Tibetan
་བྲག་མ་རྟོགས་ཤིང་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་བས་དེ་དགག་པའི་དོན་དུ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གསལ་བར་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། སྔར་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ནོ། །མ་སྐྱེས་མི་འཇིག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་ལ། གཞན་དག་དེ་ལྟ་ན་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་དུ་སྔར་བསྟན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པས་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འཇིག་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་ཤིང་མི་འཇིག་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདིར་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་རིགས་ཙམ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པས་གློ་བུར་དུ་སྔ་ན་མེད་པའི་རྒྱུན་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་དང་ལྡན་པས་མི་འཇིག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སླར་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །རྟག་དང་ཆད་པ་སྤོང་བྱེད་པའི། །འཆི་མེད་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པའམ། ཡེ་ཤེས་འཆི་མེད་དམ་པ་དེ་ལས་གཞལ་མེད་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ཏུ་ན་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པ་མེད་པས་དེ་ལྟར་བསྟན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པར་ལྷུང་ཞེས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་གཞི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་ པའམ། འཇུག་པའི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའོ། །བྲི་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ས་བོན་བྲི་ཞིང་འགག་པའོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རགས་པར་རྟོགས་པ་ནི། གྲུབ་པའི་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཞིབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཞིག་ཅིང་གཞོམ་དུ་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནས། འདུ་བྱེད་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་དང་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་བར་སྤྱིའི་ཚུལ་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བསྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་རྟག་པའི་ངོ་བོར་ནི་ཡོད་ལ། དེ་ལས་གཞན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའམ། གཞན་ཡང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་རང་གི་ངོ་བོར་ཡོད་ལ། ཕན་ཚུན་གྱི་དངོས་པོར་མེད་དོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང༌། གཞན་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་ཤེས་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བདེན་མོད་ཀྱི། །འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐ་དད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུར་འཛིན་ཅིང་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང༌། འོན་ཀྱང་རང་གི་རང་བཞིན་ཀུན་རྫོབ་པ་འཛིན་ཅིང་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་དབྱེར་མེད་ཅིང་གཅིག་པས། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང༌། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་ཅིང་སྣང་བན་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་རིག་ཅིང་སྣང་བས་དེ་འདྲ་བའི་ལྡོག་པ་ནས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། ཆོས་ཅན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཆ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། གཟུགས་ཆོས་མཐུན་པ་མཐོང་བ་ལས། །ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་རྣམ་པ་ལྟར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་རང་ངམ་གཞན་གང་ཡང་རིག་པ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དང་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པའི་ཆ་ནས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །དེ་ལྟར་ན་བྱིས་པ་དང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མྱོང་བའི་དོན་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་དང༌། མི་ནུས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཡང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། སྒྲོ་འདོགས་ཕྱོགས་གཅིག་གམ་མཐའ་དག་ས་བོན་དང་བཅས་ཏེ་སེལ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་འཛིན་པར་གསུངས་ཏེ། །རྣམ་ཤེས་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡི་ཆོས། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན། །འཛིན་འགྱུར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་
Chinese
由于不了解和怀疑，为了驳斥这些观点，清楚地展示了它们的区别。生而坏灭，是按照道理，从常和刹那的角度来说的，之前已经详细阐述过了。不生不灭是智慧，如果其他人认为这样，那么智慧从因产生，之前已经阐述过是受其他支配的，同样，从道理上也无法成立吗？如果说，智慧的法性，如实性是不生不灭的，所以这样阐述。如果这样，那么识的法性也是不生不灭的，也会变得相同吗？没有过失。这里是从如镜般的智慧法身的自性角度来说的。仅仅是它的种类从无始以来就存在，不是突然由以前没有的其他相续所产生，并且恒常具有相续，所以不会坏灭。如经中所说：不再变为其他，断除常与断，此不死的即是智慧。或者说：从不死的殊胜智慧中获得无量。又一种说法是，因为没有执着于生灭等相，所以这样阐述。识不是这样，因为执着于这些相。堕入无相，是指堕入执着于无相的方面。意的识等的体性是成为一切阿赖耶识习气的所依，或者说是入的识，是能取和所取的各种形象的集合。减损的体性是具有漏洞的种子减损和灭尽。粗略地理解自相和共相等差别，是没有被宗派改变心意的人们的识，详细地理解这些差别，从色是可毁坏和破坏的体性开始，到行刹那生灭和胜义中无生等，以共同的方式进行思考，被孩童们的相续所摄持的是被宗派改变的识。对外道们执着于有和无的方面，是执着于外道们常我的自性。
English
Due to not understanding and doubting, in order to refute these views, their distinctions are clearly shown. Being born and decaying is, according to reason, from the perspective of permanence and momentariness, which has been elaborated in detail before. Not being born and not decaying is wisdom. If others think so, then wisdom arises from causes, and it has been explained before that it is subject to others. Similarly, can it not be established by reason? If it is said that the Dharma nature of wisdom, such as reality, is unborn and undying, so it is explained in this way. If so, then the Dharma nature of consciousness is also unborn and undying, and will it become the same? There is no fault. Here, it is from the perspective of the self-nature of the mirror-like wisdom Dharmakaya. Merely its kind has existed from beginningless time, not suddenly produced by other previously non-existent continuums, and it always has a continuum, so it will not decay. As it is said in the scriptures: It will not change into another, it eliminates permanence and annihilation, this immortal is called wisdom. Or: From the immortal and excellent wisdom, immeasurable is obtained. Another way of saying it is that because there is no clinging to characteristics such as arising and ceasing, it is explained in this way. Consciousness is not like that, because it clings to these characteristics. Falling into no-characteristic means falling into the aspect of clinging to no-characteristic. The nature of mind consciousness and so on is to become the basis of all Alaya consciousness habits, or it is the entering consciousness, which is the collection of various images of the grasper and the grasped. The nature of diminishing is that the seeds with leaks diminish and cease. Roughly understanding the differences between self-characteristics and common characteristics, etc., is the consciousness of those whose minds have not been changed by sectarian views, and understanding these differences in detail, from the nature of form being destructible and destructible, to actions arising and ceasing in an instant and being unborn in the ultimate sense, etc., thinking in a common way, what is contained by the continuums of children is the consciousness that has been changed by sectarian views. The attachment of outsiders to the aspects of existence and non-existence is the attachment to the self-nature of the permanent self of outsiders.
Chinese
存在着“是”，除此之外，在色等事物中不存在“是”；或者，幼稚的人们认为事物存在于各自的自性中，不存在于彼此的事物中，这种伴随着执着的智慧是世俗的。如果那样，那将与识相同。而且，那样作为智慧本身是不合理的，因为说了“为了知晓那，故为智慧”等。虽然那样说是真实的，但在此，识也执着于外境的各异，或者执着于不存在的事物，如兔角，但并非觉知。然而，执着并觉知自己的世俗自性。那也如幻象般与胜义谛无别且为一，因此，“义之自性一，自性现前者，有量者何需观察，未见他分复有何？”如是所说般，觉知觉知的自性，也觉知并显现与彼无别的真如，因此从那样的角度也称为世俗的智慧。又，不能断除对真如的颠倒增益，从觉知法相世俗自性的角度称为识。 对于增益，也如所说：“从见相似色法中，如鱼鳔上银之相，若由错乱之因故，说与他德即如是”等。如是从增益的角度，由于不觉知自或他任何一方，因此既是也不是知。然而，从觉知自身自性的角度，安立为知。如此，幼稚者与圣者的智慧的差别，是从能够消除对体验之义的增益与不能消除的角度安立的。又，圣者声闻等与菩萨等的差别，是从消除增益的一方或全部连同种子而消除的角度而言的。此外，还说识执着于彼之真如，如“识执境之法，如其所有般，执持转变”等。在自与共相的体性中。
English
There is 'is,' and other than that, there is no 'is' in things like form; or, childish people think that things exist in their own nature, and do not exist in each other's things, and this wisdom with attachment is worldly. If that is so, then that will be the same as consciousness. Moreover, it is unreasonable for that to be wisdom itself, because it is said, 'In order to know that, therefore it is wisdom,' and so on. Although it is true to say that, here, consciousness also clings to the differences of external objects, or clings to non-existent things, such as rabbit horns, but it is not awareness. However, it clings to and is aware of its own conventional nature. That is also inseparable and one with the ultimate truth like an illusion, therefore, 'The self-nature of meaning is one, the self is manifest, what needs to be examined by those with measure, what other part is there that has not been seen?' As it is said, it is aware of the nature of awareness, and also aware of and manifests the suchness that is not different from it, so from that point of view it is also called worldly wisdom. Also, it cannot cut off the inverted imputation of suchness, and from the point of view of knowing the self-nature of the dharma, it is called consciousness. Regarding imputation, it is also as said, 'From seeing similar colors and dharmas, like the appearance of silver on a fish bladder, if due to the cause of confusion, saying it is connected to other qualities is like that,' and so on. Thus, from the point of view of imputation, since neither self nor other is known, it is neither knowledge nor not knowledge. However, from the point of view of knowing one's own nature, it is established as knowledge. Thus, the difference between the wisdom of the childish and the noble is established from the point of view of being able to eliminate the imputation of the meaning of experience and not being able to eliminate it. Moreover, the difference between noble hearers and bodhisattvas is from the point of view of eliminating one side or all of the imputations together with the seeds. Furthermore, it is also said that consciousness clings to the suchness of that, such as 'The dharma of consciousness clinging to objects, as it is, holds and transforms,' and so on. In the nature of self and general characteristics.