二劫等长的时间。这里就菩萨们而言，六地以上的菩萨是共同的所依，特别是
English
It is also like that. If so, then the person in the desire realm earlier, because those coarse elements cause more aversion, if it is said that this contradicts abiding in meditative absorption, then, there is no fault. Because, on that basis, when the mind of the peak of existence has not been obtained earlier, those coarse things will cause aversion, and one thinks of quickly obtaining the cessation of those peaceful things, this is only a part of obtaining it, and afterwards, through effort and diligence, one manifests the mind of the peak of existence, and relying on it, one abides in cessation. Therefore, considering the sequence of time, subtlety and coarseness are not contradictory. Here, attention is paid to abiding in meditative absorption through the way of "in the seen Dharma, one should abide peacefully and happily." Unlike the non-conceptual absorption, it is not with the mind of necessarily departing from Samsara, because this is because the noble one has already departed from Samsara. What should be prevented is that, if it is in terms of the Arhats, when abiding in meditative absorption in the desire realm, even the six consciousnesses are prevented, while in the form realm, the nose and tongue consciousnesses have already ceased earlier, therefore, the four consciousnesses other than those are prevented, and in the formless realm, only the mind consciousness is prevented. The afflicted mind, the Arhat himself has already prevented it. As it is said, because it has already ceased earlier, it is not prevention at that time. If it is in terms of the once-returner, in the desire realm, even the seven consciousnesses that arise from the mind are prevented, and in the two upper realms, one should also follow the previous one to understand. Or, if it is in terms of the Hearers who do not accept the eight consciousnesses, in order, the three realms such as the desire realm, prevent six, four, and one, those tenets are reversed, and the Alaya consciousness and the afflicted mind are established through scriptural and logical proofs. One's own nature refers to the state of the body together with the senses, separated from the seven consciousnesses, six consciousnesses, and so on. The time is abiding in meditative absorption for a long time, such as one or two kalpas. Here, in terms of the Bodhisattvas, the Bodhisattvas above the sixth ground are the common basis, especially