Tibetan
་པ་ནི། སྣང་བ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་གྱི་དབང་གིས་བསྡུས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་འཇུག་པའོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི། གཞན་དབང་དོན་དམ་པ་ཉིད་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཀུན་བརྟགས་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོག་པའི་བློ་ཉིད་དུ་ཡོད་ཅིང་བློའི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་གཞན་དབང་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་བློའི་ངོ་བོ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་མྱོང་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། ནོར་བ་དག་གིས་བརྟགས་པ་སྣང༌། །ཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློས་བརྟགས་པ་ཉིད་རྟོག་པའི་བློའི་ངོ་ན་སྣང་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་ལྟར་མི་བརྟག་ཅེས་ཉེ་བར་གདམས་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྔགས་དང་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་མང་པོས་གྲུབ་པའི་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་དབང་པོ་མ་བསླད་པ་རྣམས་ཀྱི་བློའི་རོ་ན་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང༌། ཡང་དག་བའི་རིགས་པས་བརྟགས་ན་མི་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ཉིད་གཞན་གྱི་དབང་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མཚན་མ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དངོས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་མཚན་མ་དང༌། དེས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བར་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཉིད་སྔ་མ་རྣམས་ལས་བྱུང་བས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་གཞག་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་བློའི་ངོ་བོར་ཡོད་ན། དེ་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་མི་འཐད་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ན་འགྱུར་བའོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གང་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་སྔ་མ་ནི་ཕྱེད་ཕྱི་མས་བཤད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཀ་ཡང་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཅད་འཕགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དོན་དམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ངོ༌། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་ཞེས་པ་ལ
Chinese
是说，对于无相的真如，是证悟胜义的智慧所入之处；对于由他力所摄的世俗差别，是证悟世俗的智慧所入之处。以“周遍计度自性”等，遮遣他起胜义之体性，对此，如前所说，名言之周遍计度，即是能取之分别，存在于世俗分别之识本身中，成为识之体性的他起，并非是胜义谛，若如此，则识之体性体验为胜义谛便不合理，故云：由错谬者所计度显现。如是显现，乃是颠倒识所计度之显现，于分别识之体性中显现，因为是颠倒的缘故，故劝诫说不应如是计度。又如咒语、药物等众多支分所成的幻化大象等显现，在诸根未受损者的识前并不成立，同样，他起之种种相，若以真实之理分析，亦不成立。若问：彼如何成为他起？答曰：宣说了“相是恶趣之物”等。分别之相，以及由此串习之习气束缚孩童，此乃由先前之心所生，故于世俗中乃是他起，而不知此者，则安立为胜义之事物，此乃周遍计度，因为以分别念计度他起为胜义谛之故。若谓：周遍计度存在于识之体性中，则彼无因不合理，应成为他起，答曰：以名言说则会转变，即是宣说“何者此”等，前半偈由后半偈解释。以“世俗与”等，宣说了三种自性皆未成立为胜义之事物，其中，胜义谛即是“彼断圣者之行境”，即他起为空性，远离周遍计度之自性，是圣者各自以自证智所证之行境，是胜义谛圆满成立之体性。从因所生乃是他起。瑜伽士
English
That is to say, for the Suchness that is without appearance, it is where the wisdom that realizes the ultimate truth enters; for the distinctions of the conventional that are gathered by other-power, it is where the wisdom that realizes the conventional enters. By "the nature of being completely imputed," etc., the very nature of other-dependent ultimate truth is refuted. Regarding this, as previously explained, the nominally completely imputed, the apprehended object of thought, exists in the very consciousness that conceptually cognizes the conventional, and the other-dependent that has become the essence of consciousness is not the ultimate reality. If that were the case, it would be unreasonable to experience the essence of consciousness as the ultimate reality. Therefore, it is said: Appearances are imputed by those who err. Such appearances are the very imputations of inverted consciousness that appear in the essence of conceptual consciousness. Because they are inverted, it is advised not to impute them in that way. Just as the illusory elephant, etc., which is composed of many limbs such as mantras and medicines, does not exist in the minds of those whose senses are not impaired, so too, the various characteristics of other-dependence, when examined by valid reasoning, do not hold up. If you ask, how does that itself become other-dependent? The answer is given in the words, "Characteristics are the objects of bad migrations," etc. The characteristics of conceptualization and the habitual patterns cultivated by them bind childish beings. This arises from previous minds and is therefore other-dependent in the conventional sense. Those who do not know this posit it as an ultimately real object, which is complete imputation, because they impute the other-dependent as the ultimate reality through conceptualization. If it is said that complete imputation exists in the essence of consciousness, then it would be unreasonable for it to be without a cause, and it would become other-dependent. The answer is that it changes in terms of nomenclature, which is shown by "whatever this," etc. The first half of the verse is explained by the second half. By "conventional and," etc., it is stated that all three natures are not established as ultimately real objects. Among them, the ultimate reality is "that which is cut off, the object of the noble ones," which is the emptiness of other-dependence, devoid of the nature of complete imputation, the object of the knowledge of each individual noble one, the very nature of the ultimate reality that is completely established. What arises from causes is other-dependence. The yogi
Tibetan
་སོགས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རང་གི་རིག་པའི་དོན་དམ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མཛེས་ཀྱང་ཞེས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ལ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པས་སྤྲས་ཤིང་སྣང་བའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ལ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཀྱིས་དབང་པོ་ཉམས་པ་རྣམས་ལ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ། དེ་ལྟར་བདེན་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྟགས་པ་ན་རྟོག་པའི་གཟུང་བ་དེ་དག་བདེན་པའི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཟུང་འཇུག་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་གྲུབ་དངོས་པོར་མི་འཐད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གསེར་ལ་སོགས་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཉིད་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དོན་དམ་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྔར་ནས་གནས་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བདེན་ཞེས་པའོ། །བརྟགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་པའམ། གཞན་ཡང་རུང་སྟེ་ཀུན་བརྟགས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་བཞིན་དངོས་པོར་མེད་ལ་གཞན་གྱི་དབང་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བཟློག་སྟེ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་བདེ་འགྲོ་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །འདིར་གཞུང་ཉིད་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་མཐར་རྟོག་པ་ནི་རླག་པར་འགྱུར་ཞེས་འདོན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གཞུང་འདི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པའི་དོན་རིགས་པས་རྣམ་པར་བརྟགས་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པས་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང༌། གཞན་དབང་དོན་དམ་པ་པ་དགག་པ་ཉིད་དུ་ཚུལ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དང༌། ཡང་སྔ་ཕྱིར་གྱུར་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡ
Chinese
如是等等以周遍计度显示无实性。于彼瑜伽者之实事，谓于无二之自智胜义，心一境性而安住。如是安住时，种种显现，知之自性唯一性，善妙庄严。谓自性唯一性，以种种显现之相而庄严，且显现也。如是显现，然知之自性无有种种，如是亦无有分别之体性。 如何等等显示依他非自性。如何为翳障所蔽之诸根衰损者，于发毛等显现之色。如是于真实之色，种种分别时，分别之所取彼等非真实之色，且如是显现，于知之自性而有，故于一切种皆非无有。如是智者当了知依他如幻化之双运。 如何等等显示圆成实事不应理。如金等远离客尘，如是心性智之如是性，客尘胜义之实事，成为先已安住与离之自性，分别者，如是不真实。 分别者等显示二种自性之如所有性。于圆成实如是分别，或复他者，周遍计度者，如何如所分别，于实事则无有，依他如幻化而有。彼等相违，立宗与诽谤者，于余生从善趣及解脱而退失。此处经自身亦立宗与诽谤之边际，思择则将坏灭而作是宣说。又经如是，若以理智分析于二边所分别之义，则将坏灭。 若也等等以一切种分别皆无有，且依他胜义遮遣之理，以余道显示。其义亦为名相之周遍计度，依他为体性一，又先后转变者，互为因及果性也。
English
Thus and so forth, it demonstrates the non-reality through pervasive imputation. For the reality of a yogi, it means abiding with a single-pointed mind on the ultimate truth of one's own non-dual wisdom. When abiding in this way, the nature of knowing, which appears in various forms, is beautifully adorned as the sole nature. That is, the sole nature is adorned with the appearance of various forms, and it also appears. Although it appears in this way, the nature of knowing does not have various forms, and likewise, there is no characteristic of imputation. How and so forth, it demonstrates the dependent nature as non-self-existent. How, for those whose senses are impaired by cataracts, the forms that appear as hairs and so on. When various imputations are made upon the true form in this way, those apprehended imputations are not the true form, and since they appear in this way and exist in the nature of knowing, they are not entirely non-existent in every way. Thus, the wise should understand the dependent nature as an illusion-like union. How and so forth, it demonstrates that the perfectly established reality is not reasonable. Just as gold and so on are free from adventitious stains, so too, the suchness of the mind-nature wisdom, the reality of the ultimate truth of adventitious stains, having become the nature of being both previously abiding and separate, is not true in that way. Those who impute and so on demonstrate the suchness of the two natures. Whether one imputes in this way upon the perfectly established, or another, the pervasively imputed, how, as imputed, there is no reality, while the dependent is like an illusion. Those who contradict these, those who assert and those who slander, will fall away from the good realms and liberation in other lives. Here, the scripture itself also declares that the thought at the limit of assertion and slander will be destroyed. Also, according to this scripture, if one analyzes with reason the meaning imputed on the two extremes, it will be destroyed. If and so forth, it demonstrates through another way that all kinds of imputation are non-existent, and that the ultimate truth of the dependent is a negation. Its meaning is also that the pervasively imputed of names and phenomena, and the dependent, are of one essence, and those that change in sequence are mutually cause and effect.